15 Şubat, Antik Çağ’da Sokrates’in düşünceleri uğruna ölüme mahkûm edilmesinden, modern tıbbın miladı sayılan insan genomunun deşifre edilmesine kadar insanlık tarihinin en kritik eşiklerine ev sahipliği yapıyor. Bugün sadece dünya tarihinin değil, Kocaeli’nin de önemli bir günü; Darıca Şehir Stadı’nın açılışı ve Ayasofya’nın ilk öncülü olan Büyük Kilise’nin kuruluşu 15 Şubat takviminde birleşiyor.
Günün Tarihi: 15 Şubat
MÖ 399 – Sokrates ölüm cezasına çarptırıldı: Antik Atina’da Sokrates’in mahkûm edilmesi, Batı düşünce tarihinin en kritik kırılma anlarından biri olarak anılır; “fikir ve otorite” gerilimini yüzyıllara taşıyan bir dönemeç oldu.
15 Şubat 360 – Ayasofya’nın ilk öncülü “Büyük Kilise” (Megale Ekklesia) açıldı: Bugünkü Ayasofya’nın bulunduğu noktada, İmparator II. Constantius döneminde ahşap çatılı bir bazilika inşa edildi ve 15 Şubat 360’ta kutsanarak ibadete açıldı. Dönemin kaynaklarında Büyük Kilise diye anılan bu yapı, Konstantinopolis’in katedrali konumuna yükseldiği için şehir tarihindeki ilk büyük merkez mabed adımı sayılır; yani Ayasofya geleneğini başlatan asıl eşik bu açılıştır. İlk yapı 404’te çıkan isyanlar sırasında büyük ölçüde yanıp tahrip oldu; yerine 415’te II. Theodosius’un yaptırdığı ikinci kilise geldi; o da 532 Nika İsyanı’nda yıkılınca bugün gördüğümüz anıtsal Ayasofya, Justinianus tarafından 532–537 arasında üçüncü kez inşa edildi.
15 Şubat 1564 – Galileo doğdu: Modern bilimin kurucu isimlerinden Galileo Galilei’nin doğumu, bilim tarihinde simgesel bir başlangıç noktası olarak anılır.
15 Şubat 1898 – USS Maine patladı, savaşın fitili ateşlendi: ABD zırhlısı USS Maine’in Havana Limanı’nda patlayıp batmasıyla yüzlerce kişi öldü; olay, ABD–İspanya ilişkilerini hızla savaşa sürükleyen temel kırılmalardan biri oldu.
15 Şubat 1933 – Roosevelt’e suikast girişimi: ABD Başkanı seçilen Franklin D. Roosevelt, Miami’deki suikast girişiminden kurtuldu; saldırıda Chicago Belediye Başkanı Anton Cermak ölümcül şekilde yaralandı.
15 Şubat 1947 – Rodos ve On İki Ada Yunanistan’a devredildi: II. Dünya Savaşı sonrasında İtalya’nın Paris Barış Antlaşması kapsamındaki düzenlemeleriyle, Rodos’un da içinde olduğu On İki Ada’nın egemenliği İtalya’dan alınarak Yunanistan’a bırakıldı; böylece adaların statüsü uluslararası anlaşmayla kesinleşmiş oldu.
15 Şubat 1987 – Darıca Şehir Stadı inşa edildi: Darıca’da Darıca Şehir Stadı (bugünkü adıyla Darıca 15 Temmuz Stadyumu) 15 Şubat 1987’de Eminyeri mevkiinde inşa edildi; statta oynanan ilk maçta Darıca Gençlerbirliği, Eskişehir Demirspor’u 3-1 mağlup etti.
15 Şubat 1989 – Sovyetler Birliği, Afganistan’dan tamamen çekildi: Sovyet birliklerinin Afganistan’dan çıkışı bu tarihte tamamlandı; Soğuk Savaş’ın en yıpratıcı cephelerinden biri kapanırken Afganistan’daki çatışma mirası uzun yıllar sürdü.
15 Şubat 1999 – Abdullah Öcalan Kenya’da yakalanıp Türkiye’ye getirildi: PKK lideri Abdullah Öcalan’ın Nairobi Havalimanı’nda yakalanması ve Türkiye’ye getirilmesi, Türkiye siyasetinde ve güvenlik gündeminde dönüm noktası olarak kayda geçti.
15 Şubat 2001 – İnsan genomunun ilk taslak analizi yayımlandı: İnsan Genom Projesi konsorsiyumunun “ilk taslak dizileme ve analiz” çalışması bu tarihte Nature’da yayımlandı; modern biyomedikal araştırmaların hızını ve yönünü değiştiren eşiklerden biri oldu.
