Marmara depreminin 27. yıl dönümünde felaketin merkez üssü Gölcük yeniden yasa büründü: kentin yapı stokunun yarısı yenilenirken, kalan 150 bin bağımsız birimin dönüşümü için 450 milyar lira gerektiği açıklandı.
Gölcük 17 Ağustos anma programı, Kavaklı Sahili’nde düzenlendi. Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başlayan törende deprem şehitleri için dua edilirken, afetlere hazırlık, kentsel dönüşüm ve dirençli şehirlerin önemi vurgulandı; programa kent protokolü, siyasi parti temsilcileri ve çok sayıda vatandaş katıldı.
Kavaklı Sahili’nde 27. Yıl Anması
Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başlayan programda deprem şehitleri için dualar edilirken, afetlere hazırlık ve kentsel dönüşüm çalışmalarının önemi vurgulandı. Programın sonunda ise afetlere hazırlık çalışmalarında görev alan sivil toplum kuruluşlarına sertifikaları takdim edildi. 17 Ağustos 1999 Marmara depreminin 27. yıl dönümünde, felaketin merkez üssü Gölcük’te hayatını kaybedenler anıldı.
Kavaklı Sahili’nde düzenlenen programda depremin bıraktığı acı bir kez daha hatırlanırken, afetlere hazırlık, kentsel dönüşüm ve dirençli şehirlerin önemi vurgulandı. Programda yapılan konuşmalarda 1999’dan bugüne yürütülen çalışmalar ile Kocaeli’nin mevcut yapı stokuna ilişkin veriler paylaşıldı. Programa kent protokolü, siyasi parti temsilcileri, sivil toplum kuruluşlarının üyeleri, arama kurtarma ekipleri ve çok sayıda vatandaş katıldı.
İlçemiz Depreme Hazır Hale Geldi
Gölcük Belediye Başkanı Ali Yıldırım Sezer, ilçede deprem sonrasında kamu yapılarının yenilendiğine dikkat çekerek, “Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde bakanlıklarımız tarafından özellikle ilçemizde çok önemli çalışmalar yapıldı. Belediye binamız, adliye binamız, yeni hükümet sarayımız, 2023 9 Eylül’de açılan yeni devlet hastanemiz, yenilenen okullarımız ve sağlık ocaklarımız, jandarma binamızla, kamu binaları anlamında baktığımız zaman ilçemiz depreme hazır hale geldi. Sivil binalar açısından bakıldığında 200’e yakın orta hasarlı ve güçlendirilmesi yapılmayan metruk binanın yıkımını biz gerçekleştirdik. Yine Gölcük merkez kentsel dönüşüm çalışmaları, eylül ayı itibarıyla tamamlanacak. Yine az önce videoda da anlatıldığı gibi Gölcük’te karayolu kenarında ve merkezde de ikinci etap olarak yine kentsel dönüşüm çalışmaları yapılacak. Ancak hukuki anlamda baktığımızda sağlam olan, onarım ve güçlendirilmesi yapılan orta hasarlı binaların bir deprem anında nasıl performans göstereceğini bilemiyoruz. Bunların da dönüştürülmesi anlamında planla ilgili yapılan çalışmaların devam ettiğini burada söylemek istiyorum” dedi.
Afet Yönetiminde Belli Görev ve Sorumluluklar Yükleyen Düzenlemeler Yapıldı
Afet ve Acil Durum Yönetimi (AFAD) Başkanı Ali Hamza Pehlivan ise, 1999 Marmara depreminin Türkiye’nin afet yönetimi anlayışında dönüm noktası olduğunu belirterek, “99 yılı evet afetlere, deprem başta olmak üzere afet yönetimi anlayışına yeni bir bakış açısının getirilmesi gerektiğini ortaya koyan bir dönüm noktasıydı. Nitekim sonrasında birçok bilimsel çalışma yapıldı. 2004 yılında Deprem Şurası toplandı. Yasal düzenlemeler yapıldı. Büyükşehir Yasası’nda, Belediye Yasası’nda, İl Özel İdare Yasası’nda yerel yönetimlere de afet yönetiminde belli görev ve sorumluluklar yükleyen düzenlemeler yapıldı. Zorunlu Deprem Sigortası getirildi DASK olarak bilinen. 99’lu yıllarda yüzde 5’lerdeyken, bugün yüzde 58’lere ulaşmış ki daha da inşallah artacak.
2007 yılında Bina Deprem Yönetmeliği güncellendi. Çünkü şehirlerin, binaların dönüşmesi ve çağdaş normlara göre dönüşmesi gerekiyordu. Yapı denetimi zorunlu hale getirildi. Nihayet 2009 yılında Sayın Cumhurbaşkanımızın Başbakanlığı döneminde vizyoner bir bakış açısı ortaya konularak afet yönetiminde 3 ayrı genel müdürlük halinde görev yapmakta olan kurumlar tek bir çatı altında birleştirildi ve Afet Acil Durum Yönetimi Başkanlığımız, yani AFAD Başkanlığımız kuruldu. AFAD Başkanlığımızın kurulmasıyla birlikte afet yönetiminde de bir paradigma değişikliği yaşandı. Öncesinde kriz odaklı bir yönetim anlayışı, afetler yaşandığında müdahale ağırlıklı bir yönetim anlayışı var iken, AFAD’ın kuruluşuyla birlikte afetleri öncesi, sırası ve sonrasıyla ele alan ‘bütünleşik afet yönetimi’ dediğimiz bir afet yönetim anlayışına geçildi” ifadelerini kullandı.
150 Bin Bağımsız Birim İçin 450 Milyar Para Lazım
Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın da, kentteki yapı stoğunun yaklaşık yarısının deprem sonrasında yenilendiğini belirterek, “Biz her seferinde bu konuşmalara katıldıkça diyoruz ki ya asıl olan iş, asıl mesele bunun olmaması. Bu manada neler yapıldı? Bu manada her şeyden önce bardağın dolu tarafından baktığımızda, şehrin yapı stokunun yarısı yenilendi depremden sonra. Bu dolu taraf. Ama diğer yarısı depremden önce yapılan binalar. Oradaki taramaları tamamladık, bunu şehrimize deklare ettik, bilgilerini paylaştık. Yaklaşık 160 bin bina depremden önce inşa edilmiş binalar. Ve bunların içinde zemin yapısı, binanın kendi durumu açısından bakarsak bağımsız birim anlamında yaklaşık 150 bin bağımsız birimin dönüştürülmesi gerekiyor. Bunlar sayılar. Diğer taraftan bunun her zaman bir ekonomik boyutu oldu. Ortada değişmesi gereken rakamlar. Şimdi demin kolayca söyledim, ‘150 bin bağımsız birim’ dedim. Aşağı yukarı bunları 100 metrekarelik yapılar olarak düşünürsek, metrekaresini de 30 bin liradan hesap edersek; yani yaklaşık bir bina için 3 milyon lira lazım, 150 bin bağımsız birim için 450 milyar para lazım. Oldukça önemli bir rakam. Bu rakamı bulduğunuzu düşünün. Bu rakamı bulsanız bile şehrin bir senede imal edebileceği bir inşaat kapasitesi var ki, o da Kocaeli için yaklaşık olarak yıllık 15 bin. Aslında Kocaeli’den bu kaynakları aldığımızda, başka bir yerden kaynak gelmediğinde bu kent senede 15-20 bin yapıyı dönüştürebilir. Dolayısıyla yaklaşım değişikliği de gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Kentsel Dönüşüm Bir İmar Meselesi Değil, Bir İstikbal Meselesi
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Nilhan Ayhan, “Burada acımızı paylaşıyoruz ama bunun dışında bir şey yapmamız lazım; geleceği planlamamız lazım. Kentsel dönüşüm bir imar meselesi değil, bir istikbal meselesi bu saatten sonra. Tabii günümüze geldiğimizde 27 yıl içinde çok şeyler yapıldı, bunların hakkını teslim etmek lazım. 2,5 milyon bağımsız birim dönüştü, dönüştürüldü ve bunların içinde 20 bin kadarı Kocaeli ilimizde. Ama bizim kaybettiğimiz 18 bin 373 canımıza çok borcumuz var. Bunun için çok daha fazla çalışmamız lazım. Hep birlikte el ele verip çalışmamız lazım.
Türkiye Yüzyılı şehircilik vizyonunda yapmamız gereken çok planlar var. Biz her zaman bugünü değil yarını düşünen bir siyaseti şiar edindik. Öyle de yapmaya devam edeceğiz. TOKİ eliyle bugüne kadar 1 milyon 800 bin konut inşa ettik. Sosyal konut çalışmalarımıza devam ediyoruz, asrın konut projesini yapıyoruz. Çünkü biz istiyoruz ki dar gelirli vatandaşımızın da, orta gelirli vatandaşımızın da sağlam, dirençli yapılarda oturmasını istiyoruz. Şehirlerimizin daha dirençli, daha sağlam, yarınlara daha güvenle baktığımız şehirler olmasını istiyoruz. Bunun için çalışmalarımıza devam edeceğiz, dayanışmamızı sürdüreceğiz. Acılarımızı unutmayacağız ama bunlardan güç alacağız, çalışmaya devam edeceğiz” dedi.
Afetten Önceki Çalışmaları Tamamlamamız Lazım
Kocaeli Valisi İlhami Aktaş ise anma programlarının geçmişte yaşananlardan ders çıkarılması açısından önemli olduğunu belirterek, “Afetten önceki çalışmalar, depremden önceki çalışmalar. Bizim illerde hazırladığımız İl Risk Azaltma Planları illerin potansiyel risklerini adı üstünde belirleyerek, ilimizde de deprem başta olmak üzere deniz kazalarına, sanayi büyük sanayi kazalarına, orman yangınlarına kadar risklerin belirlenerek geniş katılımlarla yapılan çalışmalar sonucu bu riskleri azaltarak şehirleri dirençli hale getirme noktasında çalışmalar yapılıyor. İkinci aşaması müdahale aşaması. Ama asıl olan o birinci taraftaki kendi üzerimize düşen görevleri hem kamu olarak en iyi şekilde yerine getirmemiz hem de vatandaş olarak bu konulara sahip çıkarak kendi üzerimize düşenleri yapmamız lazım. Bizim aslında arama kurtarma faaliyetleri, STK’ların çalışmalarını biraz da bu tür çalışmalara doğru yönlendirip buralarda da vatandaşımızın bu konuda da diğer deprem anında, depremden sonra yaptığı toplumsal dayanışmayı burada da gösterip taşın altına elini koyarak kamuya yardımcı olması, yerel yönetimlere yardımcı olması, kendisine sunulan imkanlardan faydalanarak hızlı bir şekilde bu kentsel dönüşümü sağlamamız lazım. Yoksa Allah göstermesin, yaşayacağımız bir afette aynı acıları tekrarlayıp durmamız içten bile değil. Hiçbirimiz bunu istemeyiz, istemiyoruz da. Ve bunun olmaması için de var gücümüzle çalışmamız lazım. Yine asrın depremi dediğimiz, 6 Şubat’ta yaşadığımız depremde de yıkılan binaların yüzde 90’ından fazlası baz olarak aldığımız bir sürü teknik ve idari değişikliğin olduğu 99 depreminden önce yapılmış binalar. O yüzden gerçekçi olmak gerekiyorsa bizim bu acı kayıplara son vermemiz, kayıplarla karşı karşıya kalmamamız için bu dönüşümü hızlı bir şekilde gerçekleştirmemiz lazım” dedi. Programın sonunda afetlere hazırlık ve arama kurtarma çalışmalarında görev alan sivil toplum kuruluşlarına sertifikaları takdim edildi. Anma programı, sertifika töreninin ardından sona erdi.
