Günün Tarihi / 12 Kasım
12 KASIM’DA NELER KUTLANIYOR?
AFET EĞİTİMİ HAZIRLIK GÜNÜ: KOCAELİ İÇİN HAYATİ BİR HATIRLATMA
12 Kasım, Türkiye’de Afet Eğitimi Hazırlık Günü olarak değerlendiriliyor. 1999 Düzce depreminin yıl dönümüne denk gelen gün, afetlerden önce alınacak önlemlerin ve doğru davranışların önemini hatırlatıyor. Okullarda afet bilincini geliştirmeye yönelik çalışmalar yapılıyor. 17 Ağustos felaketini yaşamış Kocaeli için de bu tarih; evde, okulda ve iş yerinde hazırlıklı olmanın önemini yeniden düşünmek için anlam taşıyor.
DÜNYA ZATÜRRE GÜNÜ: HER NEFES DEĞERLİ
Her yıl 12 Kasım’da düzenlenen Dünya Zatürre Günü, özellikle küçük çocuklar ve ileri yaştaki insanlar için ciddi tehlike oluşturabilen bu hastalığa dikkat çekiyor. Akciğerleri etkileyen zatürreye karşı korunma, aşılanma, temiz hava ve zamanında tedaviye erişim günün başlıca konuları arasında. Amaç, gerekli önlemler ve sağlık hizmetleriyle önüne geçilebilecek can kayıplarını azaltmak.
DÜNYA KALİTE GÜNÜ: ALDIĞIMIZ ÜRÜN NE KADAR GÜVENİLİR?
Kasım ayının ikinci perşembesinde kutlanan Dünya Kalite Günü, 2026’da 12 Kasım’a denk geliyor. Gün, ürünlerin ve hizmetlerin güvenilirliğini artıran çalışmaları öne çıkarıyor. Bir otomobil parçasının sağlamlığından satın aldığımız ürünün sorunsuz çalışmasına kadar günlük hayatın pek çok alanı kaliteyle doğrudan bağlantılı. Sanayi kenti Kocaeli açısından da üretimde hata ve israfı azaltmak, tüketiciye güvenilir ürün sunmak önemli başlıklar.
DÜNYA KULLANILABİLİRLİK GÜNÜ: TEKNOLOJİ HAYATI KOLAYLAŞTIRSIN
Bir telefon uygulamasında aradığımız işlemi bulamamak ya da bir cihazın nasıl çalıştığını anlayamamak, tasarımın günlük hayatımıza etkisini gösteriyor. Dünya Kullanılabilirlik Günü, ürünlerin ve dijital hizmetlerin kolay anlaşılır, erişilebilir ve rahat kullanılabilir olmasını savunuyor. Kasımın ikinci perşembesinde düzenlenen gün, 2026’da 12 Kasım’da kutlanıyor. Bu yılın teması, etik yapay zekâyla sürdürülebilir bir gelecek tasarlamak.
.
Azerbaycan’da 12 Kasım, Anayasa Günü olarak kutlanıyor. Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından bağımsızlığını yeniden kazanan ülkenin yeni anayasası, 12 Kasım 1995’te yapılan halk oylamasıyla kabul edildi. Devletin temel yapısını, vatandaşların haklarını ve kamu kurumlarının yetkilerini düzenleyen anayasanın kabulü, her yıl bu tarihte anılıyor.
12 KASIM’IN TUHAF GÜNLERİ
Bu bölümdeki günler, çoğunlukla ABD kaynaklı, belirli ilgi alanları çevresinde yaygınlaşmış gayriresmî kutlamalar.
ANÇÜEZ HARİÇ HER ŞEYLİ PİZZA GÜNÜ
12 Kasım’ın en sıra dışı yemek günlerinden biri, “Ançüez Hariç Her Şeyli Pizza Günü.” ABD’deki eğlenceli gün takvimlerinde yer alan kutlamanın fikri basit: Pizzanın üzerine sevdiğiniz malzemeleri koyun, ançüezi dışarıda bırakın! Tuzlanarak hazırlanan küçük balık filetolarının keskin tadını sevmeyenlere hitap eden gün, pizza tercihlerinin bile kendine bir takvim günü bulabildiğini gösteriyor.
TAVUK SUYUNA ÇORBA GÜNÜ: İÇİMİZİ ISITAN HİKÂYELER
12 Kasım Tavuk Suyuna Çorba Günü, adını Türkiye’de de yayımlanan Chicken Soup for the Soul kitap serisinden alıyor. Jack Canfield ve Mark Victor Hansen’in 1993’te başlattığı seri, sıradan insanların hayatlarından umut ve dayanışma hikâyeleri anlatıyor. Gün de insanlara iyi gelen öyküleri okumak, paylaşmak ve hayatımıza dokunan kişileri hatırlamak için bir vesile olarak değerlendiriliyor.
EVCİL SIÇAN VE FARE GÜNÜ
ABD merkezli Amerikan Evcil Sıçan ve Fare Derneği, 12 Kasım’ı bu hayvanlara ve onları besleyenlere ayırıyor. Günün amacı, evcil sıçan ve fareleri tanıtmak ve bakımları konusunda bilgi paylaşmak. Dernek, yıl boyunca kedi ve köpek yarışmalarına benzeyen etkinlikler de düzenliyor; hayvanlar renkleri, tüy yapıları ve başka özellikleriyle değerlendiriliyor.
HAPPY HOUR GÜNÜ: İNDİRİMLİ SAATLERİN DE GÜNÜ VAR
Kafe, restoran ve barların belirli saatlerde yiyecek ve içecekleri indirimli sunduğu “happy hour” uygulamasının günü de 12 Kasım. Türkçeye “mutlu saat” diye çevrilen ifade, işletmelerin daha sakin saatlerde müşteri çekmek için hazırladığı kampanyaları anlatıyor. Gayriresmî kutlama, arkadaşlarla bir araya gelmek ve iş çıkışında sohbet etmek gibi gündelik alışkanlıklara dayanıyor.
12 KASIM’DA NELER OLDU?
1833 – KUZEY AMERİKA’DA GÖKYÜZÜNÜ METEORLAR KAPLADI
12 Kasım’ı 13 Kasım’a bağlayan gece Kuzey Amerika’da olağanüstü yoğunlukta bir Leonid meteor yağmuru görüldü. Gökyüzünü dolduran ışık izleri, dönemin en çok konuşulan doğa olaylarından biri oldu. Bu gözlemler, meteor yağmurlarının belirli dönemlerde tekrarlandığının ve uzaydaki parçacıklarla bağlantılı olduğunun anlaşılmasına katkı sağladı. Leonidlerin kaynağı, Tempel-Tuttle kuyruklu yıldızının geride bıraktığı parçacıklardır.
1859 – SEYİRCİLER İLK KEZ UÇAN TRAPEZ GÖSTERİSİYLE TANIŞTI
Fransız akrobat Jules Leotard, Paris’teki Cirque Napoleon’da bir trapezden diğerine havada geçerek ilk uçan trapez gösterisini sundu. Babasının yüzme havuzunun üzerinde çalışarak geliştirdiği hareketler, sirk gösterilerinin vazgeçilmezlerinden biri haline geldi. Leotard’ın giydiği vücudu saran tek parça kıyafet de onun adıyla anılmaya başladı; dansçıların ve jimnastikçilerin kullandığı “leotard” sözcüğü buradan geliyor.
1877 – GAZİ OSMAN PAŞA, PLEVNE’DE TESLİM ÇAĞRISINI REDDETTİ
Gazi Osman Paşa, 93 Harbi olarak bilinen Osmanlı-Rus Savaşı sırasında, Plevne’deki Osmanlı ordusunun teslim olmasını isteyen Rus Başkomutan Grandük Nikola’ya olumsuz yanıt verdi. 12 Kasım tarihli mektubunda, ulaşım yollarının kesilmesinin ve çevredeki bazı birliklerin yenilmesinin teslim olmak için yeterli neden olmadığını bildirdi. Bu cevap, Plevne savunmasının kararlılığını gösteren tarihî belgelerden biri oldu.
1912 – GÜNEY KUTBU’NDAN DÖNEMEYEN SCOTT VE ARKADAŞLARININ CESETLERİ BULUNDU
Antarktika’daki arama ekibi, İngiliz kâşif Robert Falcon Scott ile yol arkadaşları Edward Wilson ve Henry Bowers’ın cesetlerini bir çadırda buldu. Güney Kutbu’na Norveçli Amundsen’in ardından ulaşan ekip, dönüş yolculuğunda hayatını kaybetmişti. Çadırdaki günlükler ve veda mektupları, kutup keşiflerinin en çok konuşulan trajedilerinden birinin son günlerini ortaya çıkardı.
1918 – AVUSTURYA’DA İMPARATORLUĞUN ARDINDAN CUMHURİYET İLAN EDİLDİ
Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun dağılmasıyla, Viyana’da cumhuriyet ilan edildi. Geçici Ulusal Meclisin kararı, Habsburg hanedanının yüzyıllar süren yönetiminin ardından yeni bir dönemin başlangıcı oldu. Başlangıçta “Alman Avusturyası” adı verilen devletin Almanya ile birleşme isteği ise savaşın galipleri tarafından kabul edilmedi.
1927 – TROÇKİ’NİN BÜYÜKADA’YA UZANACAK SÜRGÜN YOLU AÇILDI
Sovyet Devrimi’nin önde gelen isimlerinden Lev Troçki, Stalin’le yaşadığı iktidar mücadelesinin ardından Komünist Partiden çıkarıldı. Bu karar, Sovyet yönetimindeki muhalefetin tasfiyesinde önemli bir aşamaydı. Önce ülke içinde sürgüne gönderilen Troçki, 1929’da Sovyetler Birliği’nden çıkarıldı. Sonraki dört yılını Türkiye’de, ağırlıklı olarak İstanbul’da Büyükada’da geçirdi.
1933 – DOĞU TÜRKİSTAN’DA CUMHURİYET İLAN EDİLDİ
Kaşgar’da Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti ilan edildi. Cumhurbaşkanlığına Hoca Niyaz Hacı, başbakanlığa Sabit Damolla getirildi. Ömrü kısa süren bu devlet, bölgedeki Türk topluluklarının bağımsızlık mücadelesinde önemli bir yer edindi. Tam 11 yıl sonra, 12 Kasım 1944’te, bu kez Gulca’da ikinci Doğu Türkistan Cumhuriyeti ilan edildi. Böylece aynı tarih, iki ayrı cumhuriyetin kuruluş günü oldu.
1936 – ATATÜRK’ÜN DOĞUM GÜNÜ RESMÎ YAZIŞMADA 19 MAYIS OLARAK BİLDİRİLDİ
İngiltere Kralı VIII. Edward’ın doğum günü tebriği göndermek istemesi üzerine başlayan yazışmada, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hasan Rıza Soyak, Dışişleri Bakanlığına Atatürk’ün doğum tarihini 19 Mayıs 1881 olarak bildirdi. Atatürk’ün doğduğu gün ve ay kesin olarak bilinmiyordu. Afet İnan’ın aktardığına göre Atatürk, kendisine sorulduğunda Millî Mücadele’yi başlatmak üzere Samsun’a çıktığı günü seçmişti. 12 Kasım 1936 tarihli cevap, bu tercihin resmî belgesi oldu.
1938 – NAZİLER, SALDIRIYA UĞRAYAN YAHUDİLERE PARA CEZASI KESTİ
Nazi yönetimi, Kristal Gece olarak anılan saldırıların ardından Almanya’daki Yahudilere toplam 1 milyar Reichsmark para cezası verdi. Evleri ve işyerleri saldırıya uğrayan insanların sigorta tazminatlarına da devlet el koydu. Aynı gün çıkarılan düzenlemelerle Yahudilerin perakende ticaret ve bazı mesleklerde çalışması yasaklandı. Kararlar, Yahudilerin ekonomik yaşamdan dışlanması ve mülklerinin ellerinden alınması sürecini hızlandırdı.
1948 – TOKYO’DA SAVAŞ SUÇLARI DAVASINDA CEZALAR AÇIKLANDI
İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Japonya’nın askerî ve siyasi yöneticilerini yargılayan Tokyo Uluslararası Askerî Mahkemesi, cezaları açıkladı. Eski Başbakan Hideki Tojo’nun da aralarında bulunduğu yedi sanık idama, 16 sanık ömür boyu hapse mahkûm edildi. Nürnberg yargılamalarıyla birlikte Tokyo davası, devlet yöneticilerinin savaş sırasında işledikleri suçlardan şahsen sorumlu tutulmasının başlıca örneklerinden biri oldu.
1954 – MİLYONLARCA GÖÇMENİN AMERİKA’YA GİRDİĞİ ELLIS ADASI’NDA BİR DÖNEM KAPANDI
New York Limanı’ndaki Ellis Adası’nın göçmenlik merkezi olarak kullanımı sona erdi; burada tutulan son göçmenler adadan ayrıldı. 1892’den itibaren 12 milyonu aşkın insan, Amerika’da yeni bir hayat kurabilmek için bu merkezden geçmişti. Sağlık kontrolleri ve kabul işlemleriyle milyonların hafızasında yer eden ada, yıllar sonra göç tarihini anlatan bir müzeye dönüştürüldü.
1967 – RAUF DENKTAŞ SERBEST BIRAKILARAK TÜRKİYE’YE GÖNDERİLDİ
Adaya girişinin yasak olduğu dönemde gizlice Kıbrıs’a dönen ve 31 Ekim’de tutuklanan Rauf Denktaş, Türkiye’nin diplomatik girişimlerinin ardından serbest bırakıldı. Lefkoşa Cezaevi’nden çıkarılan Kıbrıs Türk lideri, uçakla önce İstanbul’a, ardından Ankara’ya geldi. Denktaş’ın tahliyesi, Türkiye ile Kıbrıs Rum yönetimi arasında gerilime yol açan tutukluluk sürecini sona erdirdi.
1969 – SOVYETLER BİRLİĞİ’NE İLK TÜRK CUMHURBAŞKANI ZİYARETİ
Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay, Sovyetler Birliği’ne resmî ziyaret için Ankara’dan ayrıldı. Böylece Sovyetler Birliği’ni ziyaret eden ilk Türkiye Cumhurbaşkanı oldu. NATO üyesi Türkiye’nin Soğuk Savaş’ın diğer kutbundaki ülkeye gerçekleştirdiği bu ziyaret, iki devlet arasındaki ilişkileri geliştirme çabasının önemli adımlarından biriydi. Sunay’ın gezisi 21 Kasım’a kadar sürdü.
1969 – BİR GAZETECİ, VİETNAM’DAKİ SİVİL KATLİAMINI DÜNYAYA DUYURDU
Amerikalı gazeteci Seymour Hersh’in My Lai katliamını konu alan haberi dağıtıma girdi. Haber, Amerikan askerlerinin 16 Mart 1968’de Vietnam’da kadınların, çocukların ve yaşlıların da bulunduğu yüzlerce sivili öldürmesini geniş kamuoyunun gündemine taşıdı. Ordunun örtbas etmeye çalıştığı katliamı araştıran Hersh, bu çalışmasıyla 1970’te Pulitzer Ödülü’nü kazandı.
1970 – BHOLA FELAKETİNDE YÜZ BİNLERCE İNSAN HAYATINI KAYBETTİ
12-13 Kasım’da, o dönemde Doğu Pakistan olarak bilinen bugünkü Bangladeş’i Bhola tropikal siklonu vurdu. Fırtınanın deniz suyunu kıyılara ve alçak yerleşimlere sürüklemesi büyük bir felakete yol açtı. Dünya Meteoroloji Örgütünün aktardığı tahminlere göre 300 bin ile 500 bin kişi yaşamını yitirdi. Bhola, kayıtlardaki en ölümcül tropikal siklon olarak tarihe geçti.
1979 – 12 EYLÜL DARBESİYLE DEVRİLECEK DEMİREL HÜKÜMETİ KURULDU
Süleyman Demirel, altıncı kez başbakan olarak Türkiye Cumhuriyeti’nin 43. hükümetini kurdu. Adalet Partisinin azınlık hükümeti, diğer sağ partilerin dışarıdan desteğiyle görev yaptı. Türkiye ekonomisinin yönünü değiştiren 24 Ocak 1980 kararları bu hükümet döneminde alındı. Hükümetin görevi, on ay sonra gerçekleştirilen 12 Eylül 1980 askerî darbesiyle sona erdi.
1980 – VOYAGER 1, SATÜRN’Ü YAKINDAN İNCELEDİ
NASA’nın Voyager 1 uzay aracı, Satürn’e en yakın geçişini gerçekleştirdi. Gezegenin bulutlarının yaklaşık 126 bin kilometre yakınından geçen araç, Satürn’ün atmosferi, halkaları ve uyduları hakkında yeni bilgiler topladı. Gönderdiği görüntüler, halkaların sanılandan çok daha karmaşık bir yapıya sahip olduğunu göstererek gezegen hakkındaki bilgileri genişletti.
1981 – AYNI UZAY ARACI İLK KEZ YENİDEN YÖRÜNGEYE GÖNDERİLDİ
Columbia uzay mekiği, ikinci görevi için Florida’dan havalandı. Böylece daha önce uzaya gidip dönen bir yörünge aracı, ilk kez yeniden kullanılarak yörüngeye gönderilmiş oldu. Joe Engle ve Richard Truly’nin görev aldığı uçuş, uzay araçlarının tekrar kullanılabileceğini gösterdi. Mekik, yakıt hücresindeki sorun nedeniyle planlanandan erken, iki gün sonra Dünya’ya döndü.
1984 – MADONNA’YI DÜNYA ÇAPINDA YILDIZLAŞTIRAN ALBÜM ÇIKTI
Madonna’nın ikinci stüdyo albümü “Like a Virgin” yayımlandı. Albüme adını veren şarkının yanı sıra “Material Girl” ve “Dress You Up” gibi parçalar da büyük ilgi gördü. Yapımcılığını Nile Rodgers’ın üstlendiği albüm, Madonna’nın kariyerindeki büyük sıçramayı sağladı. ABD’de albüm listesinin zirvesine çıkan çalışma, sanatçının 1980’lerin popüler kültüründeki yerini güçlendirdi.
1984 – ASTRONOTLAR, DÜNYA’YA GETİRMEK İÇİN YÖRÜNGEDEKİ UYDUYU YAKALADI
Discovery uzay mekiğinin astronotları, hedeflenen yörüngeye ulaşamayan Palapa B2 haberleşme uydusunu uzayda yakalayarak mekiğin yük bölümüne yerleştirdi. Joseph Allen ve Dale Gardner’ın uzay yürüyüşüyle gerçekleştirdiği işlem, uyduların Dünya’ya geri getirilmesini sağlayan ilk kurtarma görevinin önemli bir aşamasıydı. Aynı görevde iki gün sonra ikinci bir uydu daha toplandı; her ikisi de 16 Kasım’da Dünya’ya getirildi.
1990 – WEB SAYFALARININ GELECEĞİNİ DEĞİŞTİREN PROJE HAZIRLANDI
CERN’de çalışan Tim Berners-Lee ve Robert Cailliau, “WorldWideWeb” adlı proje için ayrıntılı bir ortak öneri hazırladı. Amaç, farklı bilgisayarlardaki bilgilere bağlantılar üzerinden kolayca ulaşılmasını sağlamaktı. Bugün haber okumaktan alışveriş yapmaya kadar kullandığımız web sayfalarının gelişiminde önemli yeri olan bu belge, internette sayfadan sayfaya geçişi sağlayan sistemin nasıl kurulacağını anlatıyordu.
1991 – SANTA CRUZ KATLİAMININ GÖRÜNTÜLERİ DOĞU TİMOR’U DÜNYANIN GÜNDEMİNE TAŞIDI
Endonezya askerleri, Doğu Timor’un Dili kentinde Santa Cruz Mezarlığı’na yürüyen silahsız kalabalığa ateş açtı. Katliamda çok sayıda insan hayatını kaybetti. Ülkeden gizlice çıkarılan görüntüler ve gazetecilerin haberleri, Endonezya yönetimi altındaki Doğu Timor’da yaşananları dünya kamuoyuna taşıdı. Olay, ülkenin bağımsızlık mücadelesindeki önemli dönüm noktalarından biri oldu.
1993 – UFC’NİN İLK TURNUVASI DÜZENLENDİ
Farklı dövüş sporlarından gelen sekiz sporcu, ABD’nin Denver kentindeki ilk UFC turnuvasında karşı karşıya geldi. Organizasyon, hangi dövüş tekniğinin daha etkili olduğu sorusuna cevap arıyordu. İlk turnuvayı Brezilyalı Royce Gracie kazandı. O gece yapılan karşılaşmalar, karma dövüş sanatlarının geniş kitlelere ulaşmasında önemli bir başlangıç oldu.
1995 – SAİT HALİM PAŞA YALISI ALEVLER İÇİNDE KALDI
İstanbul Boğazı’nın tarihî yapılarından Yeniköy’deki Sait Halim Paşa Yalısı, öğle saatlerinde çıkan yangında ağır hasar gördü. Yapının bazı bölümleri tamamen yanarken bazı bölümleri de büyük ölçüde zarar gördü. Yangının ardından restorasyon çalışmaları ve güvenlik önlemlerindeki eksiklikler TBMM gündemine taşındı; yangın sırasında algılama sisteminin devre dışı olduğu da Meclis tutanaklarına yansıdı.
1996 – HİNDİSTAN’DA İKİ UÇAK HAVADA ÇARPIŞTI: 349 KİŞİ ÖLDÜ
Suudi Arabistan Havayollarına ait Boeing 747 ile Kazakistan’a ait İlyuşin 76 tipi uçak, Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi yakınlarında havada çarpıştı. İki uçaktaki 349 kişinin tamamı hayatını kaybetti. Charkhi Dadri faciası, uçakları birbirine tehlikeli biçimde yaklaştıklarında uyaran çarpışma önleme sistemlerinin dünya genelinde zorunlu hale getirilmesi yönündeki çalışmaları hızlandırdı.
1998 – ABDULLAH ÖCALAN ROMA’DA GÖZALTINA ALINDI
PKK terör örgütünün lideri Abdullah Öcalan, Rusya’dan geldiği İtalya’da gözaltına alındı. Suriye’den ayrılmasının ardından başlayan süreçte Roma’ya ulaşan Öcalan’ın Türkiye’ye iadesi için yoğun diplomatik girişimler yürütüldü. İtalya’da bulunduğu dönem, Türkiye’nin terörle mücadele gündeminin ve dış politikasının başlıca konularından biri oldu. Öcalan, daha sonra Kenya’da yakalanarak Türkiye’ye getirildi.
1999 – 17 AĞUSTOS’TAN 87 GÜN SONRA DÜZCE DEPREMİ YAŞANDI
Marmara Depremi’nin üzerinden henüz 87 gün geçmişken, saat 18.57’de Düzce ve çevresi 7,2 büyüklüğündeki depremle sarsıldı. Özellikle Düzce ve Kaynaşlı’da büyük yıkım yaşandı. Düzce Valiliğinin yayımladığı bilançoya göre 845 kişi hayatını kaybetti, binlerce kişi yaralandı ve evsiz kaldı. Felaket, 17 Ağustos’un ardından bölgenin yaşadığı ikinci büyük deprem oldu.
2003 – TÜRKİYE, BARIŞ ZAMANINDA İDAM YASAĞINI ULUSLARARASI TAAHHÜDE BAĞLADI
Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne ek 6 No’lu Protokolün onay belgelerini Avrupa Konseyine teslim etti. Barış zamanında ölüm cezasını yasaklayan protokol için uluslararası onay işlemi böylece tamamlandı. Düzenleme, Türkiye’de 1 Aralık 2003’te yürürlüğe girdi. Bu adım, ölüm cezasının kaldırılması sürecinde Türkiye’nin uluslararası yükümlülük üstlenmesi anlamına geliyordu.
2004 – ARİF UZAYA ÇIKTI: G.O.R.A. SİNEMALARDA GÖSTERİME GİRDİ
Cem Yılmaz’ın yazıp başrolünü üstlendiği, Ömer Faruk Sorak’ın yönettiği G.O.R.A. gösterime girdi. Uzaylılar tarafından kaçırılan halıcı Arif’in macerasını anlatan film, bilimkurgu ile Türkiye’ye özgü mizahı buluşturdu. Sinemalarda 4 milyonu aşkın seyirciye ulaşan yapım; Arif, Komutan Logar ve 216 gibi karakterleriyle Türk sinemasının popüler komedileri arasında yerini aldı.
2012 – KOCAELİ’DEKİ KÖYLERİ MAHALLEYE DÖNÜŞTÜREN YASA KABUL EDİLDİ
TBMM, yerel yönetimlerde kapsamlı değişiklikler getiren 6360 sayılı yasayı kabul etti. İlk kabul edildiği hâliyle 13 ilde yeni büyükşehir belediyesi kurulmasını öngören yasa, Kocaeli ve İstanbul’daki köylerin de tüzel kişiliğini kaldırarak mahalleye dönüştürülmesini düzenledi. Kocaeli İl Özel İdaresinin kaldırılmasını da kapsayan bu değişiklikler, 2014 yerel seçimleriyle uygulamaya geçti.
2014 – İNSAN YAPIMI BİR ARAÇ İLK KEZ KUYRUKLU YILDIZA İNDİ
Avrupa Uzay Ajansının Rosetta uzay aracından ayrılan Philae, 67P adlı kuyruklu yıldızın yüzeyine ulaştı. Böylece insan yapımı bir araç, tarihte ilk kez bir kuyruklu yıldıza iniş yaptı. Yaklaşık 10 yıllık uzay yolculuğunun ardından gerçekleştirilen iniş, Güneş Sistemi’nin oluşumundan kalan maddelerin doğrudan incelenmesi açısından önemli bir başarıydı.
2015 – MUHTEŞEM YÜZYIL KÖSEM EKRAN YOLCULUĞUNA BAŞLADI
Osmanlı sarayındaki iktidar mücadelelerini Kösem Sultan’ın hayatı üzerinden anlatan Muhteşem Yüzyıl Kösem, ilk bölümüyle Star TV’de yayımlandı. Muhteşem Yüzyıl’ın ardından hazırlanan yapımın ilk bölümünde Hülya Avşar, Ekin Koç ve Anastasia Tsilimpiou gibi isimler yer aldı. Dizi, daha ilk gecesinde Kurtlar Vadisi Pusu ile yaşadığı reyting rekabetiyle televizyon gündemine girdi.
2019 – EBOLA AŞISISINA DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜNDEN İLK ÖNYETERLİLİK ONAYI
Dünya Sağlık Örgütü, ilk kez bir Ebola aşısına önyeterlilik onayı verdi. Bu karar, aşının kalite, güvenlik ve etkililik bakımından örgütün standartlarını karşıladığını gösteriyordu. Böylece Birleşmiş Milletler kuruluşlarının ve uluslararası aşı ittifakı Gavi’nin, salgın riski taşıyan ülkeler için aşı satın almasının önü açıldı. Gelişme, ölümcül Ebola salgınlarıyla mücadelede önemli bir adım oldu.
2019 – DISNEY+ YAYINA BAŞLADI, THE MANDALORIAN SEYİRCİYLE BULUŞTU
Disney’in dijital yayın platformu Disney+, ABD, Kanada ve Hollanda’da hizmet vermeye başladı. Disney, Pixar, Marvel ve Star Wars yapımlarını aynı platformda toplayan hizmetin açılış gününde The Mandalorian da yayımlandı. Star Wars evreninin oyuncularla çekilen ilk dizisi, böylece sinemadan dijital platformlara uzanan yeni dönemin başlıca yapımlarından biri olarak seyirci karşısına çıktı.
2021 – TÜRK KONSEYİ, TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI ADINI ALDI
İstanbul’da düzenlenen sekizinci zirvede, Türk Konseyinin adı Türk Devletleri Teşkilatı olarak değiştirildi. Türkiye dönem başkanlığını devralırken Türkmenistan teşkilata gözlemci olarak katıldı. Türk devletleri arasındaki işbirliğinin uzun vadeli hedeflerini belirleyen Türk Dünyası 2040 Vizyon Belgesi de kabul edildi. Böylece 2009’da başlayan kurumsal işbirliği, yeni adı ve hedefleriyle sürdürüldü.
2022 – TÜRKİYE GENELİNDE İLK KEZ EŞ ZAMANLI DEPREM TATBİKATI YAPILDI
Düzce depreminin yıl dönümünde, saat 18.57’de, Türkiye’nin 81 ilinde ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde eş zamanlı “Çök-Kapan-Tutun” tatbikatı gerçekleştirildi. Ülke genelinde ilk kez bu kapsamda düzenlenen uygulamada vatandaşlar, bulundukları yerde deprem anında yapılması gereken hareketleri prova etti. Tatbikatla, afetlere hazırlık konusunda toplumun farkındalığının artırılması amaçlandı.
2024 – ANADOLU’DA BULUNAN 1600 YILLIK HAZRETİ SÜLEYMAN BETİMLİ MUSKA DUYURULDU
Karabük Üniversitesi, Eskipazar’daki Hadrianopolis Antik Kenti kazılarında yaklaşık 1600 yıllık bir muska bulunduğunu açıkladı. Kolye ucu olarak kullanılan eserde, Hazreti Süleyman’ın at üzerinde şeytanı mızrakladığı bir tasvir yer alıyordu. Kazı Başkanı Doç. Dr. Ersin Çelikbaş, buluntunun üzerindeki yazıtlar ve betimlemeyle Anadolu arkeolojisi açısından önem taşıdığını belirtti. 12 Kasım, keşfin üniversite tarafından kamuoyuna duyurulduğu tarihti.
2024 – HÜRJET’İN İKİNCİ PROTOTİPİ ŞEHİTLERİN İSİMLERİYLE UÇTU
TUSAŞ’ın geliştirdiği HÜRJET jet eğitim uçağının ikinci prototipi, ilk uçuşunu gerçekleştirdi. 26 dakika havada kalan uçak, çeşitli manevra testlerini tamamladı. Prototipin üzerinde, 23 Ekim’de TUSAŞ’a düzenlenen terör saldırısında hayatını kaybeden beş kişinin isimleri bulunuyordu. Saldırıdan 20 gün sonra yapılan uçuş, Türkiye’nin jet eğitim uçağı geliştirme programındaki önemli aşamalardan biri oldu.
KOCAELİ TARİHİNDE 12 KASIM
1917 – KARAMÜRSEL’İN DOKUMA FABRİKASI ANONİM ŞİRKETE DÖNÜŞTÜ
Osmanlı döneminin önemli dokuma işletmelerinden Karamürsel Mensucat Fabrikası, 12 Kasım 1917’de Karamürsel Mensucat ve Ticaret Anonim Şirketi adını aldı. Sermayesi 100 bin liraya yükseltilen işletme, özellikle askerî ihtiyaçlar için ürettiği kumaşlarla tanınıyordu. Bu tarih, fabrikanın ilk açılışını değil, Karamürsel’in sanayi tarihinde önemli yer tutan kuruluşun anonim şirkete dönüşmesini işaret ediyor.
1919 – MUSTAFA KEMAL’DEN YAHYA KAPTAN’IN BİRLİĞİNİ AYAKTA TUTMA ÇABASI
Mustafa Kemal Paşa, 12 Kasım 1919’da İzmit’teki 1. Fırka Komutanı Rüştü Bey’e, Yahya Kaptan ve adamları hakkında şifreli bir telgraf gönderdi. Gebze çevresindeki millî kuvvetlerin önemli isimlerinden Yahya Kaptan, para ve malzeme sıkıntısı nedeniyle adamlarını dağıtmayı düşünüyordu. Mustafa Kemal, Heyet-i Temsiliye’nin elinde de para bulunmadığını belirterek birliğin şimdilik eldeki imkânlarla korunmasını istedi. Yazışma, Kocaeli’deki Millî Mücadele teşkilatının karşılaştığı geçim ve donatım sıkıntılarını ortaya koyuyordu.
1921 – MİLLÎ MÜCADELE İÇİN İZMİT’E İKİ UÇAK GÖNDERİLDİ
İstanbul’dan Anadolu’ya askerî malzeme ulaştırılmasında görev alan Muavenet-i Bahriye Heyeti, hazırladığı iki uçağı yedek parçalarıyla birlikte 12 Kasım 1921’de İzmit Menzil Komutanlığına sevk etti. Askerî arşiv belgelerine dayanan bu kayıt, İzmit’in Kurtuluş Savaşı’ndaki ikmal görevine dikkat çekiyor. Kent üzerinden yürütülen sevkiyatın içinde silah ve cephanenin yanı sıra uçaklar da bulunuyordu.
1972 – KOCAELİSPOR, İSMETPAŞA STADI’NDAKİ İLK LİG GALİBİYETİNİ ALDI
Kocaelispor, yeni açılan İsmetpaşa Stadı’nda Balıkesirspor’u 1-0 yenerek bu sahadaki ilk lig galibiyetini kazandı. Karşılaşmanın tek golünü atan İbrahim Yazıcıoğlu, yeşil-siyahlıların İsmetpaşa’daki ilk lig golünün de sahibi oldu. Bir hafta önce Ankara Demirspor karşısında yenilgiyle başlayan yeni stat serüveni, böylece ilk galibiyet sevincine sahne oldu.
2001 – GÖLCÜK’TE DEPREMDE AĞIR HASAR GÖREN OKUL YENİ BİNASINA KAVUŞTU
17 Ağustos 1999 depreminde binası ağır hasar gören Gölcük Kız Meslek Lisesinin yeni binası, 12 Kasım 2001’de törenle açıldı. Depremden sonra eğitimini başka okulların binalarında sürdüren kurumun yeniden yapımını Anadolu Kalkınma Vakfı üstlendi. Okul, yeni binasında Anadolu Kalkınma Vakfı Anadolu Kız Meslek ve Kız Meslek Lisesi adıyla hizmet vermeye başladı. Açılış, deprem sonrasında Gölcük’te eğitim hayatının yeniden kurulmasının adımlarından biriydi.
2011 – KAÇIRILAN KARTEPE DENİZ OTOBÜSÜNDEKİ 24 KİŞİ KURTARILDI
Bir önceki akşam İzmit-Gölcük seferi sırasında kaçırılan, Kocaeli Büyükşehir Belediyesine ait Kartepe deniz otobüsündeki rehin alma olayı, 12 Kasım sabahı düzenlenen operasyonla sona erdi. Silivri açıklarında demirleyen gemiye çıkan güvenlik güçleri, 18 yolcu, dört mürettebat ve iki stajyeri sağ olarak kurtardı. Deniz otobüsünü kaçıran saldırgan operasyonda öldürüldü. Kocaeli’de yolcu yakınlarının iskelelerde beklediği uzun gece böylece son buldu.
2024 – İZMİT’İN KAYBOLAN TARİHÎ YAPILARI SERGİDE HATIRLANDI
Kocaeli Arkeoloji Müzesi’nde 12 Kasım 2024’te, “Antik Dönemden Günümüze İzmit’in Kaybolan Tarihi Yapıları” temalı fotoğraf ve resim sergisi açıldı. Art Nikomedia Kültür ve Sanat Derneğinin katkılarıyla hazırlanan “Gez-Çiz-Yaz İzmit” sergisi, artık kentte görülemeyen tarihî yapıları ziyaretçilerle buluşturdu. Müzenin fuaye alanındaki sergi, İzmit’in kaybolan mimari mirasını gündeme taşıdı.
12 KASIM’DA GAZETELERDE KOCAELİ
Kocaeli’nin geçmişi, gazete ve dergi sayfalarında yalnızca büyük törenler ve yatırımlarla karşımıza çıkmıyor. Halkın itiraz ettiği bir uygulama, içme suyu için beklenen borular, bir ilçenin adının kökeni ve son dakikada gelen bir gol de kentin hafızasında yer tutuyor. Farklı yılların 12 Kasım tarihli yayınlarından seçtiğimiz haberler şöyle:
1930 – İZMİT VALİSİNİ ELEŞTİREN “DAYAK ZİYAFETİ” YAZISI YAYIMLANDI
Yarın gazetesi, İzmit Valisi Eşref Bey’i eleştiren “Dayak Ziyafeti” başlıklı yazı ve karikatürü yayımladı. Yayın, dönemin basın davalarından birine dönüştü. Gazetenin sahibi Arif Oruç ile sorumlu müdürü Süleyman Tevfik Bey, bu yayın nedeniyle 3 Aralık’ta tutuklandı; ardından hapis ve para cezalarına çarptırıldı. İzmit’teki yönetimin uygulamalarını konu alan haber, ulusal basın ile siyasi iktidar arasındaki gerilimin örneklerinden biri oldu.
1936 – İZMİT’TEKİ KÂĞIT FABRİKASININ HEYECANI BASINA YANSIDI
Servetifünun’un Uyanış adıyla yayımlanan dergisinin 12 Kasım 1936 tarihli sayısı, İzmit Kâğıt Fabrikası’nın açılışına geniş yer ayırdı. 6 Kasım’da yapılan töreni anlatan yayında, fabrikanın dört yüzden fazla kişiye iş sağladığı ve şehirde canlılık yarattığı belirtiliyordu. İktisat Bakanı Celal Bayar’ın konuşmasından aktarılan bilgilere göre tesis, yılda 12 bin ton üretim kapasitesine sahipti. İkinci kâğıt fabrikası ve selüloz fabrikası için atılan temeller de haberin önemli başlıkları arasındaydı.
1938 – ATATÜRK’ÜN SON YOLCULUĞUNDA İZMİT’İN YERİ AÇIKLANIYORDU
Son Posta’nın 12 Kasım 1938 tarihli 12. sayfası, Atatürk’ün cenaze töreni için yapılan hazırlıkları aktarıyordu. Haberde, naaşın Yavuz zırhlısıyla İstanbul’dan İzmit’e getirileceği, ardından Ankara’ya nakledileceği belirtiliyordu. O sırada İzmit-Ankara yolculuğunun gündüz yapılması ve güzergâhta toplanacak halkın son saygı görevini yerine getirmesi düşünülüyordu. Bu haber, tören henüz gerçekleşmeden İzmit’in son yolculuktaki rolünü duyuruyordu.
1940 – KANDIRA’NIN ADI NEREDEN GELİYOR? YEREL GAZETEDE BİR KÖKEN ARAYIŞI
Türk Yolu gazetesinin 12 Kasım 1940 tarihli ikinci sayfasında, Müjdat Tolan’ın “Kanlıdere-Kandere-Kandıra” başlıklı yazısı yayımlandı. Yazı, Kandıra’nın adını yöredeki Kanlıdere ile ilişkilendiren halk anlatısını ele alıyordu. İlçenin adının nereden geldiğine ilişkin merak, böylece yerel basının sayfalarına taşınmıştı. Bu anlatıyı, kesinleşmiş bir dil ve tarih bilgisi olarak değil, dönemin kayda geçirdiği bir yöresel açıklama olarak değerlendirmek gerekiyor.
1949 – İZMİTLİLERE KARGA ÖLDÜRME ZORUNLULUĞU GETİRİLMİŞTİ
Vakit gazetesinin 12 Kasım 1949 tarihli ikinci sayfasında, bugün okuyanları şaşırtacak bir İzmit haberi bulunuyordu. Vilayetin daha önce aldığı kararla halka karga öldürme zorunluluğu getirilmiş, uygulama hoşnutsuzluk yaratmıştı. Gazete, bunun üzerine İl Ziraat Müdürlüğünün zorunluluğun kaldırılması için girişime geçtiğini bildiriyordu. Aynı sayfadaki başka bir İzmit haberinde ise kente su getirmek için Fransa’ya sipariş edilen boruların ay içinde gelmesinin beklendiği yazıyordu.
1954 – İZMİT OVASINI SU BASTI, ANKARA YOLUNDA ULAŞIM ZORLAŞTI
Milliyet’in 12 Kasım 1954 tarihli yedinci sayfası, “İzmit Ovasını sular kapladı” başlığıyla yağışların etkisini aktarıyordu. İzmit’ten bir gün önce gönderilen habere göre, iki gündür süren şiddetli yağmurlar ovada su birikmesine yol açmıştı. Ankara yönüne giden araçlar ilerlemekte zorlanıyordu. Haberin dikkat çekici ayrıntısı, köylülerin yağmurdan memnun olduğunun ve şehir içinde hasar bulunmadığının özellikle belirtilmesiydi.
2013 – İZMİT’TE AFET YARDIMLARI DEPOSUNDAN ÇADIR VE BATTANİYELER ÇALINDI
Türkiye gazetesinin 12 Kasım 2013 tarihli haberi, İzmit’teki Kızılay deposunda ortaya çıkan hırsızlığı duyurdu. İnterteks Uluslararası Fuar Alanı’ndaki Yerel Afet Müdahale ve Lojistik Merkezi’nden çadır, battaniye, ısıtıcı ve çeşitli yardım malzemeleri çalınmıştı. Kızılay Kocaeli Şube Başkanı Muzaffer Şişmanoğlu, güvenlik kameralarının kayıtlarını saklayan disklerin de götürüldüğünü açıklıyor, olayın polise bildirildiğini söylüyordu.
2018 – NAİM SÜLEYMANOĞLU’NUN ADI ÇAYIROVA’DA BİR KÜLTÜR MERKEZİNDE YAŞATILDI
Gebze Haber’in 12 Kasım 2018 tarihli haberi, Çayırova’daki Naim Süleymanoğlu Kültür Merkezi’nin açılışını okuyucularına aktardı. Çayırova Belediyesi ile Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin birlikte yaptırdığı merkezin törenine, efsane haltercinin kardeşi Muharrem Süleymanoğlu ve olimpiyat şampiyonu Taner Sağır da katıldı. Cumhuriyet Mahallesi’ndeki tesis, eğitim, sanat ve spor faaliyetlerine ayrılan alanlarıyla tanıtıldı.
2023 – KOCAELİSPOR’A 90+5’TE GELEN GALİBİYET
Bugün Kocaeli’nin 12 Kasım 2023 tarihli spor haberinde, Kocaelispor’un Çorum FK karşısında son anda bulduğu galibiyet vardı. Yeşil-siyahlılar, sahalarında oynadıkları karşılaşmayı Douglas Tanque’nin iki golüyle 2-1 kazandı. Galibiyet golü 90+5’inci dakikada geldi. Kocaelispor, taraftarına büyük sevinç yaşatan bu sonuçla puanını 26’ya yükselterek 1. Lig’de ikinci sıradaki yerini korudu.
12 KASIM’DA DOĞANLAR
1815 – KADINLARIN OY HAKKI MÜCADELESİNİN ÖNCÜLERİNDEN ELIZABETH CADY STANTON DOĞDU
Amerikalı kadın hakları savunucusu Elizabeth Cady Stanton, 12 Kasım 1815’te doğdu. Kadınların oy kullanması, eğitim görmesi ve mülk sahibi olması için mücadele etti. 1848’de ABD’de düzenlenen Seneca Falls Kadın Hakları Kongresi’nin örgütleyicilerinden oldu. Kadınların siyasal eşitlik talebini ülke gündemine taşıyan öncü isimler arasında yer aldı.
1840 – “DÜŞÜNEN ADAM”IN HEYKELTIRAŞI AUGUSTE RODIN DOĞDU
Fransız heykeltıraş Auguste Rodin, 12 Kasım 1840’ta Paris’te doğdu. Başta Düşünen Adam ve Öpücük olmak üzere eserleriyle dünya sanat tarihinin en tanınmış isimlerinden biri oldu. İnsan bedenini duyguların, gerilimin ve hareketin taşıyıcısı olarak ele alan çalışmaları, modern heykelin gelişiminde önemli rol oynadı.
1842 – GÖKYÜZÜNÜN NEDEN MAVİ OLDUĞUNU AÇIKLAYAN LORD RAYLEIGH DOĞDU
İngiliz fizikçi John William Strutt, bilinen adıyla Lord Rayleigh, 12 Kasım 1842’de doğdu. Işığın atmosferde nasıl saçıldığını inceleyerek gökyüzünün mavi görünmesini açıkladı. Gazlar üzerine araştırmaları ve argonun keşfine katkısı nedeniyle 1904 Nobel Fizik Ödülü’nü kazandı. Adı, bugün de “Rayleigh saçılması” olarak bilinen fiziksel olayda yaşıyor.
1866 – ÇİN’DE CUMHURİYETİN ÖNCÜSÜ SUN YAT-SEN DOĞDU
Çin’de imparatorluk yönetimine karşı cumhuriyet mücadelesinin öncülerinden Sun Yat-sen, Guangdong bölgesinde doğdu. Hekimlik eğitimi alan Sun, siyasi faaliyetleriyle 1911 Devrimi’ne giden süreçte etkili oldu. 1912’de Çin Cumhuriyeti’nin ilk geçici cumhurbaşkanı olarak göreve başladı ve ülkenin modern siyasi tarihinin başlıca isimlerinden biri haline geldi.
1929 – “MOMO” VE “BİTMEYECEK ÖYKÜ”NÜN YAZARI MICHAEL ENDE DOĞDU
Alman yazar Michael Ende, 12 Kasım 1929’da doğdu. Momo, Bitmeyecek Öykü ve Cim Düğme kitaplarıyla çocukların ve yetişkinlerin sevdiği fantastik dünyalar kurdu. Sinemaya da uyarlanan eserleri, onu dünya çapında tanınan bir yazara dönüştürdü. Hayal gücünü, zamanın değerini ve insanın yaşamla ilişkisini anlatan kitapları Türkiye’de de geniş bir okur kitlesine ulaştı.
1929 – HOLLYWOOD YILDIZLIĞINDAN MONAKO PRENSESLİĞİNE: GRACE KELLY DOĞDU
Amerikalı oyuncu Grace Kelly, 12 Kasım 1929’da doğdu. Alfred Hitchcock’un Arka Pencere, Cinayet Var ve Kelepçeli Âşık filmleriyle sinema tarihine geçti; The Country Girl filmindeki rolüyle Oscar kazandı. 1956’da Monako Prensi III. Rainier ile evlenerek oyunculuğu bıraktı ve Monako Prensesi oldu. Hayatı, sinema ile dünya magazin tarihinin en çok konuşulan öykülerinden birine dönüştü.
1945 – ROCK MÜZİĞİNİN ÖZGÜN SESLERİNDEN NEIL YOUNG DOĞDU
Müzisyen, söz yazarı ve gitarist Neil Young, 12 Kasım 1945’te doğdu. Heart of Gold, Old Man ve Harvest albümüyle rock müziğin unutulmazları arasına girdi. Solo çalışmalarının yanı sıra Crosby, Stills, Nash & Young grubuyla da tanındı. Akustik şarkılardan sert gitar ağırlıklı kayıtlara uzanan üretimiyle farklı kuşaklardan dinleyicilere seslendi.
1947 – TÜRK SANAT MÜZİĞİNİN GÜÇLÜ SESİ MUAZZEZ ABACI DOĞDU
Türk sanat müziği sanatçısı Muazzez Abacı, 12 Kasım 1947’de Ankara’da doğdu. Ankara Radyosu’ndan gazino sahnelerine uzanan kariyerinde, güçlü sesi ve klasik eserleri yorumlayışıyla tanındı. Vurgun albümüyle büyük ilgi gördü; 1998’de Devlet Sanatçısı unvanını aldı. Abacı, 78’inci doğum günü olan 12 Kasım 2025’te hayatını kaybetti.
1961 – OLİMPİYATLARDA İLK TAM 10 PUANI ALAN NADIA COMANECI DOĞDU
Rumen jimnastikçi Nadia Comaneci, 12 Kasım 1961’de doğdu. Henüz 14 yaşındayken, 1976 Montreal Olimpiyatları’nda jimnastik tarihinin ilk olimpik tam 10 puanını aldı. Sonuç tabelası 10 puanı gösterecek şekilde hazırlanmadığından ekranda “1.00” yazması, spor tarihinin unutulmaz görüntülerinden biri oldu. Comaneci, aynı olimpiyatlarda üç altın madalya kazandı.
1964 – ADAPAZARI’NDAN DÜNYA ŞAMPİYONLUĞUNA: SEMİH SAYGINER DOĞDU
Türk bilardosunun en tanınmış ismi Semih Saygıner, 12 Kasım 1964’te Adapazarı’nda doğdu. Üç bant bilardoda kazandığı uluslararası başarıların yanı sıra, izleyenleri şaşırtan gösteri vuruşlarıyla tanındı. 2003’te bireysel dünya şampiyonu oldu; Tayfun Taşdemir’le birlikte Türkiye’ye millî takımlar dünya şampiyonlukları kazandırdı. Başarıları, Türkiye’de bilardonun geniş kitlelerce tanınmasına katkı sağladı.
1978 – “FETİH 1453”ÜN FATİH SULTAN MEHMET’İ DEVRİM EVİN DOĞDU
Sinema ve tiyatro oyuncusu Devrim Evin, 12 Kasım 1978’de Adıyaman’da doğdu. Hacettepe Üniversitesi Devlet Konservatuvarında oyunculuk eğitimi aldı. Fetih 1453 filminde Fatih Sultan Mehmet’i canlandırarak geniş kitlelerce tanındı. Yunus Emre: Aşkın Sesi filminde ise Yunus Emre rolüyle izleyici karşısına çıktı.
1980 – “MUHTEŞEM YÜZYIL”IN MAHİDEVRAN SULTAN’I NUR FETTAHOĞLU DOĞDU
Oyuncu Nur Fettahoğlu, 12 Kasım 1980’de Almanya’nın Duisburg kentinde doğdu. Aşk-ı Memnu dizisindeki Peyker karakteriyle tanındı; Muhteşem Yüzyıl dizisinde canlandırdığı Mahidevran Sultan’la uluslararası bir izleyici kitlesine ulaştı. Kariyerine Hayat Yolunda, Kardeş Çocukları ve Babil gibi yapımlarla devam etti.
1980 – “NOT DEFTERİ”NDEN “BARBIE”YE: RYAN GOSLING DOĞDU
Kanadalı oyuncu Ryan Gosling, 12 Kasım 1980’de doğdu. Not Defteri, Sürücü, Aşıklar Şehri ve Blade Runner 2049 filmleriyle farklı türlerdeki rolleriyle tanındı. Aşıklar Şehri ile Altın Küre kazandı. Barbie filmindeki Ken karakteri ise kariyerinin en çok konuşulan performanslarından biri oldu.
1982 – “ŞEYTAN MARKA GİYER”İN YILDIZI ANNE HATHAWAY DOĞDU
Amerikalı oyuncu Anne Hathaway, 12 Kasım 1982’de doğdu. Acemi Prenses ile tanındı; Şeytan Marka Giyer filminde Meryl Streep’le başrolü paylaştı. Sefiller filmindeki Fantine rolüyle 2013’te En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Oscar’ını kazandı. Komediden müzikale ve dramaya uzanan rolleriyle Hollywood’un öne çıkan oyuncuları arasına girdi.
1988 – “MASUMLAR APARTMANI”NIN ESAT’I UĞUR UZUNEL DOĞDU
Oyuncu Uğur Uzunel, 12 Kasım 1988’de İzmir’de doğdu. Dokuz Eylül Üniversitesinde oyunculuk eğitimi aldı; Bornova Belediyesi Şehir Tiyatrosunda çalıştı. Aşk ve Mavi dizisindeki İsmet, Masumlar Apartmanı dizisindeki Esat ve Magarsus dizisindeki Şükrü karakterleriyle tanındı. Sinema ve televizyon çalışmalarının yanında tiyatro sahnesinde de yer aldı.
12 KASIM’DA HAYATINI KAYBEDENLER
1916 – MARS’TA UYGARLIK ARAYAN GÖKBİLİMCİ PERCIVAL LOWELL ÖLDÜ
Amerikalı gökbilimci Percival Lowell, 12 Kasım 1916’da hayatını kaybetti. Mars’ta gördüğünü düşündüğü çizgileri, gelişmiş bir uygarlığın yaptığı sulama kanalları olarak yorumlamıştı. Sonradan yanlış olduğu anlaşılan bu görüş, Marslılar fikrinin yayılmasında ve bilimkurgunun gelişmesinde etkili oldu. Kurduğu Lowell Gözlemevi ise ölümünden yıllar sonra, 1930’da Clyde Tombaugh’un Plüton’u keşfettiği yer olarak tarihe geçti.
1939 – CEPHEDE KAN NAKLİNİN ÖNCÜLERİNDEN NORMAN BETHUNE HAYATINI KAYBETTİ
Kanadalı cerrah Norman Bethune, 12 Kasım 1939’da Çin’de hayatını kaybetti. İspanya İç Savaşı sırasında ekibiyle birlikte, bağışlanan kanın cephedeki yaralılara ulaştırılmasını sağlayan seyyar kan nakli hizmetlerinin öncülerinden oldu. Daha sonra Japon işgaline karşı savaşan Çinlilere sağlık hizmeti verdi. Bir ameliyat sırasında parmağında oluşan yaranın enfeksiyon kapması sonucu yaşamını yitirdi.
1970 – KANUNUN USTA İSMİ VECİHE DARYAL HAYATINI KAYBETTİ
Türk müziğinin önemli kanun sanatçılarından Vecihe Daryal, 12 Kasım 1970’te hayatını kaybetti. Ankara ve İstanbul radyolarında, İstanbul Belediye Konservatuvarı İcra Heyeti’nde görev yaptı. Kanunu çalışındaki kendine özgü üslubuyla tanındı; yetiştirdiği genç sanatçılarla da Türk müziğine katkıda bulundu. Radyo yayınlarının müzik hayatındaki belirleyici yıllarında, dinleyicilerin yakından tanıdığı saz sanatçıları arasındaydı.
1981 – “SUNSET BULVARI”NIN YILDIZI WILLIAM HOLDEN ÖLDÜ
Hollywood’un tanınmış oyuncularından William Holden, 12 Kasım 1981’de hayatını kaybetti. Sunset Bulvarı, Kwai Köprüsü ve Şebeke gibi sinema klasiklerindeki rolleriyle geniş bir izleyici kitlesine ulaştı. İkinci Dünya Savaşı sırasında bir esir kampında geçen Stalag 17 filmindeki performansıyla En İyi Erkek Oyuncu Oscar’ını kazandı.
1994 – ÇOCUK FELCİNDEN OLİMPİYAT ŞAMPİYONLUĞUNA UZANAN WILMA RUDOLPH ÖLDÜ
Çocukken geçirdiği çocuk felci nedeniyle sol bacağı felç olan Amerikalı atlet Wilma Rudolph, 12 Kasım 1994’te hayatını kaybetti. Yıllarca bacağına takılan destekle yürüyen Rudolph, 1960 Roma Olimpiyatları’nda 100 metre, 200 metre ve 4×100 metre bayrak yarışlarında altın madalya kazandı. Böylece aynı olimpiyatta üç altın madalya alan ilk Amerikalı kadın oldu.
1996 – “SAKAR ŞAKİR”İN MARMARA KAZIM’I MACİT FLORDUN HAYATINI KAYBETTİ
Kemal Sunal’ın Sakar Şakir filminde canlandırdığı Marmara Kazım karakteriyle hatırlanan oyuncu Macit Flordun, 12 Kasım 1996’da hayatını kaybetti. Ankara Devlet Konservatuvarı mezunu sanatçı, sinemadaki çalışmalarının yanı sıra Devlet Tiyatrolarında oyunculuk, yönetmenlik ve yöneticilik yaptı. Oyuncu Tardu Flordun’un babası olan sanatçı, yaşamını yitirdiğinde 57 yaşındaydı.
2010 – “KAPTAN COUSTEAU” BELGESELLERİNİN TANIDIK SESİ SACİT ONAN SUSTU
Seslendirme sanatçısı ve yönetmen Sacit Onan, 12 Kasım 2010’da İstanbul’da hayatını kaybetti. Kaptan Cousteau, Savaşan Dünya ve İpek Yolu gibi belgesellerin Türkçe anlatımıyla kuşakların hafızasında yer etti. TRT’de spiker olarak da çalışan Onan, belgesellerin yanı sıra reklam filmlerine ve şiir kayıtlarına sesiyle hayat verdi.
2011 – MİT GÖREVLİSİ KAŞİF KOZİNOĞLU HAYATINI KAYBETTİ
Millî İstihbarat Teşkilâtı görevlisi Kaşif Kozinoğlu, Odatv davası kapsamında tutuklu bulunduğu Silivri Cezaevi’nde rahatsızlanmasının ardından hayatını kaybetti. Ölümü, sonraki yıllarda da tartışmalara ve adli soruşturmalara konu oldu. Kozinoğlu’nun ölümüne ilişkin soruşturma, 2026’da yeniden gündeme geldi.
2018 – ÖRÜMCEK ADAM’IN YARATICILARINDAN STAN LEE ÖLDÜ
Çizgi roman dünyasının en tanınmış isimlerinden Stan Lee, 12 Kasım 2018’de hayatını kaybetti. Jack Kirby ve Steve Ditko gibi çizerlerle birlikte Örümcek Adam, Fantastik Dörtlü, Hulk ve X-Men gibi karakterlerin doğuşunda rol oynadı. Kahramanlarına geçim sıkıntısı, aşk ve aile sorunları gibi gündelik dertler de yaşatan Lee, sinemaseverlerin karşısına Marvel filmlerindeki kısa sürpriz rolleriyle çıktı.
2022 – “TERMİNAL” FİLMİNE İLHAM VEREN MEHRAN KARIMI NASSERI, HAVALİMANINDA ÖLDÜ
Hayatının 18 yılını Paris’teki Charles de Gaulle Havalimanı’nda geçiren İranlı sığınmacı Mehran Karimi Nasseri, 12 Kasım 2022’de aynı havalimanında hayatını kaybetti. 1988-2006 yılları arasındaki sıra dışı yaşamı, Steven Spielberg’in yönettiği ve Tom Hanks’in başrolünü oynadığı Terminal filmine ilham verdi. Bir süre başka yerlerde yaşayan Nasseri, ölümünden birkaç hafta önce yeniden havalimanına dönmüştü.
2023 – OKYANUSUN EN DERİN NOKTASINA İNEN İLK İKİ İNSANDAN DON WALSH ÖLDÜ
Amerikalı denizaltıcı ve okyanus araştırmacısı Don Walsh, 12 Kasım 2023’te hayatını kaybetti. Walsh, Jacques Piccard ile birlikte 23 Ocak 1960’ta Trieste adlı derin deniz aracıyla Mariana Çukuru’ndaki Challenger Deep’e ulaşmıştı. Yaklaşık 11 kilometre derinliğe yaptıkları bu yolculukla, okyanusların bilinen en derin noktasına inen ilk insanlar oldular.
2024 – BİLGİSAYARDA PROGRAM YAZMAYI KOLAYLAŞTIRAN THOMAS KURTZ ÖLDÜ
BASIC programlama dilinin geliştiricilerinden Thomas Kurtz, 12 Kasım 2024’te, 96 yaşında hayatını kaybetti. Dartmouth’ta John Kemeny ile birlikte geliştirdiği ve 1964’te kullanılmaya başlanan BASIC, teknik uzmanlığı olmayan öğrencilerin de bilgisayarda program yazabilmesini kolaylaştırdı. Çalışmaları, bilgisayar kullanımının daha geniş kesimlere yayılmasında önemli rol oynadı.
Bu haber Haber Kocaeli özel içeriğidir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi olsa haberin tamamı veya bir kısmı, yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz, başka mecralarda yayınlanamaz.
