Küresel güney bloku savaşa karşı ortak tavır aldı: BRICS ülkeleri Orta Doğu’daki tırmanıştan “derin endişe” duyduklarını açıklayarak tarafları itidale davet etti.
BRICS ülkeleri, Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de düzenlenen zirvede yayınladıkları ortak bildiriyle Orta Doğu’da azami itidal çağrısında bulundu. İran’dan Birleşik Arap Emirlikleri’ne kadar geniş bir üye yelpazesini kapsayan blok, gerilimi kötüleştirebilecek eylemlerden kaçınılmasını istedi.
Yeni Delhi’de Ortak Bildiri: Çok Taraflı Diplomasi Vurgusu
Zirvenin ardından ortak bir bildiri yayınlandı. BRICS ülkeleri, Orta Doğu’daki savaştan duydukları “derin endişeyi” dile getirdi ve ulusal görüşlere saygı duyan “çok taraflı bir yaklaşımla” azami itidal çağrısında bulundu. Bildiride, “Orta Doğu’daki gerilimlerin sürekli tırmanmasından derin endişe duyuyoruz. Azami itidal gösterilmesi ve durumu daha da kötüleştirebilecek eylemlerden kaçınılması çağrısında bulunuyoruz” denildi. Bildiride üye ülkelerin uluslararası anlaşmazlıkların “diyalog, istişare ve diplomasi yoluyla” barışçıl bir şekilde çözülmesine olan bağlılığı vurgulandı. Ayrıca ABD’nin İran ile olan savaşı nedeniyle Tahran’a ve Rusya’nın Ukrayna ile olan çatışması nedeniyle Rusya’ya uyguladığı yaptırımlar zemininde, ticareti bozan “tek taraflı gümrük ve gümrük dışı önlemlerin” artmasından endişe duyulduğu aktarıldı.
Filistin’e Destek
Bildiride, BRICS ülkelerinin Gazze ve Filistin konusunda Gazze’deki “ateşkesin” korunması gerektiğini ve iki devletli çözümü desteklediği ifade edildi. Liderlerin Filistin halkının herhangi bir kesiminin işgal altındaki Filistin topraklarından “geçici veya kalıcı” olarak zorla yerinden edilmesine kesinlikle karşı çıktığı aktarıldı. Liderler, Birleşmiş Milletler Filistinli Mülteciler Yardım ve Çalışma Ajansı’na (UNRWA) olan sarsılmaz desteklerini yineleyerek Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kendisine verilen yetkinin tam olarak yerine getirilmesi gerektiğinin altını çizdi. BRICS liderleri, “işgal altındaki Kudüs’ün yasal ve tarihi statüsünü değiştirmeyi amaçlayan” her türlü tek taraflı önleme karşı olduklarını belirterek şehirdeki tüm dini ve kutsal mekanlara saygı gösterilmesi çağrısında bulundu. BRICS liderleri Lübnan konusunda ise “ateşkesi” memnuniyetle karşıladı ve İsrail ile Hizbullah arasındaki düşmanlıkların sona ermesini güvence altına alan BM Güvenlik Konseyi’nin 1701 sayılı kararının uygulanması çağrısı yaptı.
10 Ülkeden Oluşuyor
BRIC, 2006 yılında Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin tarafından kurulmuş olup 2011’de Güney Afrika Cumhuriyeti’nin katılımıyla “BRICS” adını almış istişare ve iş birliği platformu olarak biliniyor. Ağustos 2023’teki genişleme neticesinde Mısır, Etiyopya, Birleşik Arap Emirlikleri ve İran da BRICS’e katıldı. Endonezya ise Ocak 2025’te BRICS’e üye oldu.
