Eskihisar, Kocaeli’nin Gebze ilçesine bağlı bir sahil mahallesidir. Eskihisar nereye bağlı ve neresi sorularının kısa cevabı budur. İzmit Körfezi kıyısındaki bu mahalle; Bizans döneminden kalma kalesi, ressam ve arkeolog Osman Hamdi Bey’in evi, dağ kızağının bulunduğu macera parkı ve Yalova’ya giden feribot iskeleleriyle bilinir.
Hem tarihi dokusu hem de Yalova’ya uzanan deniz yolu nedeniyle en çok merak edilenler mahallenin konumu, kalenin ziyaret durumu ve ulaşım seçenekleri oluyor. Peki, Eskihisar’a nasıl gidilir? Kale ziyarete açık mı?
Eskihisar Nerede, Hangi İlçeye Bağlı?
Eskihisar, Kocaeli’nin Gebze ilçesine bağlı ve İzmit Körfezi kıyısında yer alan bir mahalledir. TÜİK’in 2025 yılı adrese dayalı nüfus kayıtlarında mahallenin nüfusu 700 kişidir.
Mahallede iki ayrı feribot iskelesi bulunur. İDO’nun hattı Yalova’nın Çiftlikköy ilçesindeki Topçular’a, Negmar’ın hattı ise Altınova ilçesindeki Tavşanlı’ya gider.
Eskihisar Gebze Arası Kaç Kilometre?
Eskihisar ile Gebze arası, Gebze Kaymakamlığından mahalledeki İDO feribot iskelesine kara yoluyla 9,4 kilometre olup bu yol araçla yaklaşık 11 dakika sürer. Toplu taşımayla gitmek isteyenler ise Gebze merkezden geçen 416 numaralı otobüsle iskeleye kadar ulaşabilir.
Eskihisar Sahili Nerededir?
Eskihisar Sahili, mahallede İzmit Körfezi kıyısı boyunca uzanan ve İDO ile Negmar feribot iskelelerinin bulunduğu kıyı şerididir. Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin Darıca Sahil Parkı’ndan başlayan 2. etap sahil parkı, Eskihisar Vapur İskelesi’ne kadar uzanır. Yaklaşık 2,4 kilometrelik yürüyüş ve bisiklet yolu, 125 araçlık otopark, 500 kişilik amfi, 150 dönüm yeşil alan ve 15 balık tutma iskelesiyle planlanan bu etabın 2019 yılı sonunda tamamlanma aşamasına geldiği açıklanmıştı.
Eskihisar’da Nerede Yenir, İçilir?
Sahilde çay bahçeleri ve balık restoranları bulunur. Aramalarda “Eskihisar sahil restaurant” ve “Eskihisar Kahve Deryası” olarak öne çıkan Sahil Restaurant Eskihisar ile Kahve Deryası da mahallenin yeme içme mekânları arasındadır.
Eskihisar Topçular Kaç TL?
Eskihisar Topçular feribotunda otomobil için tek yön ücret İDO’da 850 TL, aynı kıyıdan Tavşanlı’ya giden Negmar’da ise 845 TL’dir. Karşı kıyıya geçiş firmaya göre 25 ile 35 dakika sürer; gece indirimi, gidiş-dönüş ve yaya ücretleri dâhil güncel tarife için Eskihisar Topçular feribot saatleri ve ücretleri sayfamıza bakabilirsiniz.
Eskihisar Kalesi — Tarihi ve Ziyaret Bilgisi
Eskihisar Kalesi, mahallenin kuzeydoğusundaki dik yamaçlı bir tepede yer alan ve ilk yapımı 1241’den öncesine uzanan bir Bizans kalesidir. Kale bugün her gün ziyarete açık değildir, yalnızca etkinlik günlerinde açılır.
İzmit Körfezi’ndeki geçişi kontrol altında tutmak ve limanı korumak için inşa edilen kalenin adı, Bizans kaynaklarında ilk kez 1241 yılında geçer. İç kalenin 12. yüzyılda I. Manuel Komnenos döneminde, dış surların ise 13. yüzyılın ortası ile 14. yüzyılın başı arasında yapıldığı düşünülmekle birlikte kesin tarihler araştırmacılar arasında tartışmalıdır; kalenin Bizans dönemindeki adının Niketiaton olduğu tahmin edilmektedir.
Kale iç ve dış olmak üzere iki ana bölümden oluşur ve deniz seviyesinden yaklaşık 35 metre yükselen tepede yaklaşık 10.800 metrekarelik bir alana yayılır. İç kale 2.240 metrekaredir, ayakta kalan en yüksek duvarlar ise yaklaşık 11 metreyi bulur.
Kalede 8 sütunlu, 15 kubbeli bir Bizans sarnıcı ile 1.025 kişilik bir tiyatro sahnesi bulunur. Sarnıç 2000 yılındaki kazıda ortaya çıkarılmış ve ertesi yıl üstü betonla kapatılmıştır; tiyatro ise Bizans’tan kalma değildir, 1998’deki onarımda dış kale avlusuna yapılmıştır.
Kazılarda Bizans seramikleri, testiler, kabartma haç motifleri ve kitabeler bulunan kale, 1969’daki tescilinden bu yana birçok onarım geçirmiştir. Bu süreçteki başlıca adımlar şunlardır:
- 1969: Kale tescil edilir, başlanan onarım tamamlanamaz.
- 1994: Kocaeli Müzesi kalede kazı yapar.
- 1995–2000: Kültür Bakanlığı kalenin onarımını başlatır.
- 1998: Ana giriş yeniden inşa edilir, tiyatro sahnesi yapılır.
- 1999: Kale Marmara Depremi’nde hasar görür.
- 2001: Kale yeniden onarılır.
Kaleden Gebze Belediyesi sorumludur ve belediye kaleyi yalnızca etkinlik günlerinde ziyarete açar. Bu günlerde iç avluya ücretsiz girilebilir, açılış saati etkinliğe göre belirlenir ve araçla kalenin yakınına kadar çıkılabilir.
Avluda Gebze Belediyesinin düzenlediği Kültür Sanat Akşamları gibi konser ve etkinlikler yapılmaktadır. Kalede bir restorasyon da planlanmaktadır, ancak takvimi henüz belli değildir; Kocaeli’deki diğer tarihi yapılar için Antik çağdan Osmanlı dönemine Kocaeli’nin tarihi yapıları yazımıza göz atabilirsiniz.
Eskihisar’da Gezilecek Yerler
Eskihisar’da gezilecek başlıca yerler kale, sahil parkı, dağ kızağının bulunduğu Macera ve Aksiyon Parkı Millet Bahçesi ve Osman Hamdi Bey Evi’dir. Müze şu anda kapalıdır, kale ise yalnızca etkinlik günlerinde açılır.
Eskihisar Macera ve Aksiyon Parkı ve Dağ Kızağı
Gebze Belediyesinin projesi olarak haziran 2018’de açılan Eskihisar Macera ve Aksiyon Parkı, temmuz 2018’de “Eskihisar Macera ve Aksiyon Parkı Millet Bahçesi” adını almıştır. Eskihisar millet bahçesi olarak da anılan 103 bin metrekarelik parkın en bilinen aktivitesi, 510 metre uzunluğundaki ve saatte yaklaşık 40 kilometre hıza çıkan dağ kızağıdır.
Parkı Dal Lunapark işletmektedir; parka giriş ve otopark ücretsizdir, park alanı ise 7 gün 24 saat açıktır. Dağ kızağının koşulları şöyledir:
- Ücret: Kızak başına 250 TL; bir kızağa iki kişi binebilir.
- Çalışma günleri: Kış dâhil her gün.
- Yaş ve boy: 3 yaşından büyük herkes binebilir, boy sınırı yoktur.
- Ağırlık: Kişi başı en fazla 130 kilo.
Dağ kızağının çalışma saatlerini ve küçük çocukların tek başına binip binemeyeceğini gitmeden önce işletmeye sormanızı öneririz. Bu park Gebze Millet Bahçesi’yle aynı yer değildir; Gebze Millet Bahçesi, Sultan Orhan Mahallesi’ndeki eski askeri kışla alanına kurulan 435 bin metrekarelik ayrı bir tesistir.
Eskihisar’a Nasıl Gidilir?
Eskihisar’a Gebze merkezden özel araçla yaklaşık 11 dakikada ya da 416 numaralı otobüsle, Yalova’dan ise feribotla gidilir. Ulaşım seçenekleri şöyledir:
- Eskihisar yol tarifi (özel araçla): İDO iskelesi Eskihisar Feribot Yolu, Negmar iskelesi Dr. Zeki Acar Caddesi üzerindedir; araçla kalenin yakınına kadar da çıkılabilir.
- Otobüsle: 416 Eskihisar–Arapçeşme otobüs hattı, iskele bölgesindeki Eskihisar Depolama Alanı durağından her gün 06:25 ile 22:45 arasında kalkar. Gebze yönündeki Yunus Emre Ortaokulu durağından ilk sefer 05:55, son sefer hafta içi 22:40, hafta sonu 22:45’tir.
- Marmaray ile: Gebze Marmaray istasyonundan mahalleye doğrudan hat yoktur. G3 Gebze Marmaray Tren İstasyonu–Gebze Merkez hattıyla merkeze gelinip 416 numaralı hatta aktarma yapılır.
- Feribotla: Yalova’dan gelenler İDO’nun Topçular ya da Negmar’ın Tavşanlı iskelesinden kalkan feribotlarla mahalleye geçebilir. Ücret ve sefer bilgileri feribot saatleri ve ücretleri sayfamızda yer almaktadır.
İzmit Körfezi’nde İzmit ile Karamürsel arasında da deniz otobüsü seferleri yapılmaktadır. Bu hattın saat ve ücretleri için İzmit–Karamürsel deniz otobüsü sayfamıza göz atabilirsiniz.
Osman Hamdi Bey Evi ve Müzesi Açık mı?
Osman Hamdi Bey Evi ve Müzesi, Kültür ve Turizm Bakanlığının yürüttüğü restorasyon nedeniyle ziyarete kapalıdır ve açılış tarihi için henüz resmî bir açıklama yapılmamıştır. Etaplar halinde süren restorasyonun ikinci etabı tamamlanmış, üçüncü etabın ihalesi 2026 yazında yapılmıştır.
Osman Hamdi Bey’in planlarını kendisinin çizdiği yapı 1884’te inşa edilmiştir ve Osman Hamdi Bey 26 yıl boyunca yazlarını burada geçirmiştir. Yapı 1987’de müze olarak ziyarete açılmış, 2021’de restorasyon için Kültür ve Turizm Bakanlığına tahsis edilmiştir.
Bakanlık, müzeyi yeniden açıldığında “prestij müzesi” olarak düzenlemeyi planlamaktadır. Kocaeli’nin diğer müzeleri için Kocaeli müzeleri ve tarihi yerleri yazımıza bakabilirsiniz.
Bu haber Haber Kocaeli özel içeriğidir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi olsa haberin tamamı veya bir kısmı, yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz, başka mecralarda yayınlanamaz.
