Günün Tarihi / 9 Kasım
9 KASIM’DA NELER KUTLANIYOR?
BABAESKİ’NİN KURTULUŞ GÜNÜ
Kırklareli’nin Babaeski ilçesi, 9 Kasım’da işgalden kurtuluşunu kutluyor. Millî Mücadele’nin kazanılmasının ardından Doğu Trakya’nın Türkiye’ye teslimi sırasında, 9 Kasım 1922’de Babaeski’de devir teslim protokolü imzalandı ve Türk devriyeleri görevlerine başladı. İlçe halkı, duyduğu sevinci Mustafa Kemal Paşa’ya gönderdiği telgrafla paylaştı. Her yıl kutlanan kurtuluş günü, Trakya’nın yeniden Türk yönetimine geçişinin Babaeski’deki yıl dönümünü yaşatıyor.
ORGAN BAĞIŞI HAFTASININ SON GÜNÜ
Türkiye’de 3-9 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilen Organ Bağışı Haftası, organ nakli bekleyen hastalara ve bağışın önemine dikkat çekiyor. Kocaeli’de de İl Sağlık Müdürlüğü, ilçe sağlık müdürlükleri ve hastaneler hafta boyunca bilgilendirme çalışmaları yürütüyor. Alışveriş merkezleri gibi yoğun kullanılan alanlarda kurulan stantlarda vatandaşların soruları yanıtlanıyor, bağışta bulunmak isteyenlerin beyanları alınıyor. Haftanın son günü olan 9 Kasım, organ bağışı hakkında doğru bilgi edinmek için bir hatırlatma niteliği taşıyor.
AZERBAYCAN DEVLET BAYRAĞI GÜNÜ
Azerbaycan’da 9 Kasım, Devlet Bayrağı Günü olarak kutlanıyor. Tarih, mavi, kırmızı ve yeşil renklerden oluşan ay yıldızlı bayrağın 9 Kasım 1918’de Azerbaycan Halk Cumhuriyeti tarafından kabul edilmesine dayanıyor. Bayraktaki mavi renk Türk kimliğini, kırmızı çağdaşlaşmayı ve demokrasiyi, yeşil ise İslam medeniyetine aidiyeti simgeliyor. Azerbaycan’ın resmî bayramlarından olan bugün, bağımsızlığın ve millî kimliğin simgesi olan bayrağa ayrılıyor.
DÜNYA ÖZGÜRLÜK GÜNÜ
Berlin Duvarı’nın geçişlere açıldığı 9 Kasım 1989’un yıl dönümü, Dünya Özgürlük Günü adıyla anılıyor. ABD Başkanı George W. Bush, 2001’de yayımladığı bildiriyle 9 Kasım’ı bu adla ilan etti. Günün tarihsel merkezinde, Soğuk Savaş boyunca insanları ve aileleri birbirinden ayıran sınırın açılması bulunuyor. ABD’deki bu anma, özgürlük taleplerini ve baskıcı yönetimler altında yaşayan insanların mücadelesini hatırlatmayı amaçlıyor.
FAŞİZM VE ANTİSEMİTİZMLE MÜCADELE GÜNÜ
9 Kasım, 1938’de Nazi Almanyası’nda Yahudilere yönelik saldırıların yaşandığı “Kristal Gece”nin yıl dönümü nedeniyle Faşizm ve Antisemitizmle Mücadele Günü olarak anılıyor. Avrupa’daki sivil toplum ağı UNITED’ın yürüttüğü kampanyalar, saldırılarda hayatını kaybedenleri anarken ırkçılığa, faşizme ve Yahudi düşmanlığı anlamına gelen antisemitizme karşı farkındalık oluşturuyor. Anmalar, nefret söyleminin ve ayrımcılığın toplumsal şiddete dönüşme tehlikesine dikkat çekiyor.
DÜNYA EVLAT EDİNME GÜNÜ
Evlat edinilen kişilerin, ailelerin ve bu süreçten etkilenen herkesin deneyimlerini paylaşmasına ayrılan Dünya Evlat Edinme Günü, 9 Kasım’da gerçekleştiriliyor. ABD’de AdoptTogether girişimiyle 2014’te başlayan kampanya, farklı ülkelerden katılımcıları bir araya getiriyor. Günün tanınan simgesi ise avuç içine çizilen gülen yüz. Katılımcılar bu fotoğrafları paylaşarak evlat edinme konusunda farkındalık oluşturuyor ve birbirlerinin hikâyelerini dinlemeye davet ediyor.
BULUŞÇULAR GÜNÜ
Hollywood yıldızı ve mucit Hedy Lamarr’ın doğum günü olan 9 Kasım, Almanya’da başlatılan Buluşçular Günü girişimine tarih oldu. 2005’ten beri sürdürülen etkinlikler, insanların kendi fikirlerini geliştirmesini teşvik ediyor; günlük yaşamda kullandığımız araçların arkasındaki, çoğu zaman adını bilmediğimiz mucitleri hatırlatıyor. Üniversitelerin, patent kuruluşlarının ve şirketlerin de katıldığı girişim, Lamarr’ın oyunculuğunun yanında buluşçuluğunun da tanınmasını sağlıyor.
CARL SAGAN GÜNÜ
Evreni geniş kitlelere anlatan gökbilimci Carl Sagan’ın doğum günü, 9 Kasım’da bilim meraklılarını buluşturuyor. 2009’dan itibaren farklı toplulukların düzenlediği Carl Sagan Günü etkinliklerinde astronomi, bilimsel düşünce ve uzay araştırmaları öne çıkıyor. “Cosmos” kitabı ve televizyon dizisiyle birçok insanın gökyüzüne bakışını değiştiren Sagan, konferanslar, gösterimler ve bilim etkinlikleriyle anılıyor. Gün, onun insanlarda uyandırdığı keşfetme merakını yeni kuşaklara taşımayı amaçlıyor.
9 KASIM’IN TUHAF GÜNLERİ
KAOS HİÇ BİTMEZ GÜNÜ
Yapılacak işler listesi uzuyor, telefon susmuyor, tam her şeyi toparladığınızı düşünürken yeni bir sorun mu çıkıyor? Gayriresmî özel günler takvimindeki “Kaos Hiç Bitmez Günü”, 9 Kasım’da hayatın bu hâline biraz gülümsemeyi öneriyor. Mesajı, bütün sorunların biteceği kusursuz bir günü beklememek. Küçük bir mola vermek, sevdiğiniz bir filmi izlemek veya dinlenmek için her şeyin düzene girmesi gerekmiyor.
BİR SANAT MÜZESİNE GİTME GÜNÜ
9 Kasım’ın gayriresmî çağrılarından biri de bir sanat müzesine zaman ayırmak. “Bir Sanat Müzesine Gitme Günü”, tabloları, heykelleri ve farklı sanat anlayışlarını günlük hayatın içine taşımayı amaçlıyor. Sanat eğitimi kuruluşu Art Sphere de günü takvimine alarak ünlü eserlerden esinlenen çalışmalar yapılmasını ve kişilerin kendi küçük müze galerilerini oluşturmasını öneriyor. Bir eserin karşısında durup ayrıntılarına bakmak bile bu davete katılmanın bir yolu.
KIZARMIŞ TAVUKLU SANDVİÇ GÜNÜ
ABD’deki yiyecek odaklı özel günler takviminde 9 Kasım, kızarmış tavuklu sandviçe ayrılıyor. Çıtır tavuk, turşu, marul ve çeşitli soslarla hazırlanan bu sandviç, kendine ait günü bulunan yiyeceklerden biri. Resmî bir bayram niteliği taşımayan gün, sevilen bir sokak ve hızlı yemek lezzetinin etrafında şekilleniyor. Sofradaki tartışması da oldukça tanıdık: Acılı mı olsun, acısız mı; turşusu bol mu, sosu az mı?
9 KASIM’DA NELER OLDU?
1799 – NAPOLYON’U İKTİDARA TAŞIYAN DARBE BAŞLADI
Napolyon Bonapart’ın Fransa’da yönetimi ele geçirmesini sağlayan darbe, 9 Kasım 1799’da başladı. Fransız Devrimi takvimindeki adıyla “18 Brumaire Darbesi”, ertesi gün tamamlandı ve ülkeyi yöneten Direktuvar hükümeti devrildi. Yerine kurulan üç kişilik Konsüllük yönetiminde birinci konsül olan Napolyon, siyasi gücü giderek kendi elinde topladı. Bu gelişme, 1804’te kendisini imparator ilan edeceği dönemin başlangıcı oldu.
1877 – NENE HATUN’U TARİHE GEÇİREN AZİZİYE SAVUNMASI
Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Erzurum’daki Aziziye tabyalarına saldıran Rus kuvvetleri, 9 Kasım 1877’de askerlerin ve şehir halkının birlikte yürüttüğü mücadeleyle geri püskürtüldü. Tabyaların saldırıya uğradığının duyurulması üzerine kadınlar ve erkekler, ellerine geçirdikleri silahlar, kazmalar ve baltalarla savunmaya katıldı. Halkın arasında bulunan Nene Hatun, gösterdiği cesaretle bu direnişin simgesi oldu. Aziziye savunması, Erzurum’un tarihinde askerle halkın birlikte mücadele ettiği önemli olaylardan biri olarak yerini aldı.
1888 – KARINDEŞEN JACK CİNAYETLERİNİN SON HALKASI
Londra’yı korkuya sürükleyen Karındeşen Jack cinayetleriyle ilişkilendirilen Mary Jane Kelly, 9 Kasım 1888’de yaşadığı odada öldürülmüş olarak bulundu. Kelly, aynı katile bağlanan beş temel cinayetin son kurbanı kabul ediliyor. Gazetelerin büyük ilgi gösterdiği soruşturmalara rağmen katilin kimliği belirlenemedi. Cinayetler, sonraki yıllarda sayısız araştırmaya, romana ve filme konu olurken ortaya atılan kimlik iddiaları kesin bir sonuca ulaşmadı.
1912 – SELANİK’E YUNAN ASKERLERİ GİRDİ
Birinci Balkan Savaşı sırasında Yunan birlikleri, 9 Kasım 1912’de Selanik’e girdi. Osmanlı komutanı Hasan Tahsin Paşa’nın şehrin teslimine ilişkin protokolü imzalaması bir gün önce gerçekleşmişti. Mustafa Kemal Atatürk’ün doğduğu, Osmanlı’nın Balkanlar’daki en önemli liman ve ticaret merkezlerinden biri olan Selanik’in kaybı, savaşın ağır sonuçları arasındaydı. Böylece şehirde yaklaşık beş yüzyıl süren Osmanlı hâkimiyeti sona erdi.
1918 – İSKENDERUN’A İNGİLİZ ASKERLERİ GİRDİ
Mondros Mütarekesi’nin ardından İngiliz birlikleri, 9 Kasım 1918’de İskenderun’a girdi. Yıldırım Orduları Grubu Komutanı Mustafa Kemal Paşa, daha önce İstanbul’a gönderdiği telgraflarda İngilizlerin İskenderun’u işgal etme girişimine karşı çıkmıştı. Ancak Osmanlı hükümetinin talimatları doğrultusunda şehirde silahlı direniş gösterilmedi. İngilizlerin ardından Fransızların da yerleştiği İskenderun, uzun bir işgal ve siyasi mücadele dönemine girdi. Bölgenin Türkiye’ye katılması, Hatay meselesinin çözülmesiyle 1939’da gerçekleşti.
1918 – ALMANYA’DA İMPARATORLUKTAN CUMHURİYETE GEÇİŞ
Birinci Dünya Savaşı’nın son günlerinde ayaklanmalarla sarsılan Almanya’da, 9 Kasım 1918’de İmparator II. Wilhelm’in tahttan çekildiği duyuruldu. Aynı gün sosyal demokrat siyasetçi Philipp Scheidemann, Berlin’deki parlamento binasından cumhuriyet ilan etti. Savaş yenilgisi ve ekonomik sıkıntılar içinde gerçekleşen bu değişim, Alman monarşisinin sonunu getirdi. Daha sonra Weimar Cumhuriyeti adıyla anılacak yönetimin anayasası ise 1919’da kabul edildi.
1919 – KEDİ FELIX’İN BEYAZPERDE YOLCULUĞU BAŞLADI
Çizgi film tarihinin ilk büyük yıldızlarından Kedi Felix’in ortaya çıktığı “Feline Follies”, 9 Kasım 1919’da gösterime girdi. New York’taki Pat Sullivan stüdyosunda hazırlanan kısa filmde kara kedinin adı henüz “Master Tom”du. Sonraki yapımlarda Felix adını alan karakter, sessiz sinema döneminde hareketleri, yüz ifadeleri ve başından geçen tuhaf maceralarla dünya çapında tanındı. Sinemadaki başarısını oyuncaklara, çizgi romanlara ve daha sonra televizyona taşıyarak çizgi karakterlerin geniş bir ticari dünyaya dönüşmesinin öncülerinden oldu.
1921 – MUSSOLİNİ’NİN FAŞİST PARTİSİ KURULDU
Benito Mussolini’nin liderliğindeki Ulusal Faşist Parti, 9 Kasım 1921’de Roma’da kuruldu. Daha önce faşist mücadele birlikleri çevresinde örgütlenen hareket, böylece siyasi parti yapısına kavuştu. Muhaliflere yönelik şiddeti siyasetin bir aracı olarak kullanan örgüt, ertesi yıl düzenlenen Roma Yürüyüşü’nün ardından Mussolini’nin başbakanlığa gelmesinde belirleyici oldu. İtalya’da siyasi özgürlüklerin kaldırıldığı ve tek parti diktatörlüğünün kurulduğu süreç bu örgütlenme üzerinden ilerledi.
1922 – EINSTEIN’IN NOBEL KAZANDIĞI AÇIKLANDI
Albert Einstein’ın Nobel Fizik Ödülü’ne layık görüldüğü, 9 Kasım 1922’de açıklandı. Ödül, bir önceki yıl verilmeyerek bekletilen 1921 Nobel Fizik Ödülü’ydü. Gerekçede Einstein’ın kuramsal fiziğe katkıları ve özellikle fotoelektrik etki yasasını açıklaması vurgulanıyordu. Işığın bir maddeden elektron koparmasını açıklayan bu çalışma, ışığın enerjiyi belirli paketler hâlinde taşıdığı düşüncesini güçlendirmiş ve modern fiziğin gelişmesinde önemli rol oynamıştı.
1924 – HALK FIRKASI’NDAN AYRILIKLAR YENİ PARTİNİN YOLUNU AÇTI
Rauf Orbay, Refet Bele ve Adnan Adıvar’ın da aralarında bulunduğu milletvekilleri, 9 Kasım 1924’te Halk Fırkası’ndan ayrıldı. Millî Mücadele’nin önde gelen isimlerinin yer aldığı bu kopuş, Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki siyasi görüş ayrılıklarını açığa çıkardı. Ayrılanların katılımıyla 17 Kasım’da Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruldu. Cumhuriyet döneminin ilk muhalefet partisi olan bu oluşum, çok partili siyasi hayatın ilk denemesini başlattı.
1936 – MONTRÖ BOĞAZLAR SÖZLEŞMESİ YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
Türkiye’nin İstanbul ve Çanakkale boğazları üzerindeki yetkilerini güçlendiren Montrö Boğazlar Sözleşmesi, 9 Kasım 1936’da yürürlüğe girdi. 20 Temmuz’da imzalanan sözleşme, Boğazlar bölgesinin yeniden silahlandırılmasını sağlarken uluslararası Boğazlar Komisyonunun görevlerini Türkiye’ye devretti. Ticaret gemilerinin geçişi ile savaş gemilerinin Karadeniz’e girişine ilişkin kurallar da yeniden düzenlendi. Böylece Türkiye’nin güvenliği ve Karadeniz’deki askerî denge açısından belirleyici bir düzenleme uygulanmaya başladı.
1938 – KRİSTAL GECE: YAHUDİLERE YÖNELİK TOPLU SALDIRILAR
Nazi yönetiminin örgütlediği Yahudi karşıtı saldırılar, 9 Kasım’ı 10 Kasım’a bağlayan gece Almanya genelinde yayıldı. Avusturya’yı da içine alan şiddet dalgasında sinagoglar yakıldı, binlerce işyeri ve ev tahrip edildi; insanlar öldürüldü ve ağır saldırılara uğradı. Ardından yaklaşık 30 bin Yahudi erkek tutuklanarak toplama kamplarına gönderildi. Kırılan vitrin camlarından dolayı “Kristal Gece” adı verilen olaylar, Nazi zulmünün kitlesel şiddete dönüşmesindeki önemli aşamalardan biriydi.
1953 – ATATÜRK’ÜN NAAŞI ANITKABİR’E NAKİL İÇİN HAZIRLANDI
Atatürk’ün Ankara Etnografya Müzesi’nde bulunan tabutu, Anıtkabir’e nakil hazırlıkları kapsamında 9 Kasım 1953’te açıldı. Prof. Dr. Kâmile Şevki Mutlu’nun gözetimindeki sağlık ekibi, naaşın durumunu inceledi ve gerekli işlemleri gerçekleştirdi. Devlet görevlilerinin de bulunduğu bu hazırlık, kamuoyuna resmî bir açıklamayla duyuruldu. Atatürk’ün naaşı, ertesi gün ölümünün 15. yıl dönümünde düzenlenen devlet töreniyle Anıtkabir’e götürülerek ebedî istirahatgâhına defnedildi.
1953 – KAMBOÇYA, FRANSIZ YÖNETİMİNDEN KURTULDU
Güneydoğu Asya ülkesi Kamboçya, 9 Kasım 1953’te Fransa’dan bağımsızlığını kazandı. 1863’te başlayan Fransız hâkimiyeti böylece sona ererken Norodom Sihanouk, bağımsız ülkenin kralı olarak yönetimde kaldı. Tarihî Angkor tapınaklarıyla tanınan Kamboçya’nın bağımsızlığı, Asya’da sömürge yönetimlerinin çözülmesinin önemli adımlarından biriydi. Ancak ülke sonraki yıllarda darbeler, iç savaş ve Kızıl Kmerler yönetimindeki kitlesel katliamlarla sarsılacak, bağımsızlığın ardından uzun süre istikrara kavuşamayacaktı.
1965 – NEW YORK’U DA KARANLIĞA GÖMEN BÜYÜK ELEKTRİK KESİNTİSİ
ABD’nin kuzeydoğusu ile Kanada’nın bir bölümünü etkileyen büyük elektrik kesintisi, 9 Kasım 1965 akşamı milyonlarca insanın günlük hayatını durdurdu. Kanada’daki elektrik sisteminde başlayan arıza, birbirine bağlı şebekelerde zincirleme kesintilere yol açtı. New York’ta metro trenleri tünellerde kaldı, asansörler durdu ve trafik ışıkları söndü. İnsanların işten çıktığı saatlere rastlayan olay, büyük şehirlerin elektriğe bağımlılığını ortaya koyarken şebekelerin güvenilirliği ve arızaların yayılmasının önlenmesi konusunda yeni çalışmaların önünü açtı.
1967 – İNSANI AY’A TAŞIYACAK ROKET İLK KEZ UÇTU
NASA’nın yaklaşık 111 metre yüksekliğindeki Saturn V roketi, Apollo 4 göreviyle 9 Kasım 1967’de ilk kez fırlatıldı. Mürettebatsız gerçekleştirilen uçuşta dev roketin çalışması, Apollo uzay aracının sistemleri ve Ay’dan dönüşte karşılaşılacak yüksek hızlara dayanacak ısı kalkanı sınandı. Başarılı deneme, astronotların Ay’a gönderilmesi için gerekli güveni sağladı. Aynı roket ailesi, 1969’da Apollo 11 ekibini Ay yolculuğuna çıkaracaktı.
1967 – ROLLING STONE’UN İLK KAPAĞINDA JOHN LENNON VARDI
Müzik ve popüler kültür yayıncılığının en tanınan dergilerinden Rolling Stone’un ilk sayısı, 9 Kasım 1967 tarihini taşıyordu. San Francisco’da Jann Wenner ve Ralph Gleason’ın kurduğu derginin kapağında, “How I Won the War” filmindeki asker üniformasıyla John Lennon bulunuyordu. Rock müziğini merkeze alan yayın, zamanla sanatçı röportajları, siyasi haberleri ve araştırmalarıyla da etkili oldu. İlk sayısı, müziğin dönemin toplumsal değişimleriyle birlikte ele alındığı bir yayın anlayışının başlangıcını oluşturdu.
1979 – TATBİKAT KAYDI GERÇEK NÜKLEER SALDIRI SANILDI
ABD’nin erken uyarı sistemleri, 9 Kasım 1979’da Sovyetler Birliği’nden büyük bir nükleer füze saldırısı başladığını gösterdi. Bazı askerî birimler alarma geçirildi ve önleme uçakları havalandı. Ancak radar ve uydu verileri saldırıyı doğrulamadı. Alarmın, bir tatbikat kaydının gerçek uyarı sistemine aktarılmasından kaynaklandığı anlaşıldı. Olay, Soğuk Savaş sırasında teknik ve insan kaynaklı hataların nasıl tehlikeli askerî kararları tetikleyebileceğini gösterdi.
1982 – YENİ ANAYASA YÜRÜRLÜĞE GİRDİ, EVREN CUMHURBAŞKANI OLDU
12 Eylül askerî darbesinin ardından hazırlanan ve 7 Kasım’daki halk oylamasında kabul edilen 1982 Anayasası, 9 Kasım’da Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Anayasanın geçici birinci maddesi uyarınca Millî Güvenlik Konseyi Başkanı Kenan Evren, Türkiye’nin yedinci cumhurbaşkanı oldu. Böylece halk oylamasında anayasanın kabulüyle cumhurbaşkanlığı da birlikte belirlenmiş oldu. Evren’in bu görevi, 9 Kasım 1989’a kadar sürdü.
1984 – “ELM SOKAĞINDA KÂBUS” SİNEMASEVERLERİN UYKUSUNU KAÇIRDI
Wes Craven’ın yazıp yönettiği “Elm Sokağında Kâbus”, 9 Kasım 1984’te ABD’de gösterime girdi. Gençlere rüyalarında saldıran Freddy Krueger karakterini sinemaya kazandıran film, uykuya dalmayı bile tehlikeli hâle getiren hikâyesiyle korku türünde kalıcı bir yer edindi. Johnny Depp’in de oyuncu kadrosunda bulunduğu yapım, devam filmleriyle büyüyen bir seriye dönüştü. Freddy’nin çizgili kazağı, şapkası ve bıçaklı eldiveni, popüler kültürün en kolay tanınan korku imgeleri arasına girdi.
1985 – KASPAROV, 22 YAŞINDA DÜNYA SATRANÇ ŞAMPİYONU
Garri Kasparov, Moskova’da Anatoli Karpov ile oynadığı dünya şampiyonluğu mücadelesinin son partisini 9 Kasım 1985’te kazanarak şampiyon oldu. Seriyi 13-11 önde tamamlayan 22 yaşındaki Kasparov, o güne kadar bu unvana ulaşan en genç satranççıydı. Karpov’un on yıllık şampiyonluğunu sona erdiren karşılaşma, iki oyuncunun uzun rekabetinin önemli dönemeçlerinden biri oldu. Kasparov, sonraki yıllarda da dünya satrancının başlıca ismi olarak kaldı.
1985 – PRENSES DIANA İLE JOHN TRAVOLTA’NIN DANSI GÜNDEM OLDU
Prenses Diana ile oyuncu John Travolta, 9 Kasım 1985’te Beyaz Saray’da verilen davette birlikte dans etti. ABD Başkanı Ronald Reagan ve eşi Nancy Reagan’ın, Prens Charles ile Diana onuruna düzenlediği gecede gerçekleşen dans yaklaşık 15 dakika sürdü. Nancy Reagan’ın aracılık ettiği buluşmada “Saturday Night Fever” filminden müzikler de çalındı. Kraliyet ailesinin genç yıldızıyla Hollywood’un ünlü oyuncusunu aynı karede buluşturan fotoğraflar, Diana’nın Amerika ziyaretinin en çok hatırlanan görüntülerinden oldu.
1988 – GALATASARAY’DAN UNUTULMAZ GERİ DÖNÜŞ: 5-0
Galatasaray, Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası’nda İsviçre temsilcisi Neuchâtel Xamax’ı 9 Kasım 1988’de İstanbul’da 5-0 yenerek çeyrek finale yükseldi. Deplasmandaki ilk maçı 3-0 kaybeden sarı-kırmızılı takımın gollerini üç kez Tanju Çolak, iki kez Uğur Tütüneker attı. Mustafa Denizli yönetimindeki Galatasaray, sonraki turda Monaco’yu da eleyerek yarı finale kadar ilerledi. Xamax karşılaşması, Türk futbolunun en çok hatırlanan Avrupa gecelerinden biri oldu.
1989 – TURGUT ÖZAL ÇANKAYA’DA GÖREVE BAŞLADI
Turgut Özal, 9 Kasım 1989’da Kenan Evren’den görevi devralarak Türkiye’nin sekizinci cumhurbaşkanı oldu. Anavatan Partisinin kurucusu olan ve 1983’ten beri başbakanlık yapan Özal, cumhurbaşkanlığına TBMM tarafından 31 Ekim’de seçilmişti. Göreve başlamasıyla Çankaya Köşkü’nde yeni bir dönem açılırken Evren’in yedi yıllık cumhurbaşkanlığı sona erdi. Özal, 17 Nisan 1993’teki ölümüne kadar bu görevi sürdürdü.
1989 – BERLİN DUVARI’NDA SINIR KAPILARI AÇILDI
Doğu Alman yönetiminin seyahat düzenlemesine ilişkin açıklaması üzerine binlerce kişi, 9 Kasım 1989 gecesi Berlin’deki sınır kapılarına yöneldi. Kalabalığın baskısı karşısında geçiş noktaları açıldı ve insanlar yıllardır kendilerini ayıran sınırı aşmaya başladı. Duvarın üzerinde kutlama yapanların görüntüleri dünyaya yayıldı. Berlin Duvarı’nın işlevini kaybetmesi, Soğuk Savaş’ın sona erişinin simgelerinden biri olurken Almanya’nın birleşmesine giden süreci hızlandırdı.
1991 – AZERBAYCAN’IN BAĞIMSIZLIĞINI TANIYAN İLK ÜLKE TÜRKİYE OLDU
Türkiye, Sovyetler Birliği’nin dağılması sürecinde bağımsızlığını yeniden kazanan Azerbaycan’ı 9 Kasım 1991’de resmen tanıdı. Böylece Azerbaycan Cumhuriyeti’ni tanıyan ilk devlet oldu. Ortak dil, tarih ve kültür bağlarının devletler arasındaki ilişkilere taşınmasında önemli bir adım olan kararın ardından, 14 Ocak 1992’de diplomatik ilişkiler kuruldu. Bu gelişme, iki ülkenin sonraki yıllarda enerji, ulaşım, ticaret ve savunma alanlarında geliştireceği yakın iş birliğinin başlangıç noktalarından biriydi.
1991 – FÜZYON ENERJİSİNDE ÖNEMLİ BİR EŞİK AŞILDI
İngiltere’deki JET araştırma tesisinde, 9 Kasım 1991’de gerçekleştirilen deneyde döteryum ve trityum adı verilen iki hidrojen türü kullanılarak yaklaşık iki saniye boyunca megavat düzeyinde füzyon gücü üretildi. Atom çekirdeklerinin birleşmesine dayanan füzyon, Güneş’in de enerji kaynağı. Deney, bu sürecin kontrollü biçimde enerji üretiminde kullanılmasına yönelik önemli bir başarıydı. Bununla birlikte sistem, çalıştırılması için harcanandan fazla enerji üretmemişti; ticari elektrik üretimine ulaşılmış değildi.
1993 – OSMANLI MİRASI MOSTAR KÖPRÜSÜ YIKILDI
Bosna Savaşı sırasında Hırvat birliklerinin topçu ateşine hedef olan Mostar Köprüsü, 9 Kasım 1993’te Neretva Nehri’ne yıkıldı. Mimar Sinan’ın öğrencisi Mimar Hayreddin’in 1566’da inşa ettiği köprü, yaklaşık dört yüzyıl boyunca şehrin iki yakasını birbirine bağlamıştı. Türkiye’nin de katkıda bulunduğu uluslararası çalışmalarla yeniden yapılan köprü, 2004’te açıldı. Köprü ve çevresindeki tarihî alan, 2005’te UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alındı.
1994 – FIRAT’IN SUYU URFA TÜNELİNDEN HARRAN’A ULAŞTI
Güneydoğu Anadolu Projesi’nin önemli aşamalarından biri, 9 Kasım 1994’te Şanlıurfa’da gerçekleştirildi. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’in katıldığı törenle Urfa tünellerinin tamamlanan T1 hattının kapağı açıldı ve Atatürk Barajı’ndan gelen su, Harran Ovası’na deneme amacıyla verildi. Bu işlem, bölgedeki geniş tarım alanlarının sulanmasına yönelik hazırlığın önemli bir adımıydı. Harran’da sulama sezonunun törenle başlatılması ise 11 Nisan 1995’te gerçekleşti.
1994 – LABORATUVARDA YENİ BİR ELEMENT ÜRETİLDİ
Almanya’nın Darmstadt kentindeki GSI araştırma merkezinde çalışan bilim insanları, 9 Kasım 1994’te atom çekirdeğinde 110 proton bulunan yeni bir element üretti. Sigurd Hofmann’ın öncülüğündeki ekip, nikel iyonlarını kurşun hedefe çarptırarak bu sonuca ulaştı. Daha sonra kentin adından esinlenilerek “darmstadtiyum” adı verilen element, doğada bir maden yatağında bulunmamış, laboratuvarda oluşturulmuştu. Çalışma, atom çekirdeklerinin ne kadar ağırlaşabileceğini ve maddenin sınırlarını anlamaya yönelik araştırmalarda önemli bir adım oldu.
1995 – SAKHAROV ÖDÜLÜ’NÜN LEYLA ZANA’YA VERİLMESİ KARARLAŞTIRILDI
Avrupa Parlamentosu Başkanlar Konferansı, 9 Kasım 1995’te Sakharov Düşünce Özgürlüğü Ödülü’nün cezaevindeki eski DEP milletvekili Leyla Zana’ya verilmesini kararlaştırdı. Ödül töreni Ocak 1996’da düzenlendi ve Zana adına ödülü eşi Mehdi Zana aldı. Karar, Türkiye ile Avrupa arasındaki insan hakları tartışmalarının yoğun olduğu bir dönemde gündeme geldi. Leyla Zana, Avrupa Parlamentosundaki kabul konuşmasını ancak 2004’te, tahliyesinden sonra yapabildi.
1996 – NTV’NİN İLK GÜNLERİNDE EKRANDA HOLLANDA-GALLER MAÇI VARDI
Türkiye’nin ilk haber kanalı olarak kurulan NTV, 9 Kasım 1996’da Hollanda ile Galler arasındaki futbol karşılaşmasını ekranlara taşıdı. Sürekli haber yayıncılığıyla tanınacak kanalın kuruluş döneminde bir millî maçla izleyici karşısına çıkması, televizyon tarihinin ilginç ayrıntılarından biri oldu. Yayın düzenini aşamalı olarak oluşturan NTV, 9 Aralık’ta düzenli haber yayınlarına, 5 Ocak 1997’de ise günün tamamını kapsayan yayın akışına geçti. Böylece Türkiye’de haberin yalnızca ana haber saatlerinde izlenmediği yeni bir televizyon dönemi başladı.
2004 – FIREFOX İNTERNET KULLANICILARIYLA BULUŞTU
Mozilla, Firefox internet tarayıcısının 1.0 sürümünü 9 Kasım 2004’te kullanıma sundu. Windows, Mac ve Linux bilgisayarlara ücretsiz indirilebilen tarayıcı; farklı sayfaları aynı pencerede sekmelerle açma, istenmeyen açılır pencereleri engelleme ve eklentilerle yeni özellikler kazanma imkânları sunuyordu. Gönüllü geliştiricilerin de katkısıyla hazırlanan açık kaynaklı Firefox, Internet Explorer kullanıcılarına güçlü bir alternatif getirerek internet tarayıcıları arasındaki rekabeti canlandırdı.
2005 – ŞEMDİNLİ’DE UMUT KİTABEVİ BOMBALANDI
Hakkâri’nin Şemdinli ilçesindeki Umut Kitabevi, 9 Kasım 2005’te bombalı saldırıya uğradı. Patlamada Mehmet Zahir Korkmaz hayatını kaybetti. Saldırının ardından toplanan kalabalığın bulunduğu yerde açılan ateş sonucu yaralanan Ali Yılmaz da yaşamını yitirdi. İlçede büyüyen olaylar ve saldırının sorumlularına ilişkin iddialar ülke gündemine taşındı. TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu bölgeye heyet göndererek yetkilileri ve tanıkları dinledi, olay yerinde inceleme yaptı.
2005 – VENÜS’Ü İNCELEYECEK AVRUPA UZAY ARACI FIRLATILDI
Avrupa Uzay Ajansının Venüs’e gönderdiği ilk uzay aracı Venus Express, 9 Kasım 2005’te Kazakistan’daki Baykonur Uzay Üssü’nden fırlatıldı. Nisan 2006’da Venüs’e ulaşan araç, gezegenin kalın atmosferini, bulutlarını ve sıcaklık yapısını incelemeye başladı. Dünya’ya boyut bakımından benzeyen Venüs’ün neden çok farklı ve aşırı sıcak bir dünyaya dönüştüğünün anlaşılmasına katkı sağladı. Yaklaşık sekiz yıl süren gözlemler, komşu gezegenin atmosferi ve iklimi hakkında önemli bilgiler kazandırdı.
2011 – VAN, 17 GÜN SONRA YENİDEN DEPREMLE SARSILDI
23 Ekim’deki büyük depremin yaralarını sarmaya çalışan Van’da, 9 Kasım 2011 akşamı merkez üssü Edremit olan 5,6 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Aralarında otellerin de bulunduğu binaların yıkıldığı depremde 40 kişi hayatını kaybetti. Van’a yardım için gelen Japon gönüllü Atsushi Miyazaki ile gazeteciler Cem Emir ve Sebahattin Yılmaz da yaşamını yitirenler arasındaydı. İkinci deprem, hasarlı binaların güvenliği konusunu yeniden gündeme taşıdı.
2017 – GALATA KULESİ’NDEN PARAŞÜTLE ATLADI: “HEZARFEN’E SELAM OLSUN”
Ekstrem sporcu Cengiz Koçak, 9 Kasım 2017’de Galata Kulesi’nin yaklaşık 36 metre yükseklikteki seyir terasından paraşütle atladı. Bir doğa ve macera filmleri etkinliği kapsamında gerçekleştirilen atlayışın ardından güvenli biçimde yere inen Koçak, “Hezarfen’e selam olsun” dedi. Uçaktan değil, bina veya kayalık gibi sabit bir noktadan yapılan bu tür atlayışlar “BASE jump” olarak biliniyor. İstanbul’un en tanınan tarihî yapılarından birinde gerçekleştirilen gösteri, görüntüleriyle ilgi çekti.
2020 – BİONTECH VE PFIZER’DAN AŞIDA YÜZDE 90’IN ÜZERİNDE BAŞARI AÇIKLAMASI
BioNTech ve Pfizer, geliştirdikleri COVID-19 aşısının geniş katılımlı denemesinden elde edilen ilk ara sonuçları 9 Kasım 2020’de açıkladı. Şirketler, aşının COVID-19 hastalığını önlemede yüzde 90’ın üzerinde etkili göründüğünü bildirdi. Uğur Şahin ve Özlem Türeci’nin kurucuları arasında bulunduğu BioNTech’in çalışması, salgına karşı mücadelede büyük umut yarattı. Açıklanan sonuçlar, henüz tamamlanmamış araştırmanın ilk değerlendirmesiydi ve aşının onay sürecinde önemli bir aşama oluşturdu.
2020 – KARABAĞ’DA SAVAŞI DURDURAN ATEŞKES AÇIKLANDI
Azerbaycan, Ermenistan ve Rusya liderleri, 9 Kasım’ı 10 Kasım’a bağlayan gece Karabağ’daki savaşı durduracak ortak bildiriyi açıkladı. Azerbaycan’ın Şuşa’yı geri almasının ardından gelen düzenleme, çatışmaların 10 Kasım’da Moskova saatiyle 00.00’dan itibaren durmasını öngörüyordu. Bildiride Ermenistan’ın belirlenen bölgelerden çekilmesi ve Rus barış gücünün konuşlandırılması da yer aldı. Böylece 44 gün süren savaşın ardından bölgede yeni bir askerî ve siyasi durum oluştu.
2022 – 3.700 YILLIK TARAĞIN ÜZERİNDEN BİTLERDEN KURTULMA DİLEĞİ ÇIKTI
İsrail’deki Tel Lakiş kazılarında bulunan küçük bir fildişi tarağın üzerindeki yazının çözüldüğü, 9 Kasım 2022’de duyuruldu. Yaklaşık 3.700 yıllık olduğu değerlendirilen tarağın üzerinde, saç ve sakaldaki bitlerin yok olmasını dileyen bir cümle bulunuyordu. Kenan alfabesiyle yazılmış yedi kelimelik metin, erken alfabe kullanımının önemli örneklerinden biri olarak değerlendirildi. Tarağın kendisi 2017’de çıkarılmıştı; 9 Kasım’ın önemi, üzerindeki yazıya ilişkin araştırmanın açıklanmasıydı. Mikroskobik incelemede tarakta bit kalıntıları da saptandı.
2023 – DÜNYANIN İLK BÜTÜN GÖZ NAKLİ DUYURULDU
ABD’deki NYU Langone sağlık merkezi, dünyanın ilk bütün göz naklinin gerçekleştirildiğini 9 Kasım 2023’te açıkladı. Elektrik kazasında ağır yaralanan Aaron James’e, aynı yıl 27 Mayıs’ta yapılan ameliyatta bir donörden alınan sol göz ile yüzün bir bölümü nakledilmişti. Yaklaşık 21 saat süren operasyonun ardından gözün kan dolaşımının sürdüğü bildirildi. Ancak açıklama tarihinde hastanın nakledilen gözle görmesi sağlanamamıştı. Başarı, görmenin geri kazandırılması araştırmaları açısından önemli bir cerrahi adım olarak değerlendirildi.
KOCAELİ TARİHİNDE 9 KASIM
1920 – İZMİT’İ KAPSAYAN CEPHENİN KOMUTASI İSMET BEY’E VERİLDİ
Kurtuluş Savaşı’nda Batı Cephesi, Bakanlar Kurulunun 9 Kasım 1920 tarihli kararıyla kuzey ve güney olmak üzere iki kesime ayrıldı. İzmit, Ertuğrul, Eskişehir ve Kütahya sancaklarını kapsayan kuzey kesiminin komutanlığını Albay İsmet Bey, güney kesiminin komutanlığını ise Albay Refet Bey üstlendi. Böylece İzmit bölgesindeki mücadelenin bağlı olduğu askerî yönetim de yeniden düzenlendi. Karar, Yunan ordusuna karşı savaşan kuvvetlerin düzenli ordu çatısı altında toplanması sürecinin önemli adımlarından biriydi.
2015 – ON ÜLKEDEN 176 SATRANÇÇI GEBZE’DE BULUŞTU
Gebze’de düzenlenen 6. Uluslararası Kurtuluş Hamlesi Satranç Turnuvası, 9 Kasım 2015’te Gebze Kapalı Spor Salonu’nda başladı. Gebze Belediyesi ile Türkiye Satranç Federasyonunun birlikte gerçekleştirdiği organizasyona, on ülkeden 11’i unvanlı olmak üzere 176 sporcu katıldı. Açık kategori ile 12 yaş ve altı kategorisinde yapılan karşılaşmaların bazıları internetten canlı izlenebildi. Bir hafta süren turnuvanın sonunda açık kategoride büyükusta Vugar Resulov, çocuklar kategorisinde ise Alperen Sel birinciliğe ulaştı.
2016 – HENKEL’İN YENİ YAPIŞTIRICI FABRİKASININ TEMELİ ATILDI
Henkel’in Kocaeli’de kuracağı yeni endüstriyel yapıştırıcı fabrikasının temeli, 9 Kasım 2016’da düzenlenen törenle atıldı. Şirketin açıklamasına göre tesis, Henkel’in bu alanda Orta Doğu ve Afrika bölgesindeki en büyük fabrikası olacaktı. Otomotivden gıda ambalajına kadar farklı sektörlerde kullanılan yapıştırıcı, sızdırmazlık ve kaplama ürünlerinin Türkiye’de üretilmesi hedefleniyordu. Projede güneş enerjisinden yararlanılması, yağmur suyunun yeniden kullanılması ve enerji ihtiyacının bir bölümünün yenilenebilir kaynaklardan karşılanması da öngörülüyordu.
2021 – GEBZE’DE SERVİS FACİASI: DÖRT ÖĞRENCİ VE BİR YAYA HAYATINI KAYBETTİ
Gebze’de lise öğrencilerini taşıyan servis midibüsü, 9 Kasım 2021’de bir yayaya çarptıktan sonra köprüden dere yatağına düştü. Kazada yaya Birsen Giriş ile öğrenciler Mert Efe Akıllı, Esma Nur Avcı ve Rabia Üst hayatını kaybetti. Ağır yaralanan Ege Yılmaz’ın ertesi gün hastanede yaşamını yitirmesiyle can kaybı beşe yükseldi. Çok sayıda öğrencinin de yaralandığı kaza, Kocaeli’yi yasa boğdu. Ardından başlatılan soruşturma ve yargılama, öğrenci servislerinin güvenliği, araçların uygunluğu ve denetimlerdeki sorumlulukları gündeme taşıdı.
2023 – MANAV KÜLTÜRÜ PORTAKAL HAFIZ KONAĞI’NDA MÜZEYE KAVUŞTU
Kocaeli Yerel Kültür Müzesi, 9 Kasım 2023’te İzmit’in Çukurbağ Mahallesi’ndeki tarihî Portakal Hafız Konağı’nda ziyarete açıldı. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile Kocaeli Yerel Kültür Platformunun birlikte hazırladığı müze, bölgede yaşayan Manav Türklerinin kültürel mirasını tanıtmak amacıyla oluşturuldu. Manavların Kocaeli’ye yerleşiminden keten üretimine, dokumalardan yöresel yemeklere kadar günlük yaşamın farklı yönleri müzede bir araya getirildi. Ziyaretçilerin kilim dokumayı deneyebildiği müze, açılışını izleyen ilk yıl içinde 13 bin 500 kişiyi ağırladı.
2025 – KOCAELİSPOR, GALATASARAY’I EVİNDE 41 YIL SONRA YENDİ
Kocaelispor, 9 Kasım 2025’te Süper Lig’in 12. haftasında ağırladığı Galatasaray’ı 1-0 mağlup etti. Kocaeli Stadyumu’ndaki karşılaşmanın tek golünü 45. dakikada Daniel Agyei attı. İkinci yarıda kaleci Aleksandar Jovanovic’in kurtarışları ve Tarkan Serbest’in çizgiden çıkardığı top, üstünlüğün korunmasında etkili oldu. Yeşil-siyahlılar, bu sonuçla Galatasaray karşısında kendi sahasındaki lig galibiyeti hasretini 41 yıl sonra bitirdi. Lider Galatasaray sezonun ilk lig yenilgisini alırken Kocaelispor puanını 14’e çıkardı.
9 KASIM’DA GAZETELERDE KOCAELİ
1933 – İZMİT’TE TİYATRO GECELERİNDE OTURACAK YER KALMADI
Milliyet’in 9 Kasım 1933 tarihli beşinci sayfasında, Cumhuriyet Bayramı kutlamaları sırasında İzmit’te gerçekleştirilen üç tiyatro gecesi anlatılıyordu. Cevdet Yakup imzalı yazıya göre Necati Bey Mektebi’ndeki Halkevi salonu her gece dolmuş, oturacak yer bulmak güçleşmişti. Halkevi gençlerinin sahnelediği “Zafer Yolcuları” eleştirilirken ortaokul öğrencilerinin oynadığı Aka Gündüz’ün “Mavi Yıldırım”ı başarılı bulunmuştu. Gebze’den gelen topluluğun gösterisindeki meddah da seyircileri güldürmüştü. Haber, oyunları ve oyuncuları değerlendiren ayrıntılı bir tiyatro eleştirisi niteliğindeydi.
1936 – DERİNCE VE TÜTÜNÇİFTLİK’TE GÖÇMEN KÖYLERİ İÇİN SU ARANIYORDU
Ulus gazetesinin 9 Kasım 1936 tarihli ikinci sayfası, Kocaeli’deki yeni göçmen yerleşimlerinde yapılan su araştırmalarına yer verdi. İzmit’ten Anadolu Ajansı aracılığıyla gönderilen haberde, jeolog Prof. Salomon-Calvi’nin Derince ve Tütünçiftlik’in de aralarında bulunduğu göçmen köylerinde incelemeler yaptığı bildiriliyordu. Çalışmalar, Kandıra ve Tavşancıl gibi başka yerleşimleri de kapsıyor; doğal kaynakların ve artezyen sularının bulunmasına odaklanıyordu. Bugün yoğun yerleşim alanları olan bu bölgeler, gazetenin sayfalarında henüz yeni kurulan göçmen köyleri olarak anılıyordu.
1938 – BİRBİRİNDEN ALIŞVERİŞ BİLE YAPMAYAN TARAFTARLARIN KULÜPLERİ BİRLEŞTİ
Cumhuriyet’in 9 Kasım 1938 tarihli altıncı sayfasında, İzmit’in Akyeşil ve İdmanyurdu kulüplerinin birleşerek İzmitgücü adını aldığı duyuruldu. Haberde rekabetin spor sahasının dışına taştığı; bazı taraftarların birbirleriyle konuşmadığı, birbirlerinin işyerlerinden alışveriş bile yapmadığı anlatılıyordu. Valinin girişimiyle gündeme gelen birleşme, kulüp yöneticilerinin görüşmeleri ve genel kurulun onayıyla gerçekleşmişti. Gazete, iki rakibin aynı çatı altında toplanmasının ardından İzmit’in daha güçlü bir takımla temsil edileceği beklentisini aktarıyordu.
1939 – İZMİT YOLCULARI GÜNLERDİR VAPUR BEKLİYORDU
Son Posta gazetesinin 9 Kasım 1939 tarihli ikinci sayfasında, kesintiye uğrayan İzmit vapur seferlerinin yeniden düzenleneceği bildirildi. Uğur vapurunun geçirdiği kaza nedeniyle seferler durmuş, hatta ayrılan diğer vapurlar da ihtiyacı karşılayamamıştı. Bunun üzerine Uğur onarımdan çıkıncaya kadar Tayyar vapurunun İzmit hattında çalıştırılması kararlaştırılmıştı. Habere göre Tayyar, pazar gününden beri İstanbul’da bekleyen İzmit yolcularını alarak o gün hareket edecekti. Kısa haber, kentler arasındaki deniz ulaşımında tek bir vapurun devre dışı kalmasının yarattığı aksaklığı anlatıyordu.
1999 – DEPREM BÖLGESİNDE KIŞ YAKLAŞIRKEN KONUT BEKLEYİŞİ
Cumhuriyet gazetesinin 9 Kasım 1999 tarihli üçüncü sayfasında, Marmara Depremi’nin ardından barınma sorununu çözmeye yönelik açıklamalar öne çıktı. Haberde Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’in bir gün önce Kocaeli’ye geldiği, buradan Adapazarı’na geçtiği ve Sapanca’daki deprem konutlarını ziyaret ettiği aktarılıyordu. Demirel, ay sonuna kadar depremzedelerin geçici konutlara yerleştirilmesinin, ertesi yılın kasım ayına kadar da 60 bin kalıcı konut yapılmasının hedeflendiğini açıklamıştı. Gazetenin gündeminde, yaklaşan kışı çadırlarda geçirme kaygısı ve depremden etkilenen öğrencilerin barınması da bulunuyordu.
2021 – İZMİT’TE HAYVAN PAZARINA MANTAR ÜRETİM ÇADIRI KURULDU
Çağdaş Kocaeli’nin 9 Kasım 2021 tarihli internet yayınında, İzmit Belediyesi tarafından Modern Hayvan Pazarı’nda kurulan istiridye mantarı üretim çadırı tanıtıldı. Yüz metrekarelik alanda sıcaklık ve nemin otomatik olarak kontrol edildiği sistemle, yaklaşık iki ayda 2,5 ton ürün elde edilmesi hedefleniyordu. Üretimin bir bölümünün ihtiyaç sahiplerine dağıtılması, bir bölümünün ise belediyenin satış kanallarında değerlendirilmesi planlanmıştı. Haberde ayrıca tesisin, mantar yetiştirmek isteyen çiftçilerin üretim yöntemlerini öğrenebileceği bir uygulama alanı olarak kullanılacağı belirtiliyordu.
2023 – KOCAELİ’DE 30 BİN METAL İŞÇİSİNİN GÖZÜ SÖZLEŞME MASASINDAYDI
Özgür Kocaeli’nin 9 Kasım 2023 tarihli internet yayınında, Türkiye Metal Sanayicileri Sendikasıyla yürütülen toplu sözleşme görüşmelerindeki anlaşmazlıklar ele alındı. Süriye Çatak Tek imzalı habere göre görüşmeler, Türkiye genelinde 160 bin, Kocaeli’de ise yaklaşık 30 bin işçiyi ilgilendiriyordu. Türk Metal ve Birleşik Metal-İş, işveren tarafının mevcut haklardan geri adım atılmasını isteyen taleplerini reddetmişti. Ford, Sarkuysan, Çolakoğlu Metalurji ve Arçelik-LG gibi işyerlerinde çalışanların ücret artışı beklentileriyle birlikte kazanılmış haklarının korunmasını istediği aktarılıyordu.
9 KASIM’DA DOĞANLAR
1801 – SÜTÜN SAKLANMASINDA ÇIĞIR AÇAN GAIL BORDEN DOĞDU
Amerikalı mucit ve girişimci Gail Borden, 9 Kasım 1801’de doğdu. Buzdolabının henüz evlere girmediği bir dönemde, sütün daha uzun süre dayanmasını sağlayacak yöntemler üzerinde çalıştı. Sütün suyunun bir bölümünü vakum altında uzaklaştırarak yoğunlaştırılmasına dayanan işlemi ticari üretime taşıdı. Özellikle Amerikan İç Savaşı sırasında büyük talep gören yoğunlaştırılmış süt, onun çalışmaları sayesinde geniş kitlelere ulaşan bir gıda ürününe dönüştü.
1818 – “BABALAR VE OĞULLAR”IN YAZARI İVAN TURGENYEV DOĞDU
Rus edebiyatının önemli yazarlarından İvan Turgenyev, 9 Kasım 1818’de Oryol’da dünyaya geldi. En tanınmış eseri “Babalar ve Oğullar”da, eski kuşağın değerleriyle gençlerin değişim isteği arasındaki çatışmayı anlattı. Romanın yerleşik düşüncelere başkaldıran kahramanı Bazarov, edebiyat tarihinin unutulmaz karakterleri arasına girdi. “İlk Aşk”, “Duman” ve “Avcının Notları” gibi eserleri de bulunan Turgenyev, Türkiye’de kuşaklar boyunca okunan Rus klasiklerinin başlıca yazarlarından biri oldu.
1871 – TIP ARAŞTIRMALARININ ÖNCÜ KADINLARINDAN FLORENCE SABIN DOĞDU
Amerikalı hekim ve araştırmacı Florence Sabin, 9 Kasım 1871’de Colorado’da doğdu. Kadınların bilim dünyasında görev almakta ciddi engellerle karşılaştığı yıllarda, Johns Hopkins Üniversitesi Tıp Fakültesinin ilk kadın profesörü oldu. Lenf sisteminin gelişimi ve vücudun vereme karşı savunması üzerine araştırmalar yaptı. 1925’te ABD Ulusal Bilimler Akademisine seçilen ilk kadın olarak tarihe geçti. Emekliliğinde de halk sağlığı hizmetlerinin iyileştirilmesi için çalışmayı sürdürdü.
1877 – TÜRKLERİN BAĞIMSIZLIK MÜCADELESİNİ DESTEKLEYEN ŞAİR MUHAMMED İKBAL DOĞDU
Pakistan’ın millî şairi ve düşünür Muhammed İkbal, Pakistan’daki resmî kaynakların kabul ettiği tarihe göre 9 Kasım 1877’de, bugün bu ülkenin sınırları içinde bulunan Siyalkot’ta doğdu. Şiirleri ve düşünceleriyle Hint alt kıtasındaki Müslümanların bağımsızlık arayışını etkiledi. Türklerin Trablusgarp Savaşı’ndan Millî Mücadele’ye uzanan direnişini yakından izledi; Türk şehitleri için şiir yazdı. Pakistan’ın kuruluş düşüncesine yaptığı katkılar kadar, Türkiye’ye duyduğu ilgiyle de tanındı.
1922 – OSCAR’DA ENGELLERİ AŞAN DOROTHY DANDRIDGE DOĞDU
Amerikalı oyuncu ve şarkıcı Dorothy Dandridge, 9 Kasım 1922’de Cleveland’da doğdu. Çocuk yaşta sahneye çıkmaya başlayan Dandridge, 1954 yapımı “Carmen Jones” filmindeki başrolüyle En İyi Kadın Oyuncu Oscar’ına aday gösterilen ilk siyah kadın oldu. Hollywood’da siyah oyuncuların çoğunlukla sınırlı ve kalıplaşmış rollere yönlendirildiği dönemde elde ettiği bu başarı, sinema tarihinde önemli bir eşik oluşturdu. “Porgy and Bess”teki performansı da ona Altın Küre adaylığı getirdi.
1929 – TOPLAMA KAMPLARINDAN NOBEL’E UZANAN YAZAR İMRE KERTESZ DOĞDU
Macar yazar İmre Kertesz, 9 Kasım 1929’da Budapeşte’de doğdu. Henüz 14 yaşındayken Naziler tarafından Auschwitz’e, ardından Buchenwald toplama kampına gönderildi. Hayatta kalmayı başardı; yaşadığı felaketi ve insanın baskı karşısındaki durumunu eserlerinin merkezine yerleştirdi. Türkçede “Kadersizlik” adıyla yayımlanan romanı, toplama kamplarını bir çocuğun gözünden anlattı. Kertesz, insanın tarihsel şiddet karşısındaki kırılganlığını işleyen edebiyatıyla 2002 Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazandı.
1936 – SATRANCIN “RİGALI SİHİRBAZI” MİHAİL TAL DOĞDU
Satranç tarihinin en yaratıcı şampiyonlarından Mihail Tal, 9 Kasım 1936’da Riga’da dünyaya geldi. Rakibini şaşırtan hücumları ve daha güçlü bir saldırı kurabilmek için taşlarını gözden çıkaran oyunuyla “Rigalı Sihirbaz” diye tanındı. 1960’ta Mihail Botvinnik’i yenerek dünya şampiyonu oldu. Unvanını ertesi yıl kaybetmesine rağmen satrancın en çok ilgi gören oyuncuları arasında kaldı; 1988’de, 51 yaşındayken dünya yıldırım satranç şampiyonluğunu da kazandı.
1948 – 2002 DÜNYA KUPASI’NIN ŞAMPİYON HOCASI SCOLARI DOĞDU
Brezilyalı teknik direktör Luiz Felipe Scolari, 9 Kasım 1948’de Passo Fundo’da doğdu. Ronaldo ve Ronaldinho gibi yıldızların bulunduğu Brezilya Millî Takımı’nı 2002 Dünya Kupası şampiyonluğuna taşıdı. Türkiye’de de millî takımımızın dünya üçüncüsü olduğu o unutulmaz turnuvadan hatırlandı: Scolari’nin Brezilya’sı, Türkiye’yi grup maçında 2-1, yarı finalde ise 1-0 yendi. Daha sonra Portekiz Millî Takımı’nı 2004 Avrupa Şampiyonası finaline çıkardı.
1951 – TELEVİZYONUN “YEŞİL DEV”İ LOU FERRIGNO DOĞDU
Amerikalı oyuncu ve vücut geliştirme sporcusu Lou Ferrigno, 9 Kasım 1951’de New York’ta doğdu. Türkiye’de “Yeşil Dev” adıyla tanınan “The Incredible Hulk” dizisinde, öfkelendiğinde dev bir yaratığa dönüşen kahramanın Hulk hâlini canlandırdı. Yeşile boyanan yüzü ve güçlü fiziğiyle televizyon izleyicilerinin hafızasına yerleşti. Arnold Schwarzenegger’le birlikte yer aldığı “Pumping Iron” belgeseliyle de tanınan Ferrigno, spor dünyasından sinema ve televizyona geçen isimlerden biri oldu.
1952 – TAVERNA MÜZİĞİNİN TANINAN SESİ NEJAT ALP DOĞDU
Şarkıcı ve müzisyen Nejat Alp, 9 Kasım 1952’de İstanbul’da doğdu. Profesyonel müzik hayatına 1969’u 1970’e bağlayan yılbaşı gecesinde başladı. Özellikle 1980’lerde yayımlanan “Tavernada Nejat Alp”, “Boğaziçi Geceleri” ve “Canımdan Can İste” gibi albümleriyle geniş dinleyici kitlesine ulaştı. Sahnedeki canlı müzik atmosferini kayıtlara taşıyan çalışmaları, taverna müziğinin kasetler aracılığıyla evlere yayıldığı dönemin tanınan örnekleri arasında yer aldı.
1960 – DÜNYA KUPASI’NI GETİREN PENALTININ SAHİBİ ANDREAS BREHME DOĞDU
Alman futbolcu Andreas Brehme, 9 Kasım 1960’ta Hamburg’da dünyaya geldi. Savunmanın solunda görev yapan Brehme, futbol tarihine özellikle 1990 Dünya Kupası finalinde attığı golle geçti. Roma’da Arjantin’e karşı oynanan karşılaşmanın 85. dakikasında penaltıyı gole çevirdi; Batı Almanya bu golle maçı 1-0 kazanarak şampiyon oldu. Dört yıl önce dünya ikinciliği yaşayan Brehme, böylece kariyerinin en büyük başarısına ulaştı.
1974 – JUVENTUS’UN UNUTULMAZ KAPTANI ALESSANDRO DEL PIERO DOĞDU
İtalyan futbolcu Alessandro Del Piero, 9 Kasım 1974’te doğdu. Juventus’ta geçirdiği 19 yılda attığı goller, yaptığı asistler ve uzun süre taşıdığı kaptanlık pazubandıyla kulübün simge isimlerinden biri oldu. Teknik becerisi ve etkili vuruşlarıyla Türkiye’deki futbolseverlerin de yakından tanıdığı Del Piero, millî takım düzeyinde de büyük başarı yaşadı. İtalya’nın 2006 Dünya Kupası’nı kazanan kadrosunda yer alarak kariyerine dünya şampiyonluğunu ekledi.
1978 – GRİPİN’İN SOLİSTİ BİROL NAMOĞLU DOĞDU
Gripin grubunun solisti Birol Namoğlu, 9 Kasım 1978’de doğdu. Müziğe lise yıllarında kurduğu grupla başladı; 1999’da Gripin’in kuruluşunda yer aldı. “Böyle Kahpedir Dünya”, “Sensiz İstanbul’a Düşmanım” ve “Durma Yağmur Durma” gibi şarkılarla geniş kitlelerin tanıdığı bir ses oldu. Müzik kariyerinin yanında Yıldız Teknik Üniversitesinde metalurji ve malzeme mühendisliği öğrenimi gördü, ardından Galatasaray Üniversitesinde işletme alanında yüksek lisans yaptı.
1981 – “HAYAT BİLGİSİ”NDEN “KULÜP”E GÖKÇE BAHADIR DOĞDU
Oyuncu Gökçe Bahadır, 9 Kasım 1981’de İstanbul’da dünyaya geldi. Televizyon izleyicisi onu “Hayat Bilgisi” dizisindeki “Törpü” karakteriyle tanıdı; “Yaprak Dökümü”nde canlandırdığı Leyla ile daha geniş kitlelere ulaştı. “Ufak Tefek Cinayetler”de Oya’yı, “Kulüp”te ise Matilda’yı oynayarak farklı karakterlerle ekran yolculuğunu sürdürdü. Oyunculuk öncesinde radyo programcılığı ve televizyon sunuculuğu da yapan Bahadır, kariyerini komediden dönem dramına uzanan yapımlarla geliştirdi.
1987 – “SUSAMAM” PROJESİNİN ÖNCÜSÜ ŞANIŞER DOĞDU
Şanışer adıyla tanınan rap müzisyeni Sarp Palaur, 9 Kasım 1987’de İstanbul’da doğdu. İlk şarkılarını internet üzerinden paylaşarak dinleyiciye ulaştı; albümleri ve ortak çalışmalarıyla Türkçe rap sahnesinde tanındı. 2019’da çok sayıda müzisyeni bir araya getirdiği “Susamam” projesiyle geniş çaplı ilgi gördü. Çevre sorunları, adalet, eğitim ve kadına yönelik şiddet gibi konuları işleyen çalışma, müzik dinleyicilerinin ötesinde de tartışılan bir toplumsal çağrıya dönüştü.
9 KASIM’DA HAYATINI KAYBEDENLER
1918 – ŞİİRİ RESİMLE BULUŞTURAN GUILLAUME APOLLINAIRE ÖLDÜ
Fransız şair Guillaume Apollinaire, 9 Kasım 1918’de, Birinci Dünya Savaşı’nı sona erdirecek ateşkesten iki gün önce, İspanyol gribi nedeniyle Paris’te hayatını kaybetti. Henüz 38 yaşındaydı. Kelimeleri sayfa üzerinde bir nesnenin veya şeklin görüntüsünü oluşturacak biçimde yerleştirdiği şiirleriyle tanınan Apollinaire, şiirle görsel sanat arasında bağ kurdu. “Gerçeküstücülük” anlamındaki “sürrealizm” terimini kullanan öncü isimlerden biri olarak, ölümünden sonra gelişecek sanat ve edebiyat hareketlerini de etkiledi.
1939 – GAZETE RESSAMLIĞININ ÖNCÜLERİNDEN ALİ CEMAL BEN’İM ÖLDÜ
Asker kökenli ressam ve karikatürist Ali Cemal Ben’im, 9 Kasım 1939’da hayatını kaybetti. Türk basınında gazete ressamlığının öncülerinden olan sanatçı, haberleri ve dönemin olaylarını çizgileriyle okuyucuya taşıdı. Cumhuriyet, Akşam ve Tasvir-i Efkâr gibi gazetelerde çalıştı; “Pazarola Hasan Bey” tiplemesini yarattı. Birinci Dünya Savaşı sırasında Çanakkale Cephesi’ni ziyaret ederek resimler üretti. Deniz manzaralarıyla da tanınan Ben’im’in eserleri, askerî müzeler ve resim koleksiyonlarında yer aldı.
1940 – HİTLER’LE MÜNİH ANLAŞMASI’NI İMZALAYAN NEVILLE CHAMBERLAIN ÖLDÜ
İngiltere’nin eski başbakanlarından Neville Chamberlain, 9 Kasım 1940’ta hayatını kaybetti. Avrupa’yı yeni bir savaştan uzak tutmak için Hitler’le uzlaşmaya çalışan Chamberlain, 1938’deki Münih görüşmelerinden barışın korunduğu inancıyla dönmüştü. Ancak Nazi Almanyası’nın yayılmacılığı durmadı. Polonya’nın işgalinin ardından, 3 Eylül 1939’da İngiltere’nin Almanya’ya savaş ilanını bu kez kendisi duyurdu. Savaşın ilk aylarındaki başarısızlıklar üzerine Mayıs 1940’ta başbakanlıktan ayrıldı; yerini Winston Churchill aldı.
1953 – SUUDİ ARABİSTAN’IN KURUCUSU ABDÜLAZİZ İBN SUUD ÖLDÜ
Suudi Arabistan Krallığı’nın kurucusu Abdülaziz İbn Suud, 9 Kasım 1953’te hayatını kaybetti. 1902’de Riyad’ı ele geçirmesiyle başlayan mücadelesinde Arabistan’ın geniş bir bölümünü yönetimi altında topladı; Mekke ve Medine’nin de bulunduğu Hicaz’ı aldıktan sonra 1932’de Suudi Arabistan Krallığı’nı ilan etti. Hükümdarlığı sırasında petrol kaynaklarının işletilmeye başlanması, ülkenin ekonomik ve uluslararası önemini değiştirdi. Ölümünün ardından tahta oğlu Suud geçti. Kurduğu devlet, Ortadoğu’nun siyasi ve ekonomik dengelerinde belirleyici bir konuma ulaştı.
1953 – GALLİ ŞAİR DYLAN THOMAS 39 YAŞINDA ÖLDÜ
İngilizce yazan Galli şair Dylan Thomas, 9 Kasım 1953’te New York’ta, henüz 39 yaşındayken hayatını kaybetti. Şiirleri kadar, kendi eserlerini seslendirdiği radyo yayınları ve dinletileriyle de tanındı. Ölüm karşısında teslim olmamayı anlatan “Do Not Go Gentle into That Good Night” şiiri, yıllar sonra Christopher Nolan’ın “Yıldızlararası” filminde kullanılarak yeni kuşaklara ulaştı. “Under Milk Wood” adlı radyo oyunu da Thomas’ın en bilinen eserleri arasında yer aldı.
1970 – FRANSIZ DİRENİŞİNİN SİMGE İSMİ CHARLES DE GAULLE ÖLDÜ
Fransız asker ve devlet adamı Charles de Gaulle, 9 Kasım 1970’te hayatını kaybetti. İkinci Dünya Savaşı sırasında Fransa’nın yenilgiyi kabul etmesine karşı çıkarak Londra’dan direniş çağrısı yaptı ve Özgür Fransa hareketinin lideri oldu. Savaş sonrasında ülkesinin yeniden yapılanmasında görev üstlendi. 1958’de Beşinci Cumhuriyet’in kuruluşuna öncülük etti; 1959-1969 yılları arasında cumhurbaşkanlığı yaptı. Fransa’nın uluslararası alanda bağımsız hareket etmesini savunan politikalarıyla 20. yüzyılın etkili liderleri arasına girdi.
1983 – 27 MAYIS’TA TUTUKLANAN GENELKURMAY BAŞKANI RÜŞTÜ ERDELHUN ÖLDÜ
Eski Genelkurmay Başkanı Orgeneral Rüştü Erdelhun, 9 Kasım 1983’te hayatını kaybetti. 27 Mayıs 1960 askerî darbesi sırasında Türk Silahlı Kuvvetlerinin başında bulunan Erdelhun, darbenin ardından tutuklanarak Yassıada’da yargılandı. Hakkında verilen idam cezası müebbet hapse çevrildi; 1964’te sağlık sorunları nedeniyle Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel tarafından affedildi. Hayatının son dönemini gözlerden uzak geçiren Erdelhun, vasiyeti üzerine Ankara’daki Cebeci Asri Mezarlığı’na defnedildi.
1990 – HENDEK DOĞUMLU “TATAR RAMAZAN” YAZARI KERİM KORCAN ÖLDÜ
“Tatar Ramazan” ve “Linç” gibi eserleriyle tanınan yazar Kerim Korcan, 9 Kasım 1990’da hayatını kaybetti. Hendek’in Aktefek köyünde doğan Korcan, yoksulluk nedeniyle öğrenimini yarıda bıraktı; çeşitli işlerde çalışarak ve okuyarak kendini yetiştirdi. Uzun cezaevi yıllarında gözlemlediği insanları, mahkûmların yaşamını ve adaletsizlikleri hikâyelerine taşıdı. Yarattığı Tatar Ramazan karakteri, Kadir İnanır’ın başrolünde oynadığı sinema uyarlamalarıyla kitapların ötesinde geniş bir izleyici kitlesine ulaştı.
1991 – FRANSIZ SİNEMASI VE MÜZİĞİNİN YILDIZI YVES MONTAND ÖLDÜ
İtalyan asıllı Fransız oyuncu ve şarkıcı Yves Montand, 9 Kasım 1991’de hayatını kaybetti. Sahne gösterileri ve şarkılarıyla başladığı kariyerini sinemaya taşıyarak Avrupa’nın tanınan sanatçılarından biri oldu. “Les Feuilles mortes” yorumuyla müzikte, “Dehşet Yolcuları”, “Z” ve “İtiraf” gibi filmlerle beyazperdede iz bıraktı. Dramdan komediye farklı türlerde rol alan Montand, özellikle Costa-Gavras’la yaptığı çalışmalar sayesinde siyasi gerilim sinemasının da unutulmaz yüzlerinden biri hâline geldi.
1995 – YEŞİLÇAM OYUNCUSU YILMAZ ZAFER GENÇ YAŞTA HAYATINI KAYBETTİ
Tiyatro ve sinema oyuncusu Yılmaz Zafer, 9 Kasım 1995’te, 39 yaşındayken İstanbul’da hayatını kaybetti. Oyunculuğa tiyatro sahnesinde başlayan Zafer, Şehir Tiyatrolarında ve özel topluluklarda çalıştıktan sonra sinemaya geçti. “Adı Vasfiye”, “Dul Bir Kadın”, “Aaahh Belinda” ve “Medcezir Manzaraları” gibi yapımlarda rol aldı. Oyuncu Perihan Savaş’la evli olan sanatçının, geçirdiği kalp krizinin ardından uzun süre tedavi görmesi ve genç yaşta ölümü, dönemin kamuoyunda üzüntüyle karşılandı.
2004 – “EJDERHA DÖVMELİ KIZ”IN YAZARI STIEG LARSSON ÖLDÜ
İsveçli gazeteci ve yazar Stieg Larsson, 9 Kasım 2004’te, 50 yaşındayken hayatını kaybetti. Gazeteciliğinde ırkçılık ve aşırı sağ hareketler üzerine araştırmalar yapan Larsson, “Ejderha Dövmeli Kız”la başlayan “Millennium” üçlemesini tamamlamış, ancak romanlarının yayımlandığını görememişti. Ölümünden sonra çıkan kitaplar dünya çapında ilgi gördü ve sinemaya uyarlandı. Yarattığı Lisbeth Salander karakteri, polisiye edebiyatın en tanınan kadın kahramanlarından biri oldu.
2008 – “PATA PATA”NIN SESİ MIRIAM MAKEBA ÖLDÜ
“Afrika Ana” adıyla tanınan Güney Afrikalı şarkıcı Miriam Makeba, 9 Kasım 2008’de İtalya’da hayatını kaybetti. “Pata Pata” gibi şarkılarla Afrika müziğini dünya çapında dinleyicilere ulaştırdı. Ülkesindeki ırk ayrımcılığı düzenine karşı çıktığı için pasaportu iptal edildi ve uzun yıllar sürgünde yaşadı. Nelson Mandela’nın çağrısıyla 1990’da ülkesine döndü. Yaşamının son gününde de mafyaya karşı mücadele eden yazar Roberto Saviano’ya destek amacıyla düzenlenen konserde sahneye çıkmıştı.
2010 – HARPUT MÜZİĞİNİN USTA SESİ ENVER DEMİRBAĞ ÖLDÜ
Harput müziğinin önemli temsilcilerinden Enver Demirbağ, 9 Kasım 2010’da Elazığ’da yaşadığı evde çıkan yangında hayatını kaybetti. Çocukluğundan itibaren yöresinin müzik geleneği içinde yetişen sanatçı, ustalarından öğrendiği türküleri ve makamları sonraki kuşaklara aktardı. Kültür Bakanlığının folklor arşivine 115 eser kazandırdı; TRT repertuvarındaki birçok Harput türküsüne kaynaklık etti. Çok sayıda plak dolduran Demirbağ, yalnızca sesiyle değil, yöresel müzik birikiminin korunmasına yaptığı katkıyla da hatırlandı.
2011 – GENETİK ŞİFRENİN ÇÖZÜLMESİNE KATKI SAĞLAYAN HAR GOBIND KHORANA ÖLDÜ
Biyokimyacı Har Gobind Khorana, 9 Kasım 2011’de ABD’de hayatını kaybetti. Hücrelerin genetik bilgiyi kullanarak proteinleri nasıl ürettiğinin anlaşılmasına önemli katkılar yaptı. Bu çalışmaları nedeniyle 1968 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nü Robert Holley ve Marshall Nirenberg’le paylaştı. Daha sonra ekibiyle ilk yapay genin oluşturulmasına öncülük etti. Araştırmaları, genlerin laboratuvarda incelenmesi ve değiştirilmesi üzerine gelişen biyoteknoloji çalışmalarının temel taşları arasında yer aldı.
2013 – “A TAKIMI”YLA HAFIZALARA YERLEŞEN SAVAŞ AY ÖLDÜ
Gazeteci, muhabir ve televizyon programcısı Savaş Ay, 9 Kasım 2013’te İstanbul’da, 59 yaşındayken hayatını kaybetti. Gazeteciliğe 1974’te Dünya gazetesinde başlayan Ay, çeşitli gazetelerde ve televizyon kanallarında çalıştı. “A Takımı” programıyla farklı hayatları ve toplumsal sorunları ekrana taşıyarak geniş kitlelere ulaştı. Haberlerinin yanında yardım çağrılarıyla da tanındı. Sinemayla da ilgilenen Ay, “Dansöz” filminin senaryosunu yazıp yönetmenliğini üstlendi; uzun süredir gırtlak kanseriyle mücadele ediyordu.
2017 – TÜRK BASKETBOLUNUN “BATUR ABİ”Sİ MEHMET BATURALP ÖLDÜ
Türk basketbolunun önemli isimlerinden Mehmet Baturalp, 9 Kasım 2017’de, 81 yaşındayken hayatını kaybetti. Darüşşafaka’da başlayan basketbol yolculuğunu Fenerbahçe’de sürdürdü; millî takım formasını da giydi. Oyunculuğun ardından antrenörlüğe geçerek Fenerbahçe, İTÜ, Eczacıbaşı ve millî takımda görev yaptı. Birçok oyuncunun yetişmesine katkıda bulunan, basketbol çevrelerinde “Batur abi” diye anılan Baturalp, Türkiye Basketbol Antrenörleri Derneğinin kurucuları arasında yer aldı ve başkanlığını üstlendi.
Bu haber Haber Kocaeli özel içeriğidir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi olsa haberin tamamı veya bir kısmı, yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz, başka mecralarda yayınlanamaz.
