Günün Tarihi / 7 Ağustos
7 AĞUSTOS’TA NELER KUTLANIYOR?
Fildişi Sahili Bağımsızlık Günü
Fildişi Sahili, 7 Ağustos’ta Fransa’dan bağımsızlığını kazanmasının yıl dönümünü kutluyor. Batı Afrika ülkesi, Fransız sömürge yönetiminin ardından 7 Ağustos 1960’ta bağımsız bir devlet oldu. Ülkenin ilk devlet başkanı Félix Houphouët-Boigny, bağımsızlıktan sonraki otuz yılı aşkın süre boyunca iktidarda kaldı. Millî bayram; askerî geçitler, resmî törenler, konserler ve halk gösterileriyle kutlanıyor.
Kolombiya Boyacá Zaferi Günü
Kolombiya, İspanyol sömürge yönetimine karşı verilen bağımsızlık savaşının dönüm noktalarından Boyacá Muharebesi’ni 7 Ağustos’ta anıyor. Simón Bolívar komutasındaki bağımsızlık ordusu, 7 Ağustos 1819’da İspanyol kuvvetlerini yenerek başkent Bogotá’ya giden yolu açtı. Zafer, bugünkü Kolombiya’nın yanı sıra Venezuela, Ekvador ve Panama’yı kapsayan Büyük Kolombiya’nın kurulmasının önünü açtı. Gün, Kolombiya’da resmî tatil kabul ediliyor.
Asuri ve Süryani Şehitlerini Anma Günü
Dünyanın farklı ülkelerinde yaşayan Asuri ve Süryani toplulukları, 7 Ağustos’ta katliamlar ve baskılar sırasında hayatını kaybedenleri anıyor. Tarih, Irak’ın Simele bölgesinde 1933’te Asurilere yönelik gerçekleştirilen katliamın yıl dönümüne dayanıyor. Asur Evrensel İttifakı, 1970’te 7 Ağustos’u anma günü ilan etti; zamanla gün yalnızca Simele kurbanlarını değil, farklı dönemlerde öldürülen bütün Asuri ve Süryanileri kapsayan ortak bir hafıza gününe dönüştü.
Hindistan Ulusal El Dokumacılığı Günü
Hindistan, geleneksel dokumacılığı ve geçimini bu alandan sağlayan milyonlarca zanaatkârı desteklemek amacıyla 7 Ağustos’u Ulusal El Dokumacılığı Günü olarak kutluyor. Tarihin seçilmesinin nedeni, İngiliz ürünlerinin boykot edilmesini ve yerli üretimin desteklenmesini savunan Swadeshi Hareketi’nin 7 Ağustos 1905’te başlaması. Hindistan hükûmeti günü 2015’te resmen ilan etti; kutlamalarda dokumacılar ödüllendiriliyor, geleneksel kumaşlar ve bölgesel dokuma teknikleri tanıtılıyor.
Mor Kalp Günü
Amerika Birleşik Devletleri’nde 7 Ağustos, savaşta yaralanan veya hayatını kaybeden askerlerin anıldığı Mor Kalp Günü olarak kabul ediliyor. Günün kökeni, George Washington’ın 7 Ağustos 1782’de savaş alanında cesaret gösteren askerler için Askerî Liyakat Rozeti’ni oluşturmasına dayanıyor. Daha sonra Mor Kalp madalyasına dönüşen nişan, günümüzde düşman saldırısı sonucunda yaralanan veya ölen Amerikan askerlerine veriliyor. Gün federal tatil değil; askerî törenler ve anma etkinlikleri düzenleniyor.
Ulusal Deniz Feneri Günü
ABD’de 7 Ağustos, deniz fenerlerinin ve bu yapıları ayakta tutan görevlilerin tarihine ayrılıyor. İlk Amerikan Kongresi, 7 Ağustos 1789’da çıkardığı yasayla deniz fenerlerinin bakım ve işletilmesini federal hükûmetin sorumluluğuna verdi. Yasanın iki yüzüncü yıl dönümü nedeniyle 7 Ağustos 1989, Kongre tarafından Ulusal Deniz Feneri Günü ilan edildi. Kutlamalar daha sonra gelenekselleşti; çok sayıda tarihî deniz feneri bu tarihte ziyaretçilere açılıyor.
7 AĞUSTOS’UN TUHAF GÜNLERİ
Aşağıdaki günlerin resmî veya uluslararası bir statüsü bulunmuyor. Çoğu özel gün takvimleri, ticari kampanyalar ve sosyal medya aracılığıyla yayılan eğlencelik kutlamalardan oluşuyor.
Deniz Yılanı Günü
Özel gün takvimlerinde 7 Ağustos, yüzyıllardır denizcilerin anlattığı dev yılanlara ve bilinmeyen deniz yaratıklarına ayrılıyor. Günün kim tarafından ve ne zaman oluşturulduğu kesin olarak bilinmiyor; hatta bazı kaynaklar kutlamayı 6 Ağustos’a tarihlendiriyor. Kutlama önerileri arasında deniz canavarı efsanelerini okumak, eski denizci çizimlerini incelemek ve gerçekte dev yaratık sanılan balina, kürek balığı veya köpek balığı görüntülerine bakmak bulunuyor. Tarihi kadar konusu da belirsiz olan gün, özel gün takvimlerinin en uygun üyelerinden biri.
Akıl Dışı Ambalajlar Günü
7 Ağustos’un en haklı fakat en tuhaf kutlamalarından biri, ürünün kendisinden büyük kutulara, açılması neredeyse imkânsız plastik paketlere ve gereksiz ambalaj katmanlarına karşı çıkıyor. Akıl Dışı Ambalajlar Günü’nün kurucusu bilinmiyor. Gün, tüketicileri karşılaştıkları en saçma paketleri paylaşmaya ve aşırı ambalaj kullanımının oluşturduğu atığa dikkat çekmeye çağırıyor. Kutlamanın adı şaka gibi görünse de işaret ettiği çevre sorunu oldukça gerçek.
Ahududu ve Krema Günü
ABD merkezli yiyecek takvimlerinde 7 Ağustos, taze ahududunun krema, dondurma veya yoğurtla birlikte yenmesine ayrılıyor. Tarihin yaz sonunda ahududu hasadının yoğunlaştığı döneme denk gelmesi dışında, günün neden 7 Ağustos olarak belirlendiği veya kimin tarafından başlatıldığı bilinmiyor. Son derece özel bir tatlı karışımına bütün bir gün ayırması bakımından “tuhaf günler” listesindeki yerini hak ediyor.
Profesyonel Konuşmacılar Günü
Profesyonel Konuşmacılar Günü; konferanslarda, şirket toplantılarında ve eğitim etkinliklerinde insanlara fikir, motivasyon veya tavsiye sunarak geçimini sağlayan konuşmacılara ayrılıyor. Günün başlangıcına ilişkin güvenilir bir kayıt bulunmuyor. Kutlamak isteyenlere etkileyici bir konuşma izlemeleri, topluluk önünde konuşma çalışmaları yapmaları veya sevdikleri konuşmacılara teşekkür etmeleri öneriliyor. Konuşarak para kazanmanın ayrıca kutlanması gerektiğine kimin karar verdiği ise açıklanmıyor.
626 – Bizans İmparatorluğu’nu çöküşten kurtaran İstanbul savunması Avar, Slav ve Sasani kuşatmasını püskürttü
Sasani ordusu İstanbul’un karşısındaki Kadıköy’e yerleşirken Avarlar ve onlara bağlı Slav birlikleri şehri Avrupa yakasından kuşattı. İmparator Herakleios’un ordusuyla doğuda bulunması nedeniyle başkentin savunmasını devlet adamı Bonus ve Patrik Sergios yönetti. İstanbul böylece tarihindeki en büyük tehditlerden biriyle hükümdarı şehirde bulunmadan karşı karşıya kaldı.
6–7 Ağustos’ta düzenlenen son büyük saldırı sırasında Slavların Haliç üzerinden şehre ulaşmaya çalışan tekneleri Bizans donanması tarafından batırıldı; Sasanilerin Boğaz’ı geçme girişimi de engellendi. Kara saldırısının başarısız olması üzerine Avarlar geri çekildi ve kuşatma sona erdi. İstanbul’un düşmemesi Bizans İmparatorluğu’nu muhtemel bir çöküşten kurtarırken Sasani savaşlarının gidişini de değiştirdi. Zafer, sonraki yüzyıllarda İstanbul’un ilahi biçimde korunduğuna ilişkin inancın güçlenmesinde de belirleyici oldu.
1560 – “Kanlı Kontes” efsanesiyle korku kültürünün en karanlık karakterlerinden birine dönüşen Elizabeth Báthory doğdu
Macaristan’ın güçlü soylu ailelerinden birine mensup Elizabeth Báthory, çok sayıda genç kadına işkence etmek ve onları öldürmekle suçlandı. Hizmetkârları yargılanıp idam edilirken Báthory, mahkemeye çıkarılmadan şatosunda gözetim altında tutuldu ve 1614’te burada öldü. Yüzlerce kişiyi öldürdüğü ve genç kalmak için kurbanlarının kanında yıkandığı anlatıları onu “Kanlı Kontes” adıyla kitapların, filmlerin ve korku hikâyelerinin vazgeçilmez karakterlerinden birine dönüştürdü. Ancak kurban sayısı ve kan banyosu hikâyesi güvenilir belgelerle doğrulanamadı; bazı tarihçiler suçlamaların servetine ve siyasi gücüne el koymak amacıyla büyütülmüş olabileceğini savunuyor.
1580 – Kıbrıs’ın fethini yöneten Osmanlı komutanı Lala Mustafa Paşa hayatını kaybetti
Lala Mustafa Paşa, II. Selim döneminde Kıbrıs Seferi’nin başkomutanlığını üstlenerek Lefkoşa ile Mağusa’nın alınmasını ve adanın fethinin tamamlanmasını sağladı. Daha sonra Gürcistan ve Şirvan seferlerinde Osmanlı ordusunu yönetti; kazandığı başarılar nedeniyle “Kıbrıs, Şirvan ve Gürcistan fatihi” olarak anıldı. Sadrazamlık yetkileriyle sadaret kaymakamlığına getirildikten kısa süre sonra, 7 Ağustos 1580’de İstanbul’da hayatını kaybetti.
1834 – Delikli kartlarla çalışan dokuma tezgâhı bilgisayar çağının temel fikirlerinden birini doğuran Joseph Marie Jacquard hayatını kaybetti
Fransız dokumacı ve mucit Joseph Marie Jacquard, karmaşık desenlerin delikli kartlardaki talimatlara göre otomatik olarak dokunmasını sağlayan tezgâhıyla tekstil üretimini değiştirdi. Kartların değiştirilebilmesi sayesinde aynı makine farklı desenleri tekrar tekrar üretebiliyor, böylece bir makinenin önceden hazırlanmış talimatlarla yönetilmesi mümkün hâle geliyordu. Jacquard’ın sistemi daha sonra Charles Babbage’ın mekanik bilgisayar tasarımlarına ilham verdi ve delikli kartlar yaklaşık bir buçuk yüzyıl boyunca veri işleme teknolojisinde kullanıldı. Jacquard, 7 Ağustos 1834’te Fransa’nın Oullins kentinde hayatını kaybetti.
1848 – Elementleri harflerle gösteren modern kimya dilini kuran Jöns Jakob Berzelius hayatını kaybetti
İsveçli kimyacı Jöns Jakob Berzelius, elementlerin Latince adlarından alınan bir veya iki harfle gösterildiği ve bileşiklerin formüllerle yazıldığı sistemi geliştirerek kimyanın ortak dilini oluşturdu. Binlerce bileşiği inceleyerek döneminin en doğru atom ağırlıkları cetvelini hazırladı; selenyum ve toryumu keşfetti, kataliz ve izomeri gibi temel kavramların adlandırılmasına öncülük etti. Modern kimyanın kurucuları arasında kabul edilen Berzelius, 7 Ağustos 1848’de Stockholm’de hayatını kaybetti.
1876 – Dansçı Mata Hari doğdu ve adı zamanla tarihin en ünlü kadın casus efsanesine dönüştü
Asıl adı Margaretha Geertruida Zelle olan Mata Hari, 7 Ağustos 1876’da Hollanda’nın Leeuwarden kentinde doğdu. Paris’te egzotik dansları ve subaylarla kurduğu ilişkiler sayesinde şöhrete ulaştı; Birinci Dünya Savaşı sırasında Almanya adına casusluk yapmakla suçlanarak Fransa’da idam edildi. Mata Hari’nin gerçekten etkili bir casus olup olmadığı ve mahkûmiyetinde savaş döneminin günah keçisi arayışının ne ölçüde rol oynadığı tartışılmayı sürdürüyor. Buna rağmen yaşamı, filmlerden romanlara kadar sayısız esere konu oldu ve adı baştan çıkarıcılığı silah olarak kullanan kadın casusun simgesine dönüştü.
1909 – Alice Ramsey, Amerika Birleşik Devletleri’ni otomobille bir uçtan ötekine geçen ilk kadın oldu
22 yaşındaki Alice Ramsey, New York’tan başlayan yaklaşık 6 bin kilometrelik yolculuğunu 59 gün sonra San Francisco’da tamamladı. Asfalt yolların, yol levhalarının ve yaygın benzin istasyonlarının bulunmadığı bir dönemde otomobilin arızalarıyla ilgilenen, lastikleri değiştiren ve aracı tek başına kullanan Ramsey’e otomobil kullanmayı bilmeyen üç kadın yolcu eşlik etti. Kadınların direksiyon başına geçmesinin bile yadırgandığı bir çağdaki yolculuk, ulaşım ve kadın tarihi açısından öncü bir başarıya dönüştü.
1915 – Fransızların Kerevizdere’de başlattığı büyük saldırı Çanakkale savunmasını aşamadı
Fransız Doğu Seferi Kolordusu, İtilaf kuvvetlerinin Gelibolu’daki büyük Ağustos Taarruzu sırasında Türk birliklerini Seddülbahir Cephesi’nde tutmak amacıyla 7 Ağustos 1915’te Kerevizdere’de saldırıya geçti. Saatler süren yoğun topçu ateşi bazı Türk siperlerini tamamen yıktı ve Fransız birlikleri kısa süreliğine bir bölümünü ele geçirdi. Ancak Yarbay Kâzım Karabekir komutasındaki 14. Tümenin karşı saldırısıyla kaybedilen mevziler geri alındı. Her iki tarafın ağır kayıplar verdiği muharebe, Çanakkale savunmasını yaramadı ve Fransızların bölgedeki son büyük taarruzu oldu.
1919 – Millî Mücadele’nin bağımsızlık ve millî egemenlik programını belirleyen Erzurum Kongresi sona erdi
23 Temmuz’da başlayan Erzurum Kongresi, 7 Ağustos 1919’da Mustafa Kemal Paşa’nın kapanış konuşması ve Şiran delegesi Müftü Hasan Efendi’nin duasıyla çalışmalarını tamamladı. Doğu vilayetlerini savunmak amacıyla bölgesel olarak toplanmasına rağmen kongrede alınan kararlar, bütün vatanı ve milleti kapsayan bir bağımsızlık programına dönüştü.
Kongrede millî sınırlar içindeki vatanın bir bütün olduğu ve parçalanamayacağı ilan edildi; yabancı işgal ve müdahalesine karşı milletin birlikte direneceği belirtildi. İstanbul Hükûmeti ülkenin bağımsızlığını koruyamazsa geçici bir hükûmet kurulması, bu hükûmeti millî kongrenin seçmesi ve millî iradeyi hâkim kılmanın temel esas olması kararlaştırıldı. Dokuz kişilik Heyet-i Temsiliye de oluşturularak başkanlığına Mustafa Kemal Paşa getirildi. Erzurum’da belirlenen bu esaslar, daha sonra Sivas Kongresi’nde bütün ülkeyi kapsayacak ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılmasına uzanan siyasal çizginin temelini oluşturacaktı.
1921 – Türk ordusunun ihtiyaçlarını milletçe karşılamak için Tekâlif-i Milliye Emirleri yayımlandı
Mustafa Kemal Paşa, Başkomutanlık yetkisine dayanarak 7–8 Ağustos 1921’de on maddeden oluşan Tekâlif-i Milliye Emirlerini yayımladı. Halkın elindeki yiyecek, giyecek, ulaşım aracı, silah ve çeşitli malzemelerin belirli oranlarda orduya verilmesini öngören emirlerin uygulanması için her ilçede komisyonlar kuruldu. Sakarya Meydan Muharebesi öncesinde ordunun donatılmasını sağlayan seferberlik, Millî Mücadele’nin bütün toplumun ortak sorumluluğuna dönüşmesinde belirleyici rol oynadı.
1924 – Nişantaşıspor’un İzmit’te oynadığı gösteri maçı Kocaeli’yi basketbolla tanıştırdı
Yerel spor tarihi çalışmalarına göre Kocaeli’nin basketbolla ilk karşılaşması, Nişantaşıspor kafilesinin 7 Ağustos 1924’te Ereğli Vapuru’yla İzmit’e gelmesiyle gerçekleşti. Kulübün siyah ve beyaz adıyla iki takıma ayrılan oyuncularının yaptığı gösteri maçını İzmitliler giderek artan bir ilgiyle izledi; beyaz takım karşılaşmayı 16-12 kazandı. Bu maç, daha sonra Kağıtspor, Petkimspor, Nasaşspor ve Kocaelispor gibi kulüplerle güçlenecek Kocaeli basketbol tarihinin bilinen başlangıcı oldu.
1924 – Musul anlaşmazlığının gölgesinde Hakkâri’de başlayan Nasturi Ayaklanması Türkiye’yi İngiltere ile yeni bir sınır krizine sürükledi
Hakkâri’deki Nasturi aşiretlerinin durumunu incelemek üzere bölgeye giden vali ve beraberindeki askerî-sivil heyet, 7 Ağustos 1924’te Tuhup aşiretine bağlı silahlı bir grubun pususuna düştü. Çatışmada askerler hayatını kaybederken vali ve bazı görevliler Irak sınırındaki İmadiye’ye götürüldü; daha sonra başka bir Nasturi aşiret liderinin araya girmesiyle serbest bırakıldılar. Olay, Ankara yönetimine karşı silahlı bir ayaklanmanın başlangıcı kabul edildi.
Ayaklanma, Türkiye ile İngiltere arasında Musul’un geleceği ve Türkiye-Irak sınırının belirlenmesi için yürütülen mücadelenin en gergin döneminde çıktı. İngiltere, bir gün önce Musul sorununu Milletler Cemiyetine taşımıştı. Hakkâri’de özerk bir yurt kurmak isteyen Nasturi toplulukları ile Irak’taki İngiliz yönetimi arasındaki ilişkiler, çatışmayı uluslararası bir meseleye dönüştürdü. Türk ordusunun eylül ayında düzenlediği harekâtla ayaklanma bastırıldı; bölgedeki Nasturilerin büyük bölümü İngiliz mandasındaki Irak’a çekildi. Gelişmeler, Musul’un Türkiye dışında kalmasına uzanan diplomatik süreçte Ankara’nın elini zayıflatan unsurlardan biri oldu.
1930 – İki siyah gencin linç edildiği fotoğraf yıllar sonra Strange Fruit şarkısına ilham verdi
Amerika Birleşik Devletleri’nin Indiana eyaletindeki Marion kentinde Thomas Shipp ile Abram Smith adlı iki siyah genç, hapishaneyi basan binlerce kişilik beyaz kalabalık tarafından dövülerek bir ağaca asıldı. Üçüncü genç James Cameron ise son anda linç edilmekten kurtuldu. Cesetlerin altında gülümseyerek poz veren kalabalığın fotoğrafını yıllar sonra gören öğretmen Abel Meeropol, ırkçı linçleri anlatan “Strange Fruit” şiirini yazdı. Billie Holiday’nin seslendirdiği eser, müzik tarihinin en güçlü ırkçılık karşıtı şarkılarından birine dönüştü.
1932 – Afrika adına olimpiyat şampiyonu olacak efsane maratoncu Abebe Bikila doğdu
Etiyopyalı Abebe Bikila, 1960 Roma Olimpiyatları’nda maratonu çıplak ayakla koşarak kazandı ve bir Afrika ülkesini temsil ederek olimpiyat altını alan ilk siyah Afrikalı sporcu oldu. Dört yıl sonra Tokyo’da, geçirdiği apandisit ameliyatından yalnızca haftalar sonra yeniden şampiyon olarak olimpiyat maratonunu üst üste iki kez kazanan ilk atlet unvanını elde etti. Bikila’nın başarıları, Afrika atletizminin uzun mesafe yarışlarındaki yükselişinin simgelerinden biri oldu.
1938 – Oyunculuğu ezberlenmiş hareketlerden inandırıcı bir insan deneyimine dönüştüren Konstantin Stanislavski hayatını kaybetti
Rus oyuncu, yönetmen ve tiyatro kuramcısı Konstantin Stanislavski, oyuncunun rolünü dışarıdan taklit etmek yerine karakterin amaçlarını, duygularını ve içinde bulunduğu koşulları anlayarak yaşamasını temel alan oyunculuk sistemini geliştirdi. 1898’de Vladimir Nemiroviç-Dançenko ile Moskova Sanat Tiyatrosunu kuran Stanislavski’nin Anton Çehov oyunlarında geliştirdiği gerçekçi sahneleme anlayışı, modern tiyatroyu derinden etkiledi. Daha sonra “metot oyunculuğu” adıyla Hollywood’a da taşınan yaklaşımı, günümüzde dünyanın birçok ülkesindeki oyunculuk eğitiminin temelini oluşturmayı sürdürüyor. Stanislavski, 7 Ağustos 1938’de Moskova’da hayatını kaybetti.
1941 – Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanan ilk Asyalı yazar Rabindranath Tagore hayatını kaybetti
Bengalli şair, romancı, besteci ve düşünür Rabindranath Tagore, şiirlerini bir araya getiren Gitanjali ile dünya çapında tanındı ve 1913’te Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazandı. Edebiyatın yanı sıra eğitim ve müzik alanında da iz bırakan Tagore’un yazdığı “Jana Gana Mana” Hindistan’ın, “Amar Sonar Bangla” ise Bangladeş’in millî marşı oldu. Doğu ile Batı kültürleri arasında kurduğu bağ ve sömürgeciliğe karşı geliştirdiği insancıl düşünceyle 20. yüzyılın en etkili yazarlarından biri kabul edilen Tagore, 7 Ağustos 1941’de Kalküta’da hayatını kaybetti.
1942 – Pasifik Savaşı’nda Japon ilerleyişini tersine çevirecek Guadalcanal Harekâtı Amerikan çıkarmasıyla başladı
Amerikan deniz piyadeleri, 7 Ağustos 1942’de Solomon Adaları’ndaki Guadalcanal ve çevresindeki adalara çıkarma yaptı. Harekâtın ilk hedefi, Japonların Avustralya ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki ulaşım hattını tehdit edebilecek bir hava üssü kurmasını engellemekti. Guadalcanal, ABD’nin Pasifik’te Japon kuvvetlerine karşı başlattığı ilk büyük kara taarruzu oldu.
Karada, denizde ve havada yaklaşık altı ay süren çetin çatışmaların ardından Japonya adayı boşaltmak zorunda kaldı. Guadalcanal zaferi, Japonya’nın Pasifik’teki kesintisiz ilerleyişini durdurdu ve savaşın stratejik üstünlüğünün giderek Müttefiklere geçmesinde önemli bir dönüm noktası oldu.
1944 – ABD’nin ilk büyük programlanabilir bilgisayarı Harvard Mark I törenle tanıtıldı
Howard Aiken tarafından tasarlanan ve IBM mühendisleriyle birlikte geliştirilen Harvard Mark I, 7 Ağustos 1944’te Harvard Üniversitesinde düzenlenen törenle resmen tanıtıldı. Yaklaşık 15 metre uzunluğundaki elektromekanik makine, delikli kartlar ve kâğıt şeritlerdeki talimatlara göre farklı hesaplamaları otomatik biçimde yapabiliyordu. İkinci Dünya Savaşı sırasında askerî hesaplamalarda kullanılan Mark I, ABD’de programlanabilir bilgisayar çağının başlamasındaki temel makinelerden biri oldu.
1946 – Sovyetler Birliği Boğazların Türkiye ile birlikte savunulmasını isteyen notasını Ankara’ya verdi
Sovyetler Birliği, 7 Ağustos 1946’da Türkiye’ye verdiği notayla Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin değiştirilmesini, Boğazların yönetiminde Karadeniz ülkelerinin belirleyici olmasını ve savunmanın Türkiye ile Sovyetler Birliği tarafından ortaklaşa yürütülmesini istedi. Ankara, egemenliğini sınırlandıracak bu talepleri reddederken Amerika Birleşik Devletleri ile İngiltere Türkiye’ye destek verdi. Boğazlar Krizi, Sovyet baskısını doğrudan hisseden Türkiye’nin Batı dünyasıyla askerî ve siyasi yakınlaşmasını hızlandıran temel gelişmelerden biri oldu.
1947 – Kon-Tiki salı Pasifik Okyanusu’nu geçerek tarihin en ünlü deneysel yolculuklarından birini tamamladı
Norveçli araştırmacı Thor Heyerdahl ile beş arkadaşı, Peru’dan hareket ettikleri balsa ağacından yapılmış Kon-Tiki salıyla 101 gün sonra Fransız Polinezyası’ndaki Raroia mercan adasına ulaştı. Yaklaşık 8 bin kilometrelik yolculuk, eski Güney Amerika toplumlarının ilkel araçlarla Pasifik adalarına ulaşmasının teknik olarak mümkün olduğunu gösterdi; ancak Heyerdahl’ın Polinezya halklarının kökenine ilişkin tezini kanıtlamadı. Yolculuğu anlatan kitap milyonlarca sattı, çekilen belgesel ise Oscar kazandı.
1954 – Ferhunde Hanımlar’dan Cennet Mahallesi’ne Türk televizyonunun sevilen oyuncularından Melek Baykal doğdu
İstanbul’da doğan Melek Baykal, Ankara Devlet Konservatuvarındaki eğitiminin ardından uzun yıllar Devlet Tiyatrolarında sahneye çıktı. Televizyonda Ferhunde Hanımlar dizisindeki Nermin karakteriyle geniş kitlelerce tanındı; Hayat Bağları ve özellikle Cennet Mahallesi’ndeki renkli Pembe rolüyle Türk televizyonunun unutulmaz komedi oyuncularından birine dönüştü. Tiyatro, dizi, sinema ve televizyon programlarında sürdürdüğü kariyeriyle farklı kuşakların tanıdığı isimlerden biri oldu.
1956 – Kolombiya’da dinamitle yüklü askerî kamyonların patlaması bini aşkın insanı öldürdü
Cali kent merkezinde gece boyunca bekletilen, yaklaşık 42 ton dinamit taşıyan yedi askerî kamyon 7 Ağustos 1956’nın ilk saatlerinde patladı. Şiddetli patlama onlarca kent bloğunu yerle bir etti; can kaybına ilişkin tahminler binden birkaç bine kadar değişirken binlerce kişi de yaralandı. Patlamanın kesin nedeni belirlenemedi ve felaket, büyüklüğüne rağmen dünya tarihinin az hatırlanan kent facialarından biri olarak kaldı.
1957 – Laurel ve Hardy ikilisinin “Şişman”ı Oliver Hardy hayatını kaybetti
Amerikalı oyuncu Oliver Hardy, Stan Laurel’la kurduğu komedi ikilisiyle sinema tarihinin en tanınmış karakterlerinden birine dönüştü. Türkiye’de “Şişman ile Sıska” adıyla da bilinen ikili; Hardy’nin kendinden emin fakat sürekli başını belaya sokan tavrıyla Laurel’ın saf, sakar ve çocuk ruhlu karakteri arasındaki karşıtlıktan unutulmaz bir mizah yarattı. Yüzü aşkın kısa ve uzun metrajlı yapımda birlikte rol alan Laurel ve Hardy, The Music Box ile Oscar kazandı. Geçirdiği felçlerin ardından 7 Ağustos 1957’de 65 yaşında hayatını kaybeden Hardy’nin ölümü, yaklaşık otuz yıllık ortaklığı sona erdirdi.
1959 – Explorer 6 uzaya fırlatıldı ve Dünya’nın yörüngeden çekilen ilk fotoğrafını gönderdi
NASA’nın Explorer 6 uydusu, radyasyon kuşlarını ve Dünya’nın manyetik alanını araştırmak amacıyla 7 Ağustos 1959’da uzaya gönderildi. Uydu, fırlatılışından bir hafta sonra yaklaşık 27 bin kilometre uzaklıktan Dünya’nın bulutlarla kaplı bir bölümünü görüntüledi. Son derece bulanık olan bu kare, Dünya’nın yörüngedeki bir uydu tarafından çekilen ilk fotoğrafı olarak tarihe geçti ve uzaydan yeryüzü gözleminin erken adımlarından birini oluşturdu.
1964 – Türk savaş uçakları Erenköy saldırısını durdurmak için Kıbrıs üzerinde caydırıcı uçuş yaptı
Rum ve Yunan kuvvetlerinin Erenköy çevresindeki Türk mevzilerine yönelik saldırılarının ağırlaşması üzerine dört Türk savaş uçağı, 7 Ağustos’ta Rum Millî Muhafız birliklerinin üzerinde caydırıcı uçuş gerçekleştirdi ve denize birkaç roket attı. Rum mevzileri o gün vurulmadı; saldırıların sürmesi üzerine Türk Hava Kuvvetleri 8 ve 9 Ağustos’ta askerî hedeflere yönelik harekât düzenledi. 8 Ağustos’taki görev sırasında uçağı düşürülen İzmit doğumlu Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel paraşütle kurtuldu ancak esir alındıktan sonra hayatını kaybetti. Türkiye’nin müdahalesi, Erenköy’deki Kıbrıs Türk direnişinin kırılmasını önledi.
1964 – Tonkin Körfezi Kararı ABD başkanına Vietnam’daki savaşı genişletme yetkisi verdi
Amerikan Kongresi, Kuzey Vietnam kuvvetlerinin Amerikan savaş gemilerine saldırdığı iddiası üzerine Başkan Lyndon B. Johnson’a Güneydoğu Asya’da geniş askerî güç kullanma yetkisi veren Tonkin Körfezi Kararı’nı kabul etti. Temsilciler Meclisinden oy birliğiyle geçen karar, Senatoda yalnızca iki karşı oy aldı. Daha sonra ikinci saldırının gerçekleştiğine ilişkin bilgilerin güvenilir olmadığı ortaya çıksa da karar, ABD’nin Vietnam’daki asker sayısını yüz binlerce kişiye çıkarmasının hukuki dayanağı oldu.
1970 – Mahkeme salonundaki kanlı rehine baskını dört kişinin ölümüne yol açtı ve Angela Davis’i dünya gündemine taşıdı
George Jackson’ın 17 yaşındaki kardeşi Jonathan Jackson, hapisteki ağabeyiyle iki arkadaşının serbest bırakılmasını sağlamak amacıyla 7 Ağustos 1970’te Kaliforniya’daki bir mahkeme salonunu bastı. Duruşmadaki üç mahkûmu silahlandıran Jackson, Yargıç Harold Haley, savcı ve üç jüri üyesini rehin alarak kaçmaya çalıştı. Polisle çıkan çatışmada yargıç, Jonathan Jackson ve iki mahkûm öldü; savcı ağır yaralandı. Baskında kullanılan silahların siyah özgürlük hareketinin tanınmış isimlerinden Angela Davis adına kayıtlı olması, Davis’in tutuklanmasına ve dünya çapında destek kampanyalarının başlamasına yol açtı. Angela Davis, iki yıl sonra bütün suçlamalardan beraat etti.
1974 – Philippe Petit, İkiz Kuleler arasında güvenlik halatı olmadan yürüyerek tarihin en unutulmaz gösterilerinden birini yaptı
Fransız ip cambazı Philippe Petit, arkadaşlarıyla birlikte gizlice yerleştirdiği çelik telin üzerine 7 Ağustos 1974 sabahı çıktı. New York’taki Dünya Ticaret Merkezinin henüz tamamlanmamış İkiz Kuleleri arasında, yerden yaklaşık 400 metre yüksekte ve hiçbir güvenlik ağı olmadan 45 dakika geçiren Petit, tel üzerinde sekiz kez gidip geldi; yürüdü, diz çöktü ve bir ara sırtüstü uzandı. Gösterinin ardından gözaltına alındı ancak çocuklar için Central Park’ta ücretsiz bir gösteri yapması karşılığında hakkındaki suçlamalar düşürüldü. “Yüzyılın sanatsal suçu” olarak anılan yürüyüş, daha sonra Man on Wire belgeseline ve The Walk filmine konu oldu.
1976 – Mars’ta yaşam izleri arayacak Viking 2 uzay aracı Kızıl Gezegen’in yörüngesine girdi
NASA’nın Viking 2 uzay aracı, yaklaşık on bir aylık yolculuğun ardından 7 Ağustos 1976’da Mars’ın yörüngesine yerleşti. Yörünge aracı iniş bölgesini belirlemek için gezegenin yüzeyini görüntülerken taşıdığı iniş modülü 3 Eylül’de Utopia Planitia’ya indi. Viking 2, Mars toprağında yaşam belirtisi arayan deneyler gerçekleştirdi, atmosferi ve yüzeyi inceledi; kış mevsiminde zeminde kırağı oluştuğunu gösteren görüntüler gönderdi. Viking 1 ile birlikte çalışan görev, Mars’ın ilk kapsamlı bilimsel incelemelerinden birini gerçekleştirdi ve toplamda 50 binden fazla fotoğraf sağladı.
1978 – Türkiye’nin yazarları mesleki dayanışma ve kültür çalışmaları çevresinde buluşturan Türkiye Yazarlar Birliği kuruldu
- Mehmet Doğan’ın öncülüğünde farklı kesimlerden 14 yazar, 7 Ağustos 1978’de Ankara’da “Yazarlar Birliği”ni kurdu. Yazarların haklarını savunmayı, aralarındaki mesleki dayanışmayı geliştirmeyi ve edebiyatla düşünce hayatına katkı sağlamayı amaçlayan kuruluş, 1985’te Türkiye Yazarlar Birliği adını aldı; 1991’de kamu yararına çalışan kuruluş statüsü kazandı. Birlik, yıllar içinde düzenlediği ödüller, kültür etkinlikleri, yayınlar ve Türk dünyasına yönelik çalışmalarla Türkiye’nin en geniş yazar örgütlerinden biri hâline geldi.
1982 – ASALA’nın Esenboğa Havalimanı’ndaki silahlı ve bombalı saldırısında dokuz kişi hayatını kaybetti
ASALA üyesi Zohrab Sarkisyan ile Levon Ekmekçiyan, 7 Ağustos 1982’de Ankara Esenboğa Havalimanı’nda bomba patlattıktan sonra yolcuların üzerine ateş açtı ve bir grup insanı rehin aldı. Yaklaşık iki saat süren saldırıda Ankara Emniyet Müdür Yardımcısı Hamdi Yahyaoğlu ile polis memurları Atilla Bahşi ve Celal Birol’un da aralarında bulunduğu dokuz kişi hayatını kaybetti, 72 kişi yaralandı. Türkiye topraklarında ASALA tarafından gerçekleştirilen ilk büyük saldırılardan biri olan olay, örgütün diplomatlardan sonra doğrudan sivilleri de hedef aldığını gösterdi.
Güvenlik güçlerinin müdahalesinde Sarkisyan öldürüldü, yaralı yakalanan Ekmekçiyan ise yargılanarak ölüm cezasına çarptırıldı ve 29 Ocak 1983’te idam edildi. Esenboğa saldırısı, Türkiye’de ASALA terörüne karşı toplumsal tepkiyi büyüten ve örgüte yönelik mücadelenin sertleşmesine yol açan başlıca olaylardan biri oldu.
1984 – Türk sineması ile fotoğraf sanatının öncü isimlerinden Baha Gelenbevi hayatını kaybetti
Fransa’daki film stüdyolarında kurgu, görüntü ve yönetmenlik alanlarında eğitim alan Baha Gelenbevi, Türkiye’ye döndükten sonra Deniz Kızı, Kanlı Döşek, Boş Beşik ve Kaldırım Çiçeği gibi filmleri yönetti. Avrupa’da öğrendiği çağdaş sinema tekniklerini Türk filmlerine taşıyan Gelenbevi, daha sonra çalışmalarını fotoğraf sanatına yöneltti; uluslararası yarışmalarda ödüller kazandı ve sinema ile fotoğrafın kurumlaşması için çalıştı. Gelenbevi, 7 Ağustos 1984’te İstanbul’da hayatını kaybetti.
1987 – Lynne Cox buz gibi Bering Boğazı’nı yüzerek ABD’den Sovyetler Birliği’ne geçti
Amerikalı uzun mesafe yüzücüsü Lynne Cox, Alaska’ya bağlı Küçük Diomede Adası’ndan Sovyetler Birliği’ne bağlı Büyük Diomede Adası’na kadar yaklaşık 4,3 kilometre yüzdü. Soğuk Savaş’ın iki karşı kutbu arasındaki deniz sınırını yüzerek geçen ilk insan olan Cox’un başarısı, ABD ile Sovyetler Birliği arasındaki yakınlaşmanın sembollerinden biri olarak görüldü ve iki ülkenin liderleri tarafından da övgüyle karşılandı.
1989 – Türkiye’nin ilk kazı-kazan oyunu Hemen Kazan satışa çıkar çıkmaz büyük bir çılgınlığa dönüştü
Millî Piyango İdaresi, 7 Ağustos 1989’da “Hemen Kazan” adlı yeni şans oyununu satışa sundu. Üzeri kapalı kartların bozuk parayla kazınması ve ikramiyenin çekiliş beklemeden anında öğrenilmesi, oyunu kısa sürede büyük bir meraka dönüştürdü. “Kazı-Kazan” adıyla tanınan kartlardan ilk gün milyonlarca adet satıldı; bayilerin önünde kuyruklar oluştu, sokaklar kazınıp atılan biletlerle doldu. Oyunun hızla yayılması, kumar alışkanlığını körüklediği ve çevre kirliliğine yol açtığı gerekçesiyle daha ilk günlerden tartışma yarattı.
1990 – ABD’nin başlattığı Çöl Kalkanı Harekâtı yüz binlerce askerin Körfez’e yığılmasına ve savaşa giden yolun açılmasına neden oldu
Irak ordusunun Kuveyt’i işgal ederek Suudi Arabistan sınırına dayanmasının ardından ABD, 7 Ağustos 1990’da Çöl Kalkanı Harekâtı’nı başlattı. Amerikan savaş uçakları ve ilk askerî birlikler Suudi Arabistan’a gönderilirken, harekâtın başlangıçtaki amacı Irak’ın güneye doğru ilerlemesini engellemek ve Suudi Arabistan’ı savunmaktı. Sonraki aylarda ABD öncülüğünde 34 ülkenin katıldığı dev bir askerî güç bölgede toplandı. Diplomatik girişimlerin sonuçsuz kalmasının ardından Çöl Kalkanı, 17 Ocak 1991’de Kuveyt’i Irak işgalinden çıkarmayı amaçlayan Çöl Fırtınası Harekâtı’na dönüştü.
1992 – Clint Eastwood’un Affedilmeyen filmi gösterime girdi ve Western türünün kahramanlık efsanesini tersyüz etti
Clint Eastwood’un yönettiği ve Eastwood’la beraber Gene Hackman ile Morgan Freeman’ın da rol aldığı Affedilmeyen, 7 Ağustos 1992’de gösterime çıktı. Yaşlanmış bir kanun kaçağının son cinayet görevini anlatan film, klasik Westernlerdeki romantik silahşor görüntüsünün yerine şiddetin korkaklığını, acısını ve kalıcı sonuçlarını koydu. Affedilmeyen, En İyi Film ve En İyi Yönetmen dâhil dört Oscar kazanarak türün modern başyapıtlarından birine dönüştü.
1996 – NASA’nın Mars meteoriti açıklaması dünyaya “Mars’ta yaşam bulundu” heyecanı yaşattı
NASA ve Stanford Üniversitesi araştırmacıları, Antarktika’da bulunan ALH84001 adlı Mars kökenli meteoritte eski mikrobik yaşama işaret edebilecek organik moleküller, mineraller ve mikroskobik yapılar belirlediklerini açıkladı. Haber dünya basınında “Mars’ta yaşam bulundu” başlıklarıyla yayıldı ve astrobiyolojiye büyük ilgi doğurdu. İlerleyen yıllarda yapılan çalışmalar ise bu oluşumların biyolojik yaşam yerine su ile kaya arasındaki kimyasal tepkimelerden kaynaklanmış olabileceğini gösterdi.
1998 – El Kaide’nin Afrika’daki ABD büyükelçiliklerine düzenlediği eş zamanlı saldırılarda 224 kişi hayatını kaybetti
Kenya’nın başkenti Nairobi ile Tanzanya’nın başkenti Darüsselam’daki ABD büyükelçiliklerinin önünde, 7 Ağustos 1998 sabahı birkaç dakika arayla bomba yüklü kamyonlar patlatıldı. El Kaide tarafından düzenlenen saldırılarda 12’si Amerikalı olmak üzere 224 kişi öldü, çoğu Afrikalı 4 bin 500’den fazla kişi yaralandı. Özellikle Nairobi’de çevredeki binalar ağır hasar gördü ve kurbanların büyük bölümünü elçilikle ilgisi olmayan siviller oluşturdu. Saldırılar, Usame bin Ladin liderliğindeki El Kaide’nin dünya çapında tanınmasına yol açtı ve 11 Eylül 2001’e uzanan uluslararası terör döneminin en önemli habercilerinden biri oldu.
1998 – Trabzon’un Beşköy beldesini haritadan silme noktasına getiren sel ve heyelanda 47 kişi hayatını kaybetti
Trabzon’un Köprübaşı ilçesine bağlı Beşköy beldesi, 7 Ağustos 1998’de şiddetli yağışların tetiklediği sel ve heyelanla büyük ölçüde yok oldu. Felakette 47 kişi yaşamını yitirirken 62 konut, 63 iş yeri, okul, cami, belediye garajı ve çok sayıda yapı yıkıldı; yolların kopması nedeniyle beldeye ancak iki gün sonra karadan ulaşılabildi. Beşköy merkezindeki 75 evden 60’ının tamamen yok olduğu afet, Karadeniz’de dere yataklarına kurulan yerleşimlerin ve heyelan riskinin yaratabileceği yıkımın en acı örneklerinden biri olarak hafızalara kazındı.
2006 – Şehit aileleri ve gazileri bir araya getiren derneğin Kocaeli şubesi kuruldu
Türkiye Harp Malulü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri Derneğinin Kocaeli Şubesi, şehit babası İhsan Uyar’ın öncülüğünde 7 Ağustos 2006’da kuruldu. Şube; şehitlerin yakınları, savaş ve görev malulü gaziler ile ailelerinin haklarının korunması, sorunlarının kamuoyuna taşınması ve aralarındaki dayanışmanın geliştirilmesi amacıyla çalışmalar yürüttü.
2008 – Rusya ile Gürcistan arasındaki beş günlük savaş Güney Osetya’ya yönelik Gürcü harekâtıyla başladı
Gürcistan ordusu, haftalardır karşılıklı saldırı ve provokasyonlarla yükselen gerilimin ardından 7 Ağustos’u 8 Ağustos’a bağlayan gece, tek taraflı bağımsızlığını ilan etmiş Güney Osetya’nın merkezi Tshinvali’ye geniş çaplı bir harekât başlattı. Rusya ertesi gün Güney Osetya’ya asker göndererek karşılık verdi; çatışmalar kısa sürede Abhazya’ya ve Gürcistan’ın başka bölgelerine yayıldı. Beş gün süren savaşta yüzlerce insan hayatını kaybetti, on binlerce kişi evinden oldu. Rusya daha sonra Güney Osetya ile Abhazya’nın bağımsızlığını tanırken, Gürcistan ve uluslararası toplumun büyük bölümü iki bölgeyi Gürcistan toprağı kabul etmeyi sürdürdü.
2009 – Binbir Gece’nin başrol oyuncuları Bergüzar Korel ile Halit Ergenç evlendi
Binbir Gece dizisinde Şehrazat ile Onur’u canlandırırken ilişkileri gerçek hayata taşınan Bergüzar Korel ve Halit Ergenç, akılda kalıcı 07.08.09 tarihini seçerek İstanbul’daki Les Ottomans Otel’de evlendi. Televizyonun en çok izlenen dizilerinden birinin başrol oyuncularını birleştiren düğün, dönemin magazin basınının en fazla takip ettiği olaylardan biri oldu. Çift daha sonra Vatanım Sensin dizisinde de yeniden başrolleri paylaştı.
2011 – Gestapo’nun “Beyaz Fare” adını verdiği Fransız Direnişi ajanı Nancy Wake hayatını kaybetti
Yeni Zelanda’da doğup Avustralya’da büyüyen Nancy Wake, Nazi işgali altındaki Fransa’da Müttefik askerlerin ve aranan kişilerin İspanya üzerinden kaçırılmasına yardım etti. Gestapo, defalarca yakalanmaktan kurtulan Wake’e “Beyaz Fare” adını verdi ve başına büyük bir ödül koydu. İngiltere’ye ulaştıktan sonra Özel Harekât İdaresinde ajanlık eğitimi alan Wake, 1944’te paraşütle yeniden Fransa’ya inerek direnişçilere silah ulaştırılması ve Alman birliklerine yönelik sabotajların örgütlenmesinde görev aldı. II. Dünya Savaşı’nın en çok madalya alan kadınlarından biri olan Nancy Wake, 7 Ağustos 2011’de Londra’da 98 yaşında hayatını kaybetti.
2012 – Nasrettin Hoca ve Deli Dumrul’u operaya taşıyan besteci Sabahattin Kalender hayatını kaybetti
Besteci, orkestra şefi ve eğitimci Sabahattin Kalender; Nasrettin Hoca, Deli Dumrul ve Opera’da Karagöz gibi eserlerinde Anadolu’nun halk anlatılarını Batı müziğinin opera biçimiyle buluşturdu. Ankara Devlet Konservatuvarında Hasan Ferit Alnar’ın öğrencisi olarak yetişen Kalender, uzun yıllar ders verdi, orkestralar yönetti ve Türkiye’yi yurt dışında temsil etti. Operaların yanı sıra oratoryo, sahne müziği ve orkestra eserleri de besteleyen sanatçı, 7 Ağustos 2012’de Lahey’de 93 yaşında hayatını kaybetti.
2016 – Yenikapı mitingi 15 Temmuz sonrasında iktidar ve muhalefet liderlerini aynı sahnede buluşturdu
15 Temmuz darbe girişiminin ardından İstanbul’da düzenlenen Demokrasi ve Şehitler Mitingi’nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Başbakan Binali Yıldırım, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli aynı sahnede yer aldı. Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar’ın da konuştuğu miting, Türkiye’nin başlıca siyasi aktörlerini darbe karşıtlığı etrafında bir araya getirdi ve kısa süreli siyasi uzlaşmayı ifade eden “Yenikapı ruhu” kavramının doğmasına yol açtı.
2023 – Anadolu rock müziğinin öncülerinden Erkin Koray hayatını kaybetti
Elektro gitarı Anadolu ezgileri, halk müziği ve saykodelik rock ile buluşturan Erkin Koray; “Fesuphanallah”, “Şaşkın”, “Estarabim”, “Cemalim” ve “Sevince” gibi kuşaklar boyunca dinlenen şarkılara imza attı. Uzun saçları, sahne tarzı ve döneminin çok ötesindeki müzik anlayışıyla Türkiye’de rock kültürünün yerleşmesine öncülük eden sanatçı, yalnız geniş kitleleri değil dünya çapında çok sayıda müzisyeni de etkiledi. Uzun süredir yaşadığı Kanada’nın Toronto kentinde 7 Ağustos 2023’te 82 yaşında hayatını kaybetti.
2023 – Derince’deki TMO tahıl silolarında meydana gelen patlamada iki kişi hayatını kaybetti
Derince Limanı’ndaki Toprak Mahsulleri Ofisi silolarında 7 Ağustos 2023 günü meydana gelen şiddetli patlama İzmit Körfezi’nin birçok noktasından duyuldu. İlk anda 12 kişi yaralandı; ağır yaralılardan ikisinin sonraki günlerde hayatını kaybetmesiyle can kaybı ikiye yükseldi. TMO’ya ait 60 silodan 13’ü patlamada zarar gördü.
Daha sonra iddianameye giren bilirkişi raporunda, silo içinde yapılan kaynak çalışmasından sıçrayan kıvılcımların biriken tahıl tozunu tutuşturduğu ve zincirleme toz patlamasına yol açtığı belirtildi. Raporda yıllık bakım, toz temizliği ve iş güvenliği önlemlerindeki eksikliklere de dikkat çekildi; ancak bunlar henüz kesinleşmiş mahkeme hükmü değil, yargılama dosyasındaki bilirkişi değerlendirmeleridir.
2023 – Şeytan filmiyle korku sinemasını değiştiren yönetmen William Friedkin hayatını kaybetti
Amerikalı yönetmen William Friedkin, The French Connection filmiyle En İyi Yönetmen Oscar’ını kazandı; The Exorcist–Şeytan ile korku sinemasının en etkili ve tartışmalı yapımlarından birine imza attı. Gerçekçi şiddet anlayışı, sert anlatımı ve oyuncularından istediği zorlayıcı performanslarla 1970’lerde Amerikan sinemasını değiştiren Yeni Hollywood kuşağının önde gelen isimlerinden olan Friedkin, 7 Ağustos 2023’te 87 yaşında hayatını kaybetti.
2024 – Türkiye, İsrail’e karşı açılan soykırım davasına müdahillik bildiriminde bulundu
Türkiye, Güney Afrika’nın İsrail aleyhine Uluslararası Adalet Divanında açtığı ve Gazze’de Soykırım Sözleşmesi’nin ihlal edildiği iddiasına dayanan davaya müdahil olmak üzere 7 Ağustos 2024’te resmî bildirim sundu. Türkiye’nin başvurusu, Soykırım Sözleşmesi’nin nasıl yorumlanması gerektiğine ilişkin görüşlerini mahkemeye sunmasına imkân tanıdı. Dava henüz sonuçlanmadığı için İsrail hakkındaki soykırım suçlaması kesinleşmiş bir yargı kararı değil, mahkemenin incelemeyi sürdürdüğü bir iddia niteliğini koruyor.
2025 – Türkiye’de maç anlatımının unutulmaz seslerinden spor spikeri Ümit Aktan hayatını kaybetti
1972’de TRT’de spor spikerliğine başlayan Ümit Aktan, kendine özgü anlatımı, coşkulu üslubu ve futbol yorumlarıyla Türkiye’de spor yayıncılığının tanınan isimlerinden biri oldu. TGRT, Kanal 6, Kanal A ve A Spor gibi kanallarda maçlar anlatan, programlar sunan Aktan; gazete yazılarıyla da uzun yıllar spor basınında yer aldı. Televizyon ve radyodan milyonlarca sporseverin hafızasına yerleşen gazeteci, yazar ve spiker Ümit Aktan, 7 Ağustos 2025’te 76 yaşında hayatını kaybetti.
2025 – Apollo 13’ü uzaydaki ölüm tuzağından çıkaran astronot Jim Lovell hayatını kaybetti
Amerikalı astronot Jim Lovell; Gemini 7, Gemini 12, Apollo 8 ve Apollo 13 görevleriyle dört kez uzaya çıktı. Apollo 8 mürettebatıyla Ay’ın çevresinde dolaşan ilk insanlar arasında yer aldı; Apollo 13’te ise oksijen tankının patlamasının ardından Ay’a inişten vazgeçilen uzay aracını ve üç kişilik mürettebatını sağ salim Dünya’ya döndüren mücadelenin komutanı oldu. İnsanlığın Ay’a iki kez yolculuk eden ilk kişisi olmasına rağmen yüzeye hiç ayak basmayan Lovell’ın Apollo 13 macerası, Tom Hanks’in başrolünü oynadığı filme de konu oldu. Uzay araştırmaları tarihinin cesaret ve soğukkanlılık simgelerinden Jim Lovell, 7 Ağustos 2025’te 97 yaşında hayatını kaybetti.
Bu haber Haber Kocaeli özel içeriğidir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi olsa haberin tamamı veya bir kısmı, yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz, başka mecralarda yayınlanamaz.
