Günün Tarihi / 11 Kasım
11 KASIM’DA NELER KUTLANIYOR?
MİLLÎ AĞAÇLANDIRMA GÜNÜ: GELECEĞE NEFES OLACAK FİDANLAR
Türkiye’de 2019’da yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile 11 Kasım, Millî Ağaçlandırma Günü ilan edildi. Ormanları korumak, yeşil alanları artırmak ve toplumda ağaç sevgisini geliştirmek amacıyla ülke genelinde fidan dikimleri yapılıyor. Kocaeli de bu seferberliğe katılıyor. 11 Kasım 2025’te Karamürsel’in Akçat Mahallesi’nde, yaz aylarında çıkan yangının zarar verdiği alana 3 bin fidan dikildi. Böylece günün kentimizdeki karşılığı, yanan orman alanlarının yeniden yeşertilmesine yönelik somut bir çalışma oldu.
DEMİRKÖY VE KOFÇAZ’IN KURTULUŞ GÜNÜ
11 Kasım, Kırklareli’nin Demirköy ve Kofçaz ilçelerinin 1922’de işgalden kurtuluşunun yıl dönümü. Millî Mücadele’nin ardından Doğu Trakya’nın yeniden Türk yönetimine geçişini hatırlatan bu tarih, iki ilçede törenlerle kutlanıyor. Demirköy’de Temmuz 1920’de başlayan Yunan işgali, 11 Kasım 1922’de sona ermişti. Kurtuluş yıl dönümlerinde Mustafa Kemal Atatürk, silah arkadaşları ve bağımsızlık mücadelesinde hayatını kaybedenler anılıyor.
ATEŞKES VE ANMA GÜNÜ: ON BİRİNCİ AYIN ON BİRİNCİ GÜNÜ, SAAT ON BİR
Birinci Dünya Savaşı’nda Almanya ile İtilaf Devletleri arasındaki ateşkes, 11 Kasım 1918’de saat 11.00’de yürürlüğe girdi ve Batı Cephesi’ndeki çatışmaları durdurdu. Bu nedenle 11 Kasım, çeşitli ülkelerde Ateşkes Günü veya Anma Günü olarak kabul ediliyor. Birleşik Krallık’ta saat 11.00’de iki dakikalık saygı duruşu yapılıyor. ABD’de ise aynı tarih, 1954’ten beri Veterans Day, yani Gaziler Günü adıyla askerlik hizmetinde bulunanları onurlandırmak için kutlanıyor.
POLONYA’NIN BAĞIMSIZLIK GÜNÜ: 123 YIL SONRA HARİTAYA DÖNÜŞ
Polonya’da 11 Kasım, ülkenin 1918’de bağımsızlığını yeniden kazanmasının yıl dönümü olarak kutlanıyor. Toprakları komşu güçler arasında paylaşılan ve 123 yıl boyunca bağımsız bir devlet olarak varlığını sürdüremeyen Polonya, Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda yeniden kuruldu. 11 Kasım’da Yozef Pilsudski’nin ordunun komutasını devralması, bu dönüşün simgesel tarihi kabul edildi. Günümüzde ülkenin en önemli millî bayramlarından biri.
ULUSLARARASI ENERJİ TASARRUFU GÜNÜ: İSRAFI AZALTMA ÇAĞRISI
11 Kasım, enerji ve doğal kaynakların bilinçli kullanımını teşvik eden SPARE adlı uluslararası okul projesinin 2008’de başlattığı girişimle, Enerji Tasarrufu Günü olarak da değerlendiriliyor. Okulların, çevre kuruluşlarının ve farklı ülkelerdeki yerel toplulukların katıldığı bu farkındalık günü; elektrik ve ısınmada tasarrufun yanı sıra gereksiz tüketimi azaltmayı, eşyaları yeniden kullanmayı ve atıkları değerlendirmeyi gündeme getiriyor.
11 KASIM’IN TUHAF GÜNLERİ
BEKÂRLAR GÜNÜ: YALNIZLIĞI KUTLAYARAK BAŞLADI, ALIŞVERİŞ ÇILGINLIĞINA DÖNÜŞTÜ
Türkiye’de de indirim kampanyalarıyla tanıdığımız 11.11’in kökeninde Bekârlar Günü var. Çin’de 1990’larda üniversite öğrencileri arasında yayılan kutlamada, tarihteki dört “1” rakamı tek başına duran insanları simgeliyordu. Alibaba’nın 2009’da bugünü büyük bir alışveriş etkinliğine dönüştürmesiyle işin rengi değişti. Bekârların kendilerine ayırdığı gün, zamanla dünyanın en büyük çevrim içi alışveriş dönemlerinden biri hâline geldi.
ORİGAMİ GÜNÜ: BİR KÂĞITTAN KAÇ FARKLI DÜNYA ÇIKAR?
Japonya’da 11 Kasım, Origami Günü olarak kutlanıyor. Kâğıdı katlayarak hayvanlar, çiçekler ve farklı şekiller oluşturma sanatı olan origami, dünyanın dört bir yanında meraklıları buluşturuyor. Uluslararası origami topluluğunun 24 Ekim’de başlayan Dünya Origami Günleri de 11 Kasım’da sona eriyor. Çocukluğumuzda yaptığımız kâğıt kayıkları hatırlatan bugün, basit bir malzemenin sabır ve hayal gücüyle neler yaratabileceğini gösteriyor.
ÇUBUK BİSKÜVİLERİN GÜNÜ: TAKVİMDEKİ “1”LER BİSKÜVİYE BENZEYİNCE
Japonya’da 11 Kasım’ın bir başka karşılığı da Pocky ve Pretz Günü. Glico şirketinin 1999’da başlattığı bu ticari kutlamanın gerekçesi oldukça basit: Uzun ve ince bisküviler, 11.11 tarihindeki “1” rakamlarına benziyor. Özellikle çikolata kaplı Pocky çubuklarının paylaşılması etrafında gelişen gün, bir ürünün biçiminden yola çıkarak takvime yerleşen pazarlama fikirlerinin eğlenceli örneklerinden biri.
KÖLN’DE BEŞİNCİ MEVSİM: 11 KASIM SAAT 11.11’DE BAŞLIYOR
Almanya’nın Köln kentinde yılın “beşinci mevsimi” sayılan karnaval sezonu, geleneksel olarak 11 Kasım saat 11.11’de açılıyor. Kostümlü kalabalıklar meydanlarda buluşuyor, müzik ve eğlenceyle yeni sezonu karşılıyor. Kasım ayındaki bu açılış, karnaval takviminin başlangıcı. Büyük geçit törenleri ve yoğun sokak kutlamaları ise sonraki yılın şubat veya mart aylarına denk geliyor. Köln’de takvimdeki dört “1”, eğlencenin başlama işareti oluyor.
11 KASIM’DA NELER OLDU?
1539 – MİHRİMAH SULTAN İLE RÜSTEM PAŞA’NIN DÜĞÜN ŞENLİKLERİ BAŞLADI
Kanuni Sultan Süleyman ile Hürrem Sultan’ın kızı Mihrimah Sultan’ın Rüstem Paşa ile evliliği için düzenlenen şenlikler başladı. 26 Kasım’a kadar devam eden kutlamalar, Şehzade Bayezid ve Şehzade Cihangir’in sünnet düğünleriyle birlikte yapıldı. Bu evlilik, daha sonra sadrazamlığa yükselecek Rüstem Paşa’nın Osmanlı sarayındaki konumunu güçlendiren önemli bir adım oldu.
1572 – GÖKYÜZÜNÜN DEĞİŞMEZ OLDUĞU İNANCINI SARSAN YILDIZ
Danimarkalı astronom Tycho Brahe, gökyüzünde daha önce görmediği çok parlak bir yıldızı gözlemledi. Bugün bunun bir süpernova, yani yıldız patlaması olduğunu biliyoruz. Bir süre gündüzleri bile görülebilen bu gök olayı, dönemin “gökyüzü kusursuzdur ve değişmez” anlayışını sarstı. Brahe’nin tuttuğu ayrıntılı kayıtlar, yüzyıllar sonra patlamanın türünün anlaşılmasına da yardımcı oldu.
1606 – ZİTVATOROK ANTLAŞMASI, OSMANLI-AVUSTURYA İLİŞKİLERİNİ DEĞİŞTİRDİ
Osmanlı Devleti ile Avusturya Habsburgları arasında uzun yıllardır süren savaşı bitiren Zitvatorok Antlaşması, 11 Kasım 1606’da imzalandı. Habsburgların Osmanlı’ya ödediği yıllık vergi kaldırılırken, hükümdarları için “kral” yerine “imparator” unvanının kullanılması kabul edildi. Antlaşma, iki hükümdarın diplomatik ilişkilerde eşit taraflar olarak kabul edilmesi bakımından Osmanlı tarihinde önemli bir dönüm noktası oldu.
1856 – ÇELİĞİ UCUZLATAN BULUŞA ABD PATENTİ VERİLDİ
İngiliz mucit Henry Bessemer, çeliğin daha hızlı ve düşük maliyetle üretilmesini sağlayan yöntemi için 11 Kasım 1856’da ABD patenti aldı. Erimiş demirin içine hava üflenmesine dayanan yöntem, çeliğin büyük miktarlarda üretilebilmesinin önünü açtı. Demiryollarından köprülere, gemilerden fabrikalara kadar modern sanayinin gelişimini hızlandıran buluşlardan biri oldu.
1887 – SEKİZ SAATLİK İŞ GÜNÜ MÜCADELESİNİN DÖRT İSMİ İDAM EDİLDİ
ABD’nin Chicago kentindeki Haymarket davasında ölüm cezasına çarptırılan Albert Parsons, August Spies, George Engel ve Adolf Fischer idam edildi. Dava, sekiz saatlik iş günü talebiyle düzenlenen gösterilerin ardından yapılan bir toplantıda polislere bomba atılması üzerine açılmıştı. Bombayı atan kişi kesin olarak belirlenemedi. Haymarket olayı ve idamlar, dünya işçi hareketinin hafızasında derin izler bıraktı.
1911 – BİR ŞEHİRDE SICAKLIK AYNI GÜN YAKLAŞIK 37 DERECE DÜŞTÜ
ABD’nin Oklahoma City kentinde 11 Kasım 1911 öğleden sonra yaklaşık 28 dereceye ulaşan sıcaklık, gece yarısında eksi 8 dereceye geriledi. Sert soğuk hava dalgası, kente birkaç saat içinde yazdan kışa geçiş yaşattı. Aynı gün hem o tarihin sıcaklık rekorunun hem de soğukluk rekorunun kırılması, olayı meteoroloji tarihinin dikkat çekici örneklerinden biri yaptı.
1914 – OSMANLI DEVLETİ İTİLAF DEVLETLERİNE SAVAŞ İLAN ETTİ
Osmanlı Devleti, Rusya, İngiltere ve Fransa’ya savaş ilan ederek Birinci Dünya Savaşı’ndaki konumunu resmen açıkladı. Karadeniz’de başlayan çatışmalar ve karşılıklı savaş ilanlarıyla gelişen süreçte Osmanlı, Almanya ve Avusturya-Macaristan’ın yanında yer aldı. İmparatorluk, sonraki yıllarda Çanakkale’den Kafkasya’ya, Irak’tan Filistin’e uzanan geniş bir coğrafyada savaşmak zorunda kalacaktı.
1922 – İSMET PAŞA BAŞKANLIĞINDAKİ TÜRK HEYETİ LOZAN’A ULAŞTI
Millî Mücadele’nin askerî zaferini barış masasında savunacak İsmet Paşa başkanlığındaki Türk heyeti, İsviçre’nin Lozan kentine ulaştı. Heyet, 13 Kasım’da başlaması beklenen konferans için gelmişti; ancak toplantı 20 Kasım’a ertelendi. Aylar sürecek zorlu görüşmeler, Türkiye’nin bağımsızlığını ve egemenliğini uluslararası alanda kabul ettiren 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Barış Antlaşması’na uzanacaktı.
1923 – BAŞARISIZ DARBE GİRİŞİMİNİN ARDINDAN HİTLER TUTUKLANDI
Adolf Hitler, Münih’teki Birahane Darbesi’nin başarısızlığa uğramasından iki gün sonra tutuklandı. Hükûmeti devirmeye yönelik girişimin ardından yargılanan Hitler, beş yıl hapse mahkûm edildi; ancak cezasının yalnızca yaklaşık dokuz ayını çekti. Landsberg Cezaevi’nde bulunduğu dönemde, Nazi ideolojisini anlattığı “Kavgam” adlı kitabını yazmaya başladı.
1926 – AMERİKA’NIN EFSANE YOLU ROUTE 66 RESMEN KARAYOLU AĞINA ALINDI
Chicago ile Los Angeles’ı birbirine bağlayan güzergâh, U.S. Route 66 adıyla Amerikan karayolu sistemine resmen dâhil edildi. Sonraki yıllarda göçmenlerin, kamyoncuların ve otomobille uzun yolculuğa çıkanların simge yollarından biri oldu. Şarkılara ve filmlere konu olan Route 66 için bu tarih, bütün yolun resmen tanımlanmasını ifade ediyor.
1930 – EINSTEIN, BUZDOLABI İÇİN PATENT ALDI
Görelilik kuramıyla tanınan Albert Einstein, fizikçi Leo Szilard ile geliştirdiği buzdolabı tasarımı için 11 Kasım 1930’da ABD patenti aldı. İki bilim insanı, dönemin buzdolaplarında yaşanan ölümcül gaz sızıntılarından etkilenerek daha güvenli bir soğutma sistemi üzerinde çalışmıştı. Hareketli mekanik parçalara ihtiyaç duymayan tasarım, ticari bir ev ürününe dönüşemese de Einstein’ın gündelik hayatın sorunlarına yönelik çalışmalarının ilginç bir örneği olarak kaldı.
1938 – İSMET İNÖNÜ TÜRKİYE’NİN İKİNCİ CUMHURBAŞKANI SEÇİLDİ
Mustafa Kemal Atatürk’ün vefatından bir gün sonra toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi, İsmet İnönü’yü cumhurbaşkanı seçti. Oylamaya katılan 348 milletvekilinin tamamının oyunu alan İnönü, Türkiye Cumhuriyeti’nin ikinci cumhurbaşkanı oldu. Millî Mücadele’nin komutanlarından ve Cumhuriyet’in ilk başbakanlarından olan İnönü, bu görevi 22 Mayıs 1950’ye kadar sürdürdü.
1940 – TARANTO BASKINI DENİZ SAVAŞLARINDA UÇAKLARIN GÜCÜNÜ GÖSTERDİ
İngiliz uçak gemisi HMS Illustrious’tan kalkan torpido uçakları, 11 Kasım’ı 12 Kasım’a bağlayan gece İtalya’nın Taranto Limanı’ndaki savaş gemilerine saldırdı. İtalyan donanması ağır hasar gördü. Eski görünümlü, çift kanatlı uçakların büyük zırhlıları vurabilmesi, denizlerde üstünlüğün yalnızca gemilerin büyüklüğüne ve toplarına bağlı olmadığını gösteren önemli bir dönüm noktasıydı.
1942 – VARLIK VERGİSİ KANUNU KABUL EDİLDİ
TBMM, 11 Kasım 1942’de Varlık Vergisi Kanunu’nu kabul etti. Düzenleme, savaş yıllarında elde edilen yüksek kazançları vergilendirmek, enflasyonla mücadele etmek ve devlet gelirlerini artırmak amacıyla çıkarıldı. Ancak uygulamada gayrimüslim yurttaşlara çok daha ağır vergi yükleri getirildi. Borcunu ödeyemeyenlerin Aşkale’deki çalışma kamplarına gönderilmesiyle de hatırlanan uygulama, Cumhuriyet tarihinin en tartışmalı ekonomik kararlarından biri oldu.
1951 – ARJANTİNLİ KADINLAR İLK KEZ GENEL SEÇİMLERDE OY KULLANDI
Arjantin’de kadınlar, ilk kez ülke çapındaki seçimlerde sandığa gitti. 1947’de çıkarılan yasayla kazanılan hak, dört yıl sonra fiilen kullanılabildi. Kadınların seçilme hakkını da kullandığı seçimlerden Juan Domingo Peron yeniden devlet başkanı olarak çıktı. Bu nedenle 11 Kasım 1951, yalnızca Peron’un seçim zaferiyle değil, kadınların siyasal yaşama katılımındaki büyük değişimle hatırlanıyor.
1954 – “YÜZÜKLERİN EFENDİSİ: İKİ KULE” YAYIMLANDI
- R. R. Tolkien’in “Yüzüklerin Efendisi” eserinin ikinci cildi “İki Kule”, İngiltere’de yayımlandı. Aynı yıl okurla buluşan “Yüzük Kardeşliği”nin ardından gelen kitap, Orta Dünya’daki büyük mücadelenin devamını anlattı. Yıllar sonra sinema uyarlamasıyla da geniş kitlelere ulaşacak eser, fantastik edebiyatın en tanınmış kitaplarından biri hâline geldi.
1966 – AY’A GİDEN YOLUN SON GEMİNİ UÇUŞU BAŞLADI
NASA, Jim Lovell ve Buzz Aldrin’i taşıyan Gemini 12’yi uzaya gönderdi. Gemini programının son insanlı uçuşunda, uzay araçlarının buluşması ve birbirine kenetlenmesi gibi Ay yolculukları için gerekli işlemler denendi. Aldrin’in görev sırasında yaptığı çalışmalar, astronotların uzay aracının dışında daha güvenli ve verimli çalışmasına katkı sağladı. Aldrin, üç yıl sonra Ay’a ayak basan ikinci insan olacaktı.
1970 – SAVAŞ SUÇLARINDA ZAMANAŞIMINA KARŞI BM SÖZLEŞMESİ YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
Savaş suçları ve insanlığa karşı suçlarda zamanaşımının uygulanmamasını öngören Birleşmiş Milletler sözleşmesi yürürlüğe girdi. Amaç, bu suçların üzerinden uzun yıllar geçmesinin yargılama ve cezalandırmayı engellememesiydi. 1968’de kabul edilen metin, ağır suçların cezasız kalmasına karşı uluslararası hukukta atılan önemli adımlardan biri oldu.
1974 – MADDENİN YAPISINI ANLAMAYI DEĞİŞTİREN KEŞİF DUYURULDU
ABD’de birbirinden bağımsız çalışan iki araştırma grubu, aynı yeni parçacığı keşfettiklerini açıkladı. J/psi adı verilen parçacık, maddenin temel yapı taşlarından “tılsım kuarkı”nın varlığını ortaya koydu. Parçacık fiziğinde “Kasım Devrimi” olarak anılan gelişme, atomdan daha küçük dünyaya ilişkin bilgileri değiştirdi. Araştırmaları yöneten Burton Richter ve Samuel Ting, 1976 Nobel Fizik Ödülü’nü paylaştı.
1975 – ANGOLA PORTEKİZ’DEN BAĞIMSIZLIĞINI KAZANDI
Afrika ülkesi Angola’da Portekiz sömürge yönetimi sona erdi ve bağımsızlık ilan edildi. Başkent Luanda’da Agostinho Neto liderliğindeki MPLA, Angola Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşunu duyurdu. Bağımsızlık, ülkedeki silahlı mücadeleyi sona erdirmedi. Rakip hareketler arasındaki iç savaş, dış müdahalelerin de etkisiyle uzun yıllar sürdü ve ancak 2002’de sona erdi.
1975 – AVUSTRALYA’DA KRALİÇENİN TEMSİLCİSİ BAŞBAKANI GÖREVDEN ALDI
Avustralya’da Kraliçe II. Elizabeth’i temsil eden Genel Vali John Kerr, 11 Kasım 1975’te Başbakan Gough Whitlam’ı görevden aldı. Muhalefetin Senato’da bütçe ödeneklerini engellemesiyle büyüyen kriz, Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğunu koruyan hükümetin görevden uzaklaştırılmasıyla sonuçlandı. Muhalefet lideri Malcolm Fraser geçici hükümetin başına getirildi. Olay, Avustralya’da monarşinin yetkileri ve demokrasinin sınırları üzerine uzun süren tartışmalara yol açtı.
1987 – VAN GOGH’UN “İRİSLER” TABLOSU 53,9 MİLYON DOLARA SATILDI
Vincent van Gogh’un “İrisler”, diğer adıyla “Süsenler” tablosu, New York’taki Sotheby’s müzayedesinde komisyon dâhil 53,9 milyon dolara satıldı. Satış, o dönemde bir sanat eseri için açık artırmada ödenen en yüksek tutar oldu. Ressamın 1889’da yaptığı tablo, sanat piyasasındaki fiyatların ulaştığı boyutla dünya gündemine girdi.
1996 – SAYISAL LOTO TÜRKİYE’DE OYNANMAYA BAŞLANDI
Millî Piyango İdaresi, Sayısal Loto’yu oynatmaya başladı. Oyunda katılımcılar, 1’den 49’a kadar olan sayılar arasından altı sayı seçerek büyük ikramiyeyi kazanmaya çalışıyordu. Kuponların oynanmaya başlandığı tarih 11 Kasım, ilk çekilişin yapıldığı tarih ise 16 Kasım 1996 oldu. Sayısal Loto, sonraki yıllarda Türkiye’nin en tanınmış şans oyunlarından biri hâline geldi.
1999 – DÜZCE DEPREMİNDEN BİR GÜN ÖNCE SAPANCA SARSILDI
17 Ağustos depreminin yaraları henüz sarılmamışken, 11 Kasım 1999’da Sapanca-Adapazarı çevresinde 5,7 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Öğleden sonra yaşanan sarsıntı, afet bölgesinde yeniden korku ve paniğe neden oldu. Marmara depreminin güçlü artçılarından biri olan bu olay, ertesi gün yaşanacak büyük Düzce depreminin gölgesinde kaldı.
2006 – TÜRKİYE, BÜLENT ECEVİT’İ SON YOLCULUĞUNA UĞURLADI
5 Kasım’da hayatını kaybeden eski başbakan Bülent Ecevit, 11 Kasım 2006’da Ankara’da düzenlenen törenlerle uğurlandı. GATA, DSP Genel Merkezi ve TBMM’deki törenlerin ardından Kocatepe Camisi’nde cenaze namazı kılındı. Büyük bir kalabalığın eşlik ettiği cenaze, Devlet Mezarlığı’nda toprağa verildi. Ecevit’in mezarına Türkiye’nin 81 ilinden ve Kuzey Kıbrıs’tan getirilen topraklar serpildi.
2006 – PLAYSTATION 3 İLK KEZ SATIŞA ÇIKTI
Sony’nin PlayStation 3 oyun konsolu, ilk olarak Japonya’da satışa sunuldu. Yüksek çözünürlüklü görüntü, Blu-ray disk desteği ve internet üzerinden oyun hizmetleri, cihazın öne çıkan özellikleriydi. Türkiye’de de geniş bir oyuncu kitlesine ulaşacak PS3, oyun konsollarının aynı zamanda film izlenen ve çevrim içi içeriklere erişilen ev eğlence cihazlarına dönüşmesinin önemli örneklerinden biri oldu.
2011 – MİLLİ TAKIM, AVRUPA ŞAMPİYONASI YOLUNDA AĞIR YARA ALDI
A Milli Futbol Takımı, 2012 Avrupa Şampiyonası’na katılmak için oynadığı eleme turunun ilk maçında, 11 Kasım 2011’de İstanbul’da Hırvatistan’a 3-0 yenildi. Türk Telekom Arena’daki karşılaşmada daha ikinci dakikada geriye düşen milliler, rövanş öncesinde büyük avantaj kaybetti. Dört gün sonra Zagreb’de oynanan maçın golsüz bitmesiyle Türkiye, şampiyonaya katılma hakkını elde edemedi.
2011 – OYUN DÜNYASININ UNUTULMAZLARINDAN SKYRIM ÇIKTI
Ejderhaların, savaşçıların ve büyücülerin yaşadığı geniş bir dünyayı oyuncuların keşfine açan The Elder Scrolls V: Skyrim, 11 Kasım 2011’de piyasaya çıktı. Oyunculara kendi maceralarını oluşturma imkânı sunan yapım, yıllar boyunca yeni sürümleri ve hayranlarının ürettiği içeriklerle yaşamayı sürdürdü. Oyunun müzikleri, onuncu yıl kutlamalarında Londra Senfoni Orkestrası tarafından da seslendirildi.
2015 – İZMİR’DE ANTİK “KAYIP ADA”NIN YERİ BELİRLENDİ
İzmir’in Dikili ilçesinde, antik kaynaklardan bilinen üçüncü Arginus adasının yerinin belirlendiği, 11 Kasım 2015’te duyuruldu. Bölgede çalışan Alman kazı heyetinin açıklamasına göre, sondajlarla alınan toprak örnekleri Kane antik kentinin bir zamanlar bir ada üzerinde bulunduğunu gösterdi. Araştırma, bugün karadan bakılan bölgenin antik çağdaki kıyı yapısını ve limanlar arasındaki ticari önemini aydınlattı.
2018 – DÜNYANIN FARKLI KITALARINDA ESRARENGİZ SİSMİK DALGALAR KAYDEDİLDİ
Hint Okyanusu’ndaki Mayotte Adası yakınlarından kaynaklanan alışılmadık sismik dalgalar, 11 Kasım 2018’de dünyanın farklı bölgelerindeki ölçüm cihazlarına yansıdı. Normal depremlerden farklı özellikler taşıyan sinyaller, bilim insanlarının dikkatini çekti. Sonraki araştırmalar bunları yer altındaki magma hareketleriyle ilişkilendirdi. Bölgede yürütülen deniz araştırmalarında, 2019’da Fani Maoré adı verilen yeni bir deniz altı yanardağı da keşfedildi.
2019 – AVRUPA’DA İLK EBOLA AŞISINA RUHSAT VERİLDİ
Avrupa Komisyonu, Ervebo adlı Ebola aşısına 11 Kasım 2019’da koşullu ruhsat verdi. Böylece Avrupa Birliği’nde ilk kez bir Ebola aşısının kullanımına ruhsat verilmiş oldu. Büyük salgınlara yol açan Zaire Ebola virüsüne karşı geliştirilen aşı, hastalığı önleme çalışmalarında önemli bir adım oluşturdu. Başlangıçta ek verilerin tamamlanması şartıyla verilen ruhsat, 2021’de tam ruhsata dönüştürüldü.
2021 – UZAY YOLCULUĞUNDAN BİR AY SONRA UÇAK KAZASINDA HAYATINI KAYBETTİ
ABD’li girişimci Glen de Vries, 11 Kasım 2021’de New Jersey’de küçük bir uçağın düşmesi sonucu 49 yaşında hayatını kaybetti. De Vries, henüz bir ay önce, 13 Ekim’de Blue Origin’in uzay uçuşuna katılmıştı. Aynı kapsüldeki yol arkadaşlarından biri, Uzay Yolu dizisinin Kaptan Kirk’ü William Shatner’dı. Kazada uçakta bulunan Thomas Fischer da yaşamını yitirdi.
2022 – KRİPTO PARA DEVİ FTX, İFLAS KORUMASINA BAŞVURDU
Dünyanın büyük kripto para borsalarından FTX, 11 Kasım 2022’de ABD’de iflas koruması için başvuru yaptı. Kurucusu Sam Bankman-Fried aynı gün görevinden ayrılırken, yaklaşık yüz bağlantılı şirket de iflas sürecine girdi. Müşteri paralarının başka şirket faaliyetlerinde kullanılmasıyla büyüyen skandal, kripto para piyasasında güveni sarsan en büyük çöküşlerden biri oldu.
2025 – TÜRK ASKERÎ KARGO UÇAĞI GÜRCİSTAN’DA DÜŞTÜ: 20 ASKER ŞEHİT OLDU
Azerbaycan’dan Türkiye’ye dönmek üzere havalanan Türk Hava Kuvvetlerine ait C-130 askerî kargo uçağı, Gürcistan’da Azerbaycan sınırı yakınlarında düştü. Uçaktaki 20 asker şehit oldu. Millî Savunma Bakanlığı, uçağın Azerbaycan’ın 8 Kasım Zafer Günü etkinlikleri kapsamında görev yapan F-16’ların bakım ekibini Türkiye’ye getirmek üzere havalandığını açıkladı.
KOCAELİ TARİHİNDE 11 KASIM
1920 – İZMİT’İN HASTANESİ PARASIZLIK YÜZÜNDEN KAPATILDI
İzmit’te halka sağlık hizmeti veren Gureba Hastanesi, 11 Kasım 1920’de ödenek yetersizliği nedeniyle kapatıldı. Memleket Hastanesi adıyla da anılan kurumun binaları, savaş yıllarında aşamalı olarak tamamlanmıştı. Ancak inşaat, bakım, ilaç ve personel giderlerini karşılamakta yaşanan güçlükler hizmetin sürdürülmesini engelledi.
1920 – İZMİT VE KANDIRA’NIN TELGRAF HATLARI ANKARA İLE İSTANBUL’U KARŞI KARŞIYA GETİRDİ
İstanbul yönetimi, Anadolu’yla yeniden haberleşebilmek için 11 Kasım 1920 tarihli bir emirle Sapanca-Geyve ve İzmit-Kandıra-İncilli arasındaki telgraf hatlarının onarılmasını istedi. Görevlendirilen teknik ekip, İzmit’e gitmek üzere hazırlanıyordu. Mustafa Kemal Paşa, Nutuk’ta bu girişime karşı İstanbul’la temas kurulmaması ve hatları onarma gerekçesiyle gelenlerin tutuklanması talimatı verdiğini anlatır. Millî Mücadele sırasında haberleşmenin kontrolü de Ankara ile İstanbul arasındaki siyasi mücadelenin bir parçasıydı.
1997 – ŞEHİR TİYATROLARI İLK PERDESİNİ “HAMLET” İLE AÇTI
Bugünkü Kocaeli Şehir Tiyatroları, İzmit Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu adıyla 11 Kasım 1997’de seyirciyle buluştu. SEKA Salonu’nda sahnelenen ilk oyun, Işıl Kasapoğlu’nun yönettiği Shakespeare’in “Hamlet”iydi. Dönemin belediye başkanı Sefa Sirmen’in desteklediği kuruluş sürecinde Kasapoğlu, tiyatronun ilk genel sanat yönetmenliğini üstlendi. Bu ilk temsil, kentte düzenli oyunlar sahneleyen profesyonel bir belediye tiyatrosunun başlangıcı oldu.
2002 – KOCAELİSPOR’DA SEFA SİRMEN’İN BAŞKANLIK DÖNEMİ SONA ERDİ
Sefa Sirmen’in kulüp başkanlığı 11 Kasım 2002’de sona erdi. 1991’de başlayan bu dönem, yeşil-siyahlıların tarihindeki en önemli başarıları barındırıyordu. Kocaelispor, 1997 ve 2002’de Türkiye Kupası’nı kazandı; Avrupa kupalarında mücadele etti. Sirmen’in ayrılması, kulübün iki Türkiye Kupası’nı da kazandığı başkanlık döneminin kapanması anlamına geliyordu.
2011 – İZMİT’TEN KALKAN KARTEPE DENİZ OTOBÜSÜ KAÇIRILDI
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’ne ait Kartepe deniz otobüsü, 11 Kasım 2011’de İzmit’ten Gölcük yönüne hareket ettikten sonra kaçırıldı. Üzerinde bomba olduğunu söyleyen saldırgan, kaptanı ve gemidekileri rehin aldı. Saatler süren olay sırasında yolcu yakınları İzmit ve Gölcük iskelelerinde haber bekledi. 12 Kasım sabahı Silivri-Selimpaşa açıklarında düzenlenen operasyonla yolcular ve mürettebat sağ kurtarıldı; saldırgan öldürüldü.
2011 – İZMİT’TE “11.11.11” NİKÂH YOĞUNLUĞU YAŞANDI
Evlilik tarihlerini 11.11.11 olarak seçmek isteyen çiftler, İzmit Belediyesi Evlendirme Dairesi’nde yoğunluk oluşturdu. Normal bir hafta içi gününde 5-10 arasında değişen nikâh sayısına karşılık, 11 Kasım 2011 için 23 çiftin nikâhı programa alındı. Yunus Emre Kültür Merkezi’nde yarım saat arayla törenler düzenlenirken, bu özel tarihte evlenmek isteyen bazı çiftlerin altı ay önceden başvurduğu açıklandı.
2019 – AKÇARAY, PLAJYOLU’NA ULAŞTI
Kocaeli’de Akçaray’ın Sekapark Eğitim Kampüsü ile Plajyolu arasındaki yeni bölümü, 11 Kasım 2019’da yolcu taşımaya başladı. Böylece otogardan hareket eden tramvayların güzergâhı Plajyolu’na kadar uzadı. İzmit’in günlük ulaşımında kullanılan raylı sistemin batıya doğru genişlemesini sağlayan bu açılış, daha sonra gerçekleştirilecek Kuruçeşme uzatmasının da önünü açtı.
11 KASIM’DA GAZETELERDE KOCAELİ
1933 – CUMHURİYET’İN ONUNCU YILINDA İZMİT’İN SU HİZMETLERİ GAZETEDEYDİ
Milliyet’in 11 Kasım 1933 tarihli beşinci sayfası, Cumhuriyet’in onuncu yıl kutlamalarından görüntülere yer veriyordu. Bunlardan biri, İzmit Valisi Eşref Bey’i “Gazi ve Cumhuriyet sularını” açarken gösteren fotoğraftı. Kutlamalar kapsamında yapılan açılışın görüntüsü, İzmit’in su hizmetlerinin ulusal basına yansıyan bir kaydı olarak gazete sayfasında yerini aldı.
1935 – KÂĞIT FABRİKASININ TEMELİNDEN TARİH ÇIKTI, MÜZE KURULMASI GÜNDEME GELDİ
Akşam’ın 11 Kasım 1935 tarihli altıncı sayfasında, İzmit Kâğıt Fabrikası’nın temel kazılarında çok sayıda eski eser bulunduğu bildiriliyordu. Haberde, İstiklâl Caddesi’ndeki bir yol çalışmasında da yaklaşık üç metre derinlikte çiçek işlemeli bir mermer taş çıkarıldığı anlatılıyordu. Gazeteye göre bu buluntuların bir araya getirilerek müze oluşturulması kararlaştırılmıştı. İzmit’in sanayileşmesiyle yeraltındaki tarihinin karşılaşması, daha o yıllarda haber oluyordu.
1935 – GALATASARAYLI KÜREKÇİLER İZMİT YOLUNDA KENDİ REKORLARINI KIRDI
Cumhuriyet’in 11 Kasım 1935 tarihli altıncı sayfası, Galatasaraylı kürekçilerin İstanbul-İzmit yolculuğunu anlatıyordu. Cumhuriyet Bayramı sırasında Bebek’ten İzmit’e kürek çekerek gelen sporcular, havanın bozulması üzerine teknelerini burada bırakmıştı. Daha sonra Haydarpaşa üzerinden yeniden İzmit’e ulaşan ekip, dönüş yolunu da kürek çekerek tamamladı. Gazete, sporcuların bu parkurdaki kendi gidiş ve dönüş rekorlarını yenilediğini yazıyordu.
1938 – KOCAELİ’NİN KÖYLERİ İÇİN EĞİTMEN YETİŞTİRİLİYORDU
Son Posta’nın 11 Kasım 1938 tarihli on birinci sayfasında, “Kocaelinde köy eğitmenleri çoğaltılıyor” başlıklı haber yayımlandı. O dönemde Kocaeli sınırları içinde bulunan Arifiye’deki eğitmen kursu binasının tamamlandığı ve yakında açılacağı bildiriliyordu. Haberde köylerde okuma odaları, misafir odaları, daha aydınlık evler ve sağlık düzenlemeleri yapılmasına yönelik çalışmalar da anlatılıyordu. Eğitim, köy hayatını geliştirme çabasının merkezindeydi.
1954 – İZMİT YÖNÜNE GİDEN CİSİMLER “UÇAN DAİRE” HEYECANI YARATTI
Cumhuriyet’in 11 Kasım 1954 tarihli sayısında, İstanbul semalarında görülüp İzmit yönünde kaybolan cisimlerin yarattığı heyecan anlatılıyordu. Gazetenin üçüncü sayfada devam eden haberine göre, “uçan daire” veya “uçan puro” sanılan beyaz izler yüksekten geçen jet uçaklarından kaynaklanıyordu. Rasathane yetkilileri, ayrıca gördükleri sessiz bir cismin ise büyük olasılıkla meteoroloji balonu olduğunu belirtiyordu. Haberde kesinleşen açıklamalarla tahminler ayrı ayrı aktarılmıştı.
1976 – KOCAELİ’DE OKULLARI KAPATTIRAN BİT SALGINI
Milliyet’in 11 Kasım 1976 tarihli sayısında Kocaeli, okullarda görülen bit salgınıyla haber oldu. Birinci sayfada başlayan haber, ilk ve ortaokullarda eğitime ara verilmesini gündeme taşıyordu. Onuncu sayfadaki devamında okulların ilaçlanması için alınan karar aktarılıyor, İzmit halkının hızla yayılan salgına karşı önlem almaya çağrıldığı belirtiliyordu. Kentin gündelik hayatını etkileyen sağlık sorunlarından biri böylece ulusal gazeteye yansımıştı.
2020 – YÜRÜYÜŞ YOLU’NDA MASKEYİ İNDİRİP SİGARA İÇMEK YASAKLANDI
Kocaeli Meydan’ın 11 Kasım 2020 tarihli internet haberi, koronavirüs salgınına karşı getirilen yeni yasağı duyuruyordu. İzmit Yürüyüş Yolu, Hürriyet ve Cumhuriyet caddeleriyle Atatürk Bulvarı’nın da bulunduğu kalabalık alanlarda maskeyi indirerek sigara içilmesi yasaklanmıştı. Karar, ilçelerde belirlenen cadde ve meydanların yanı sıra durakları, semt pazarlarını ve sıra beklenen yerleri kapsıyordu. Haber, salgın döneminde kent yaşamının nasıl değiştiğini hatırlatan kayıtlardan biri oldu.
2025 – DİLOVASI’NDAKİ YANGIN FACİASININ ARDINDAN YEDİ TUTUKLAMA
İzmit Pusula’nın 11 Kasım 2025 tarihli internet haberinde, Dilovası’ndaki parfüm dolum tesisi yangınına ilişkin soruşturmada yedi şüphelinin tutuklandığı bildirildi. Gazete, dönemin Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un açıklamasını aktararak dört şüpheli hakkında da adli kontrol kararı verildiğini yazdı. Yangın 8 Kasım’da çıkmıştı; 11 Kasım haberlerinin konusu, facianın ardından yürütülen soruşturmada alınan kararlardı.
11 KASIM’DA DOĞANLAR
1821 – “SUÇ VE CEZA”NIN YAZARI DOSTOYEVSKİ DOĞDU
Rus yazar Fyodor Dostoyevski, Moskova’da doğdu. “Suç ve Ceza”, “Karamazov Kardeşler”, “Budala” ve “Yeraltından Notlar” gibi eserlerinde insanın vicdanını, korkularını, suçluluk duygusunu ve iç çatışmalarını anlattı. Yoksulluk, hapis ve sürgünle geçen hayatının izlerini romanlarına taşıyan Dostoyevski, dünya edebiyatının en etkili yazarlarından biri oldu.
1897 – İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ’NİN SEÇİMLE GELEN İLK REKTÖRÜ SIDDIK SAMİ ONAR DOĞDU
Hukukçu Sıddık Sami Onar, İstanbul’da doğdu. Türkiye’de modern idare hukukunun gelişmesine öncülük etti. 1946’da İstanbul Üniversitesi’nin seçimle göreve gelen ilk rektörü oldu. Üniversitelerin bilimsel ve idari özerkliğini savunan Onar’ın “İdare Hukukunun Umumi Esasları” adlı çalışması, hukuk eğitiminin temel başvuru eserleri arasında yer aldı.
1922 – SAVAŞIN DEHŞETİNİ “MEZBAHA 5”TE ANLATAN KURT VONNEGUT DOĞDU
Amerikalı yazar Kurt Vonnegut, Indianapolis’te doğdu. İkinci Dünya Savaşı’nda esir düştü ve Almanya’nın Dresden kentinin bombalanmasına tanık oldu. Bu deneyimini, savaşın yıkıcılığını kara mizah ve bilimkurguyla birleştiren “Mezbaha 5” romanına taşıdı. İnsanlığın kendi yarattığı felaketleri sorgulayan eserleriyle geniş bir okur kitlesine ulaştı.
1926 – FORMULA 1’DE YARIŞAN İLK KADIN MARIA TERESA DE FILIPPIS DOĞDU
İtalyan yarış pilotu Maria Teresa de Filippis, Napoli’de doğdu. 1958 Belçika Grand Prix’sinde start alarak Formula 1 Dünya Şampiyonası yarışına katılan ilk kadın oldu. Maserati otomobiliyle yarışı onuncu sırada tamamladı. Erkeklerin hâkim olduğu motor sporlarında yarışması, kadın pilotlar açısından önemli bir dönüm noktasıydı.
1929 – HEM ÇİZGİLERİYLE HEM OYUNCULUĞUYLA GÜLDÜREN ALTAN ERBULAK DOĞDU
Karikatürist, oyuncu ve gazeteci Altan Erbulak, Erzurum’da doğdu. Milliyet, Akbaba ve Gırgır gibi yayınlarda çizdiği karikatürlerle tanındı; tiyatro, sinema ve televizyonda da çalıştı. “Hürmüz’le Cafer” ve “Kibar Hırsız” gibi karikatür tiplerini Türk mizahına kazandıran Erbulak, taklit yeteneği ve sahnedeki güldürü ustalığıyla da sevildi.
1930 – “KARBONUN KRALİÇESİ” MILDRED DRESSELHAUS DOĞDU
Amerikalı fizikçi Mildred Dresselhaus doğdu. Karbonun farklı yapılarının elektriği ve ısıyı nasıl ilettiğini araştırarak, çok küçük ölçekteki malzemelerle çalışan nanoteknolojinin gelişmesine önemli katkılar sundu. “Karbonun Kraliçesi” olarak anılan Dresselhaus, bilimsel çalışmalarının yanında kadınların fizik ve mühendislik alanlarında daha fazla yer alması için de mücadele etti.
1944 – TÜRK SİNEMASININ UNUTULMAZ ŞABAN’I KEMAL SUNAL DOĞDU
Ailesinin verdiği doğum tarihine göre Kemal Sunal, 11 Kasım 1944’te İstanbul’da dünyaya geldi. “Hababam Sınıfı”, “Tosun Paşa”, “Kibar Feyzo”, “Çöpçüler Kralı” ve “Zübük” gibi filmlerle kuşaklar boyunca izlendi. “Kapıcılar Kralı”ndaki performansıyla Altın Portakal kazanan Sunal, canlandırdığı sıradan insanların hikâyeleriyle Türk sinemasının en sevilen oyuncularından biri oldu.
1951 – “YAĞMUR ADAM”A İLHAM VEREN KIM PEEK DOĞDU
Olağanüstü hafızasıyla tanınan Amerikalı Kim Peek, Salt Lake City’de doğdu. Okuduklarını hatırlama ve çok farklı konularda ayrıntılı bilgi aktarma yeteneği, senarist Barry Morrow’u etkiledi. Peek, Dustin Hoffman’ın canlandırdığı “Yağmur Adam” karakterinin ilham kaynaklarından biri oldu. Filmin ardından babasıyla birlikte katıldığı etkinliklerde engellilik konusunda farkındalık oluşturdu.
1962 – “HAYALET” VE “AHLAKSIZ TEKLİF”İN YILDIZI DEMI MOORE DOĞDU
Amerikalı oyuncu Demi Moore, New Mexico eyaletinin Roswell kentinde doğdu. “Hayalet”, “Birkaç İyi Adam” ve “Ahlaksız Teklif” gibi filmlerle 1990’ların en tanınan Hollywood yıldızlarından biri oldu. Yıllar sonra “Cevher” filmindeki performansıyla yeniden dikkat çekti ve 2025’te müzikal veya komedi dalında en iyi kadın oyuncu Altın Küre’sini kazandı.
1971 – “ASMALI KONAK” İLE TANINAN İPEK TUZCUOĞLU DOĞDU
Oyuncu İpek Tuzcuoğlu, İzmir’de doğdu. Küçük yaşta bale eğitimi aldı, ardından Hacettepe Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü’nü bitirdi. “Asmalı Konak” dizisiyle geniş kitlelerce tanındı. “Dürüye’nin Güğümleri”, “Avrupa Avrupa” ve “Diğer Yarım” gibi yapımlarda da rol aldı.
1973 – OYUNCU VE ŞARKICI ŞEVVAL SAM DOĞDU
Şevval Sam, İstanbul’da doğdu. Televizyon izleyicisinin hayatına “Süper Baba” dizisiyle girdi; sonraki yıllarda “Gülbeyaz” ve “Yasak Elma” gibi yapımlarda rol aldı. Oyunculuğun yanında müzikte de kendi yolunu açtı. Türk sanat müziğinden Karadeniz türkülerine uzanan repertuvarını “Sek” ve “Karadeniz” gibi albümlerde dinleyiciyle buluşturdu.
1974 – “TİTANİK”İN YILDIZI LEONARDO DICAPRIO DOĞDU
Amerikalı oyuncu Leonardo DiCaprio, Los Angeles’ta doğdu. “Titanik”te canlandırdığı Jack karakteriyle dünya çapında üne kavuştu. “Başlangıç”, “Köstebek” ve “Para Avcısı” gibi filmlerle farklı rollerdeki başarısını gösterdi. Uzun yıllar beklediği en iyi erkek oyuncu Oscar’ını, “Diriliş” filmindeki performansıyla kazandı.
1981 – “AVRUPA YAKASI”NIN TANRIVERDİ’Sİ SARP APAK DOĞDU
Oyuncu Sarp Apak, Diyarbakır’da doğdu. “Avrupa Yakası” dizisindeki Tanrıverdi karakteriyle tanındı. “Kavak Yelleri” ve “Yalan Dünya” gibi dizilerde de rol aldı. Komedi yapımlarının yanı sıra “Kaderimin Oyunu” gibi dramalarda da izleyici karşısına çıktı.
1983 – ALMAN FUTBOLUNUN ÜNLÜ KAPTANI PHILIPP LAHM DOĞDU
Alman futbolcu Philipp Lahm doğdu. Bayern Münih’le Şampiyonlar Ligi’ni, Almanya Millî Takımı’yla 2014 Dünya Kupası’nı kazandı. Türkiye’de ise 2008 Avrupa Şampiyonası yarı finalindeki golüyle de hatırlanıyor: Lahm’ın 90. dakikada attığı gol, Almanya’nın millî takımımızı 3-2 yenerek finale çıkmasını sağlamıştı.
1984 – “UÇURTMAYI VURMASINLAR”IN KÜÇÜK BARIŞ’I OZAN BİLEN DOĞDU
Oyuncu Ozan Bilen, İstanbul’da doğdu. Henüz çocukken, 1989 yapımı “Uçurtmayı Vurmasınlar” filminde annesiyle cezaevinde yaşayan Barış’ı canlandırdı. Bu rolüyle Türk sinemasının unutulmaz çocuk oyuncuları arasına girdi. Yetişkinliğinde de oyunculuğu sürdürdü; Zeki Demirkubuz’un “Kader” filmi başta olmak üzere çeşitli yapımlarda rol aldı.
1988 – ŞARKICI VE MÜZİK ÖĞRETMENİ MELEK MOSSO DOĞDU
Gerçek adı Melek Davarcı olan Melek Mosso, Kayseri’de doğdu. Müzik eğitiminin ardından öğretmenlik yaptı; İstanbul’da vapurlarda söylediği şarkılarla da dinleyici kazandı. “Vursalar Ölemem” ve “Keklik Gibi” yorumlarının yanı sıra kendi şarkılarıyla tanındı. Güçlü sesi ve sahne performanslarıyla geniş bir dinleyici kitlesine ulaştı.
2005 – MİLLÎ FUTBOLCU CAN UZUN DOĞDU
Can Uzun, Almanya’nın Regensburg kentinde doğdu. Nürnberg’deki performansıyla dikkat çeken futbolcu, kariyerini Eintracht Frankfurt’ta sürdürüyor. Almanya’da yetişmesine rağmen millî takım tercihini Türkiye’den yana kullandı. Hücum hattında ve hücuma dönük orta saha pozisyonunda görev yapan Uzun, Türk futbolunun genç yetenekleri arasında yer alıyor.
11 KASIM’DA HAYATINI KAYBEDENLER
1855 – VAROLUŞÇULUĞUN ÖNCÜSÜ SÖREN KIERKEGAARD ÖLDÜ
Danimarkalı filozof ve yazar Sören Kierkegaard, 11 Kasım 1855’te Kopenhag’da hayatını kaybetti. İnsanın seçimlerini, sorumluluklarını, kaygılarını ve inancını düşüncesinin merkezine yerleştirdi. “Korku ve Titreme” gibi eserleriyle tanınan Kierkegaard, ölümünden sonra gelişen varoluşçuluk akımını ve Sartre’dan Camus’ye birçok düşünürü etkiledi.
1880 – HAYATI FİLMLERE KONU OLAN NED KELLY İDAM EDİLDİ
Avustralya’nın en tanınmış kanun kaçaklarından Ned Kelly, 11 Kasım 1880’de Melbourne’de asılarak idam edildi. Banka soygunları ve polislerle çatışmalarıyla ünlenen Kelly, son çatışmasına demir bir zırh giyerek çıkmıştı. Hayatı yıllar boyunca kitaplara ve filmlere konu oldu; 2003 yapımı “Ned Kelly” filminde onu Heath Ledger canlandırdı.
1938 – HASTALANMADAN TİFO BULAŞTIRAN “TİFOLU MARY” ÖLDÜ
“Tifolu Mary” adıyla tanınan aşçı Mary Mallon, 11 Kasım 1938’de New York’ta öldü. Kendisi hastalık belirtisi göstermediği hâlde tifo bakterisini taşıyor, çalıştığı mutfaklarda hastalığın yayılmasına neden oluyordu. ABD’de tifo taşıyıcılığı saptanan ilk kişi olarak kayıtlara geçen Mallon, iki ayrı dönemde toplam yaklaşık 26 yılını zorunlu tecrit altında geçirdi.
1944 – CENAZESİ MİSSOURİ ZIRHLISIYLA GETİRİLEN BÜYÜKELÇİ MÜNİR ERTEGÜN ÖLDÜ
Türkiye’nin Washington Büyükelçisi Münir Ertegün, 11 Kasım 1944’te görev yaptığı ABD’de hayatını kaybetti. Savaş nedeniyle hemen Türkiye’ye getirilemeyen cenazesi, 1946’da Missouri zırhlısıyla İstanbul’a taşındı. Bu ziyaret, Türk-Amerikan ilişkilerinde önemli bir dönüm noktası oldu. Ertegün, dünya müzik endüstrisine damga vuran Ahmet ve Nesuhi Ertegün kardeşlerin babasıydı.
1961 – DEMİRYOLLARININ ÖNCÜ İSMİ BEHİÇ ERKİN HAYATINI KAYBETTİ
Millî Mücadele sırasında demiryolu ulaşımının yönetimini üstlenen asker, devlet adamı ve diplomat Behiç Erkin, 11 Kasım 1961’de İstanbul’da öldü. Cephelerin ulaşım ihtiyacının karşılanmasında ve Cumhuriyet’in demiryolu teşkilatının gelişmesinde önemli görevler yaptı. Bayındırlık Bakanlığı ve büyükelçiliklerde de bulunan Erkin, vasiyeti üzerine Eskişehir’de demiryolu hatlarının arasındaki alana defnedildi.
1990 – TÜRKİYE’NİN İLK ÇALIŞMA BAKANI VE ESKİ BAŞBAKAN SADİ IRMAK ÖLDÜ
Tıp profesörü ve eski başbakan Sadi Irmak, 11 Kasım 1990’da İstanbul’da hayatını kaybetti. Türkiye’nin 1945’te göreve başlayan ilk Çalışma Bakanı olan Irmak, 1974-1975 yıllarında başbakanlık yaptı. Kurduğu hükümet Meclisten güvenoyu alamamasına rağmen yeni hükümet kuruluncaya kadar görevini sürdürdü. Irmak, hekimlik ve akademisyenliği siyasetle bir arada yürüttü.
1990 – NÂZIM HİKMET’İN ŞİİRLERİNİ YUNANCAYA TAŞIYAN YANNİS RİTSOS ÖLDÜ
Çağdaş Yunan şiirinin önemli isimlerinden Yannis Ritsos, 11 Kasım 1990’da hayatını kaybetti. “Ayışığı Sonatı” gibi eserleriyle tanınan şair, siyasi görüşleri nedeniyle sürgün edildi; kitapları yasaklandı. Nâzım Hikmet’in şiirlerini Yunancaya çeviren Ritsos, iki ülkenin edebiyatları arasında da bağ kurdu.
2004 – FİLİSTİN MÜCADELESİNİN SİMGE İSMİ YASER ARAFAT ÖLDÜ
Filistin Kurtuluş Örgütü’nün uzun yıllar liderliğini yapan Yaser Arafat, 11 Kasım 2004’te Fransa’da hayatını kaybetti. Filistin halkının bağımsızlık mücadelesinin dünyada en çok tanınan yüzü olan Arafat, Filistin Yönetimi’nin de başkanlığını üstlendi. İsrail ile yürütülen barış sürecindeki rolü nedeniyle 1994 Nobel Barış Ödülü’nü paylaşan isimler arasında yer aldı.
2005 – “ÇAĞRI” VE “ÖMER MUHTAR”IN YÖNETMENİ MUSTAFA AKKAD ÖLDÜ
Türkiye’de özellikle “Çağrı” ve “Ömer Muhtar” filmleriyle tanınan Suriye asıllı yönetmen ve yapımcı Mustafa Akkad, 11 Kasım 2005’te hayatını kaybetti. Ürdün’ün başkenti Amman’da iki gün önce düzenlenen otel saldırılarında ağır yaralanmıştı. İslam tarihini ve Libya’nın bağımsızlık mücadelesini sinemaya taşıyan Akkad, “Halloween” korku serisinin de yapımcıları arasındaydı.
2005 – MODERN YÖNETİM ANLAYIŞININ ÖNCÜSÜ PETER DRUCKER ÖLDÜ
İşletmelerin nasıl yönetilmesi gerektiğine ilişkin çalışmalarıyla tanınan Peter Drucker, 11 Kasım 2005’te hayatını kaybetti. Şirketlerin başarısında çalışanların bilgisinin, yöneticilerin sorumluluğunun ve doğru kararların önemini vurguladı. General Motors ve IBM gibi büyük kuruluşlarla çalışan Drucker’ın kitapları, şirketlerin yanı sıra kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarının yönetimini de etkiledi.
2008 – İSTİKLAL SAVAŞI’NIN SON GAZİSİ MUSTAFA ŞEKİP BİRGÖL ÖLDÜ
İstiklal Savaşı’nın hayatta kalan son gazisi, emekli albay Mustafa Şekip Birgöl, 11 Kasım 2008’de 105 yaşında hayatını kaybetti. Üsküdar’da doğan Birgöl, genç bir subay olarak Afyon Cephesi’nde görev yapmış ve Büyük Taarruz’a katılmıştı. İstiklal Madalyası sahibi Birgöl’ün ölümüyle, savaşın resmen tanınan son gazisi de aramızdan ayrıldı.
2009 – SİLAHLI SALDIRIDA YARALANAN ESKİ BURSA BELEDİYE BAŞKANI HİKMET ŞAHİN ÖLDÜ
İnegöl ve Bursa Büyükşehir belediye başkanlıklarında bulunan Hikmet Şahin, 11 Kasım 2009’da hayatını kaybetti. Bir hafta önce, 4 Kasım’da Bursa’daki iş yerinde silahlı saldırıya uğrayarak ağır yaralanmıştı. Hastanede yoğun bakımda tutulan Şahin, doktorların müdahalelerine rağmen kurtarılamadı.
2011 – “LAZ ZİYA” VE GANDALF’IN SESİ İSTEMİ BETİL HAYATINI KAYBETTİ
“Kurtlar Vadisi”nin Laz Ziya’sı İstemi Betil, 11 Kasım 2011’de Yalova’nın Çiftlikköy ilçesindeki evinde öldü. Tiyatro, sinema ve televizyonun yanı sıra seslendirme alanında da çalışan Betil, “Yüzüklerin Efendisi” serisinde Gandalf’ın Türkçe sesi olmuştu. Anthony Quinn ve Kirk Douglas gibi oyuncular da onun sesiyle Türk seyircisiyle buluştu.
2019 – ANAYASA HUKUKÇUSU VE ESKİ DIŞİŞLERİ BAKANI MÜMTAZ SOYSAL ÖLDÜ
Anayasa hukuku profesörü, yazar ve eski Dışişleri Bakanı Mümtaz Soysal, 11 Kasım 2019’da İstanbul’da hayatını kaybetti. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinde uzun yıllar ders verdi; 1961 Anayasası’nın hazırlanmasında görev aldı. Kıbrıs görüşmelerinde Türk tarafına anayasa danışmanlığı yapan Soysal, gazete yazılarıyla da geniş bir okuyucu kitlesine ulaştı.
2021 – GÜNEY AFRİKA’DA IRK AYRIMCILIĞININ SONA ERMESİNDE ROL OYNAYAN DE KLERK ÖLDÜ
Güney Afrika’nın ırk ayrımcılığı rejimi dönemindeki son devlet başkanı Frederik Willem de Klerk, 11 Kasım 2021’de öldü. Başkanlığı sırasında Nelson Mandela serbest bırakıldı ve ülkenin demokratik seçimlere geçişini sağlayan müzakereler yürütüldü. De Klerk, bu süreçteki rolü nedeniyle 1993 Nobel Barış Ödülü’nü Mandela ile paylaştı.
2021 – TARKAN VE SEZEN AKSU’NUN SAHNE KIYAFETLERİNİ TASARLAYAN BAHAR KORÇAN ÖLDÜ
Moda tasarımcısı Bahar Korçan, 11 Kasım 2021’de 57 yaşında hayatını kaybetti. Tarkan, Sezen Aksu, Yonca Evcimik ve Demet Akbağ gibi isimler için hazırladığı kıyafetlerle tanındı. Dans toplulukları için de tasarımlar yapan Korçan, bir dönem Moda Tasarımcıları Derneğinin başkanlığını üstlendi.
2024 – ALMANYA’DA TÜRK FUTBOLCULARA YOL AÇAN COŞKUN TAŞ ÖLDÜ
Beşiktaş’ın ve A Millî Takım’ın eski futbolcusu Coşkun Taş, 11 Kasım 2024’te hayatını kaybetti. Türkiye’nin 1954 Dünya Kupası kadrosunda bulunan Taş, 1959’da Beşiktaş’tan Almanya’ya giderek Köln takımının ilk Türk futbolcusu oldu. Futbolculuğunun ardından antrenörlük yaptı ve Almanya’da futbol aracılığıyla toplumsal uyum çalışmalarına katkıda bulundu.
Bu haber Haber Kocaeli özel içeriğidir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi olsa haberin tamamı veya bir kısmı, yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz, başka mecralarda yayınlanamaz.
