Millî Eğitim Bakanlığının Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği’nde yaptığı değişiklikler Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kocaeli dahil Türkiye genelindeki resmî ve özel okulları ilgilendiren düzenlemeyle ilkokullarda sınav yapılmamasına ilişkin hükümler yeniden düzenlenirken, ölçme sonuçlarının başarı sıralaması için kullanılması yasaklandı. Bakanlıkça uygun görülen yapay zekâ araçlarının soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerinde kullanılmasının da önü açıldı.
- İlkokullarda Herhangi Bir Ad Altında Sınav Yapılamayacak
- Öğrenciler, Okullar ve İller Başarı Sıralamasına Sokulamayacak
- Soru Hazırlama ve Değerlendirmede Yapay Zekâ Kullanılabilecek
- Dijital Sistemler Bakanlığın Onayına Bağlandı
- PISA, TIMSS ve Ulusal İzleme Araştırmaları Yeniden Düzenlendi
- Kocaeli’deki Okullarda da Uygulanacak
Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), okullarda uygulanan ölçme ve değerlendirme sistemini yeniden düzenledi. 14 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle öğrencilerin başarılarının değerlendirilmesinden sınav uygulamalarına, dijital sistemlerden yapay zekâ kullanımına kadar çeşitli alanlarda yeni kurallar belirlendi.
Düzenleme, Kocaeli’deki resmî ve özel okul öncesi eğitim kurumlarını, ilkokulları, ortaokulları ve liseleri de kapsıyor.
Bakanlık, değişikliklerin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile uyumlu bir ölçme ve değerlendirme sistemi oluşturmayı, öğrencilerin yalnızca sınav sonuçlarını değil, öğrenme süreçlerindeki gelişimlerini de takip etmeyi amaçladığını açıkladı.
İlkokullarda Herhangi Bir Ad Altında Sınav Yapılamayacak
Yeni yönetmeliğe göre okul öncesi eğitim kurumlarında ve ilkokullarda herhangi bir ad altında sınav yapılamayacak.
Bu eğitim kademelerinde öğrencilerin gelişimi, yazılı sınav sonuçları yerine öğrenme süreçleri boyunca yapılan gözlemler ve değerlendirmeler üzerinden takip edilecek.
Öğrencilerin bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişimlerinin izlenmesi, öğrenme ihtiyaçlarının belirlenmesi ve gelişimlerinin desteklenmesi esas alınacak.
Bununla birlikte ilkokullarda yazılı sınav yapılmaması ilk kez getirilen bir uygulama değil. Bakanlık, 2023 yılında da ilkokullarda yazılı sınav yapılmamasını esas alan düzenlemeler gerçekleştirmişti. Yeni yönetmelik bu yaklaşımı daha açık ve kapsamlı hükümlerle sürdürüyor.
Öğrenciler, Okullar ve İller Başarı Sıralamasına Sokulamayacak
Düzenlemenin dikkat çeken hükümlerinden biri de ölçme ve değerlendirme sonuçlarının kullanımına ilişkin oldu.
Buna göre ölçme ve değerlendirme uygulamalarından elde edilen sonuçlar; öğrencileri, sınıfları, okulları veya illeri sıralamak, karşılaştırmak ya da birbirleriyle kıyaslamak amacıyla kullanılamayacak.
Öğrencilerin başarısı, öğretim programlarında belirlenen öğrenme çıktıları ve kazanımlar esas alınarak değerlendirilecek.
Bu yaklaşım doğrultusunda ölçme sonuçlarının temel işlevi, öğrencinin hangi alanlarda geliştiğini ve hangi konularda ek desteğe ihtiyaç duyduğunu belirlemek olacak.
Düzenleme, öğrencilerin gelişim düzeylerinin izlenmesiyle başarı sonuçları üzerinden rekabetçi sıralamalar oluşturulması arasında ayrım yapıyor.
Soru Hazırlama ve Değerlendirmede Yapay Zekâ Kullanılabilecek
Yönetmelikte eğitim teknolojileri bakımından da önemli bir değişikliğe gidildi.
Millî Eğitim Bakanlığınca uygun görülen yapay zekâ araçları, soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerini desteklemek amacıyla kullanılabilecek.
Böylece yapay zekânın ölçme ve değerlendirme çalışmalarında kullanılması için mevzuat çerçevesi oluşturuldu.
Ancak bu hüküm, öğrencilerin sınav sırasında istedikleri yapay zekâ uygulamasını kullanabilecekleri anlamına gelmiyor.
Düzenleme, Bakanlık tarafından uygun bulunan araçların eğitim ve değerlendirme süreçlerinde kullanılmasına ilişkin.
Dijital Sistemler Bakanlığın Onayına Bağlandı
Yeni yönetmelikle ölçme ve değerlendirme faaliyetlerinde kullanılacak dijital sistemler için de kurallar belirlendi.
Bu faaliyetlerde yalnızca Bakanlıkça uygun görülen dijital sistemler ve araçlar kullanılabilecek.
Öğrencilerin kişisel verilerinin gizliliğinin korunması da uygulamanın temel ilkeleri arasında yer alacak.
Bakanlık, dijital teknolojilerin etkileşimli sorular ve çoklu ortam içerikleri aracılığıyla öğrencilerin farklı becerilerinin değerlendirilmesine katkı sağlamasını hedefliyor.
PISA, TIMSS ve Ulusal İzleme Araştırmaları Yeniden Düzenlendi
Yönetmelik değişikliği yalnızca okullarda yapılan değerlendirmelerle sınırlı kalmadı.
Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE), Dört Beceride Türkçe Dil Gelişimi İzleme ve Okul Tabanlı İzleme araştırmaları da yeniden düzenlenen mevzuat kapsamında ele alındı.
Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) ile Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması (TIMSS) uygulamalarına ilişkin esaslar da güncellendi.
Bu çalışmalar aracılığıyla öğrencilerin okuma, matematik, fen ve diğer temel becerilerinin izlenmesi, eğitim politikalarının elde edilen veriler doğrultusunda geliştirilmesi amaçlanıyor.
Kocaeli’deki Okullarda da Uygulanacak
14 Kasım’da yürürlüğe giren düzenleme, Kocaeli’deki resmî ve özel eğitim kurumlarını da kapsıyor.
Kentteki okullarda ölçme ve değerlendirme faaliyetleri yeni yönetmelik hükümleri doğrultusunda yürütülecek.
Bakanlık, yapılan değişikliklerle öğrencilerin gelişimini merkeze alan, teknolojik yeniliklere uyum sağlayan ve ülke genelinde uygulama birliğini güçlendiren bir değerlendirme sistemi oluşturmayı hedefliyor.
