Hidroelektriğin payı martta yüzde 40’a çıktı, ithal doğal gaz baskısı hafifledi
Elektrik ve doğal gaz zamlarının konuşulduğu bir dönemde enerji cephesinden bu kez farklı bir haber geldi. Türkiye’de hidroelektrik santrallerinin elektrik üretimindeki payı mart ayında yüzde 40’a yükseldi. Bu oran, geçen yılın aynı dönemine kıyasla neredeyse iki kat artış anlamına geliyor. Artışın ana nedeni ise son aylardaki yoğun yağışlar ve barajlardaki toparlanma.
Bu artış neden önemli? Çünkü Türkiye elektrik üretiminde hâlâ ithal doğal gaza bağımlı ülkelerden biri. Türkiye geçen yıl ithal ettiği doğal gazın 16 milyar metreküpünü elektrik üretiminde kullandı; bu da toplam gaz ithalatının dörtte birinden fazlasına denk geliyor. Türkiye’nin 2025 enerji ithalat faturası da 62 milyar dolar oldu. Hidroelektrik üretiminin yükselmesi, bu ithal yakıt baskısını bir miktar azaltıyor.
Mart ayındaki değişim bunun en net örneğini verdi. Doğal gaz santrallerinin elektrik üretimindeki payı geçen yıl mart ayında yüzde 20 civarındayken bu yıl yüzde 8’e geriledi. Yani yağışlı hava sadece barajları doldurmadı; elektrik üretiminde daha pahalı ve dışa bağımlı kaynakların yükünü de hafifletti.
Resmî ve sektörel veriler de tabloyu destekliyor. AA’nın Enerji Terminali’nde yer alan ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine dayanan haberine göre Türkiye’nin toplam elektrik kurulu gücü şubat sonu itibarıyla 124 bin 321 megavata yükseldi. Bunun yüzde 26’sını, yani 32 bin 334 megavatını hidroelektrik oluşturdu. Aynı haberde yenilenebilir kaynakların toplam kurulu güç içindeki payının yüzde 62,4’e çıktığı belirtiliyor. Bu da hidroelektriğin sistemde zaten büyük bir yeri olduğunu, yağışlarla birlikte bu kapasitenin üretime daha güçlü yansıdığını gösteriyor.
Sektör yayınlarında yer alan TEİAŞ verileri de mart ayındaki sıçramayı daha görünür hale getiriyor. Mart ayında hidroelektrik üretimi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 96 artarak 10 milyon 571 bin megavatsaate çıktı, son 10 yılın mart ortalamasına göre de yüzde 47 yükseldi. HES’lerin üretimdeki payı ise yüzde 36’ya yaklaştı. Yüzde 40 oranı ile bu veriler arasında yöntem farkı ya da sınıflandırma farkı bulunabilir; ancak bütün kaynaklar aynı yöne işaret ediyor: Mart ayında hidroelektrik üretimi ciddi biçimde arttı.
Günlük tabloda da hidroelektriğin ağırlığı görülüyor. AA’nın bugünkü günlük elektrik üretim verilerine göre, dün Türkiye’de elektrik üretiminde ilk sırayı yüzde 31,1 payla barajlı hidroelektrik santralleri aldı. Onu rüzgâr ve ithal kömür izledi. Bu veri, mart ayındaki güçlü seyrin nisan başında da etkisini sürdürdüğünü gösteriyor.
Peki bu vatandaşın hayatında ne anlama geliyor? Kısa cevap şu: Elektrik faturasını tek başına düşürmez ama Türkiye’nin enerji denklemine nefes aldırır. Hidroelektrik üretimi yükseldiğinde ithal doğal gaz kullanımı azalıyor. Bu da hem enerji maliyetine hem de dış ticaret dengesine olumlu yansıyor. Reuters’a konuşan sektör temsilcileri, hidroelektrik üretimindeki her 1 puanlık artışın yıllık bazda 300 milyon doların üzerinde tasarruf sağlayabileceğini söylüyor. Bu aynı zamanda cari açık, sanayi maliyeti ve enerji güvenliği anlamına geliyor.
Özellikle Kocaeli gibi sanayinin yoğun olduğu kentler açısından bu daha da önemli. Enerji maliyetindeki her oynama, üretim maliyetinden lojistiğe kadar geniş bir alana dokunuyor. Hidroelektrik artışı kısa vadede zam baskısını tamamen ortadan kaldırmasa da ithal gaz ve petrol fiyatlarının sert dalgalandığı bir dönemde Türkiye’nin elini bir miktar rahatlatıyor. Bu da dolaylı olarak sanayi kentlerinin önünü açan bir gelişme sayılabilir.
Yine de ortada kalıcı bir rahatlık varmış gibi davranmak doğru olmaz. 2025, Türkiye’de son 50 yılın en kurak yıllarından biri oldu ve hidroelektriğin yıllık üretimdeki payı düşük kaldı. Bu da bize şu gerçeği hatırlatıyor: Hidroelektrik çok değerli ama yağış rejimine bağlı bir kaynak. Yağmur varsa sistem rahatlıyor, kuraklık varsa doğal gaz ve kömürün yükü yeniden büyüyor.
Özetle, mart ayındaki tablo enerji cephesinden gelen ender iyi haberlerden biri. Barajlar doldu, hidroelektrik üretimi arttı, doğal gazın payı geriledi. Bu gelişme zammı tek başına geri almaz ama Türkiye’nin enerji faturasına ve elektrik üretim dengesine ciddi bir nefes alanı açar.
Bu haber Haber Kocaeli özel içeriğidir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi olsa haberin tamamı veya bir kısmı, yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz, başka mecralarda yayınlanamaz.
