Rusya’da ortaya çıkarıldığı açıklanan patlayıcılı ayakkabı tabanlıkları, savaşın artık yalnızca cephedeki çatışmalarla değil, gündelik hayatın içine sızan yöntemlerle de yürütüldüğünü gösteren çarpıcı bir örnek oldu. TASS’ın aktardığına göre Rusya Federal Güvenlik Servisi, Moskova’da “ısıtmalı ayakkabı tabanı” gibi gösterilen 504 patlayıcı düzeneği ele geçirdi. Haberde, her bir düzeneğin yaklaşık 1,5 gram TNT eşdeğeri patlayıcı içerdiği ve bunların insani yardım görüntüsü altında cephedeki Rus askerlerine gönderilmesinin planlandığı belirtildi. Kamuya yansıyan anlatıma göre bu düzeneklerin, tabanlık ayakkabının içine yerleştirilip kullanılmaya başlandığında askerin ayağında doğrudan yaralanma yaratacak, hatta uzuv kopmasına yol açabilecek şekilde hazırlandığı öne sürüldü.
Bu olayın çarpıcılığı, savaşta artık sıradan görünen nesnelerin bile bir saldırı aracına dönüştürülebilmesinden kaynaklanıyor. Modern savaş anlayışında mesele artık sadece tank, top, füze ya da savaş uçağı değil. Kargo paketi, ticari taşıma ağı, cep telefonu, çağrı cihazı, sivil kamyonlar hatta ayakkabı tabanlığı bile çatışmanın parçası haline gelebiliyor. Washington merkezli CSIS’in Rusya-Ukrayna savaşı üzerine hazırladığı kapsamlı değerlendirme de bu savaşın çağdaş harp anlayışını özellikle otonom sistemler, bilgi savaşı, elektronik harp, çekişmeli lojistik ve değişen hava savunma yapıları üzerinden dönüştürdüğünü vurguluyor.
Bunu gösteren en dikkat çekici örneklerden biri, 2024 sonbaharında Lübnan’da yaşanan çağrı cihazı patlamalarıydı. Reuters’ın aktardığına göre Hizbullah mensuplarının ve sağlık görevlilerinin taşıdığı binlerce çağrı cihazı aynı anda infilak etti; olayda çok sayıda kişi öldü ve yaklaşık 3 bin kişi yaralandı. Daha sonra Reuters’ın ayrıntılı incelemesi, bu cihazların pil bölümüne gizlenmiş patlayıcı ve görünmez bir tetikleme mekanizmasıyla hazırlandığını ortaya koydu. Bu olay, sıradan bir haberleşme aracının bir anda silaha dönüşebildiğini gösterdi.
Bir başka örnek, Ukrayna’nın 2025’te Rus hava üslerine karşı düzenlediği ve “Spider’s Web” olarak anılan operasyondu. Reuters’a göre Ukrayna istihbaratı, patlayıcı yüklü küçük dronları ahşap baraka çatılarının içine gizledi; bu yapılar kamyonlarla Rus üslerinin yakınına taşındı ve daha sonra dronlar uzaktan serbest bırakılarak stratejik bombardıman uçakları hedef alındı. Savaşın şekli açık biçimde değişmiş ve klasik bir hava saldırısı yerine, sivil görünümlü taşıma düzenekleri ve küçük, ucuz dronlar kullanılmıştı.
Savaşın değişen yüzünü gösteren bir başka alan da elektronik harp. Eskiden bir dronu etkisiz hale getirmenin temel yolu onu vurmakken, bugün onu kör etmek, sinyalini bozmak ya da yönünü saptırmak da en az füze kadar önemli hale geldi. Buna karşılık yeni karşı önlemler de gelişiyor. Son günlerde yayımlanan değerlendirmelere göre Rusya, bazı ucuz saldırı dronlarına fiber-optik kablo ekleyerek bunları elektronik karıştırmaya karşı daha dayanıklı hale getirmeye başladı. Bu da savaşın artık yalnızca ateş gücü değil, bağlantı ve sinyal yarışı haline geldiğini gösteriyor.
Ölçeğin nasıl değiştiğini gösteren en net örnek ise dron sayılarındaki artış. Reuters, 24 Mart’ta Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik nadir görülen büyük bir gündüz saldırısında 400’ün üzerinde dron kullandığını yazdı. Aynı gün Reuters ve AP kaynaklı haberlerde, son 24 saat içinde fırlatılan toplam dron sayısının yaklaşık 1.000’e yaklaştığı, bunun savaşın en büyük hava saldırılarından biri olduğu aktarıldı. Bu tablo, savaşın artık birkaç pahalı platformun değil, çok sayıda daha ucuz, seri üretilebilir ve sürekli yenilenebilir sistemin mücadelesine dönüştüğünü gösteriyor.
Bu yüzden Rusya’daki patlayıcılı tabanlık olayı tek başına tuhaf bir sabotaj haberi olarak görülmemeli. Asıl mesele, savaşın artık cephe hattıyla sınırlı olmaması. Lojistik zincirleri, gündelik eşyalar, sivil taşıma araçları, haberleşme sistemleri ve ticari ağlar da doğrudan çatışmanın parçası haline geliyor.
İran-ABD-İsrail gerilimi dünya gündemini büyük ölçüde kaplamış olsa da Ukrayna-Rusya savaşı sahada hız kesmiş değil. Reuters’a göre Rusya, Donetsk hattında Sloviansk, Pokrovsk ve Kostiantynivka çevresine yüklenen yeni bir bahar taarruzu yürütüyor. AP de son büyük dron ve füze saldırılarının bu baskının başladığına işaret ettiğini yazdı. Yani Ukrayna cephesinde savaş geri planda kalmış gibi görünse de sahada hem daha teknolojik hem daha yoğun hem de daha yıpratıcı bir biçimde sürüyor.
Bu haber Haber Kocaeli özel içeriğidir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi olsa haberin tamamı veya bir kısmı, yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz, başka mecralarda yayınlanamaz.
