Günün Tarihi / 24 Ekim
24 EKİM’DE NELER KUTLANIYOR?
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER GÜNÜ: TÜRKİYE’NİN DE KURUCUSU OLDUĞU ÖRGÜT 81 YAŞINDA
Birleşmiş Milletler Şartı’nın 24 Ekim 1945’te yürürlüğe girmesi, her yıl Birleşmiş Milletler Günü olarak kutlanıyor. İkinci Dünya Savaşı’nın ardından barışı ve uluslararası iş birliğini korumak amacıyla kurulan örgütün 51 kurucu üyesi arasında Türkiye de bulunuyor. BM, 2026’da kuruluşunun 81. yılını geride bırakıyor.
DÜNYA ÇOCUK FELCİ GÜNÜ: TÜRKİYE’NİN AŞIYLA KAZANDIĞI BAŞARI
24 Ekim Dünya Çocuk Felci Günü, kalıcı felce yol açabilen hastalığın aşılama yoluyla önlenmesine ve dünyadan tamamen silinmesi için yürütülen çalışmalara dikkat çekiyor. Türkiye’de son yerli çocuk felci vakası 1998’de görüldü. Türkiye’nin de içinde bulunduğu Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölgesi, 2002’de çocuk felcinden arındırılmış bölge olarak belgelendirildi. Gün, bu kazanımın korunmasında aşılamanın önemini hatırlatıyor.
24 Ekim 2019’da, çocuk felcine yol açan yabani poliovirüsün üç tipinden biri olan tip 3’ün dünya genelinde ortadan kaldırıldığı açıklandı. Bağımsız uzmanlar komisyonunun doğruladığı bu başarı, hastalıkla mücadelede önemli bir dönüm noktası oldu. Açıklama, çocuk felcinin bütün türleriyle sona erdiği anlamına gelmiyordu.
ULUSLARARASI İKLİM EYLEM GÜNÜ: GEZEGEN İÇİN HAREKETE GEÇME ÇAĞRISI
24 Ekim, iklim değişikliğiyle mücadele için harekete geçme çağrılarının yapıldığı Uluslararası İklim Eylem Günü olarak anılıyor. Günün önemli çıkış noktalarından biri, 350.org hareketinin 2009’da 181 ülkede düzenlediği küresel kampanya. Sivil toplum öncülüğünde gelişen gün; sera gazı salımlarının azaltılmasını, temiz enerjiyi ve doğanın korunmasını gündeme taşıyor. Sanayi ve ulaşımın yoğun olduğu Kocaeli gibi kentler de bu mücadelenin önemli parçaları arasında yer alıyor.
DÜNYA KALKINMA BİLGİLENDİRME GÜNÜ: YOKSULLUKLA MÜCADELEDE BİLGİNİN GÜCÜ
Birleşmiş Milletlerin 1972’de ilan ettiği Dünya Kalkınma Bilgilendirme Günü, kalkınma sorunlarının kamuoyuna doğru anlatılmasını amaçlıyor. Yoksulluk, eğitim ve sağlık hizmetlerine erişim, ülkeler arasındaki eşitsizlikler günün başlıca konuları arasında bulunuyor. İnsanların bu sorunlardan haberdar olmasının, çözüm için uluslararası iş birliğini güçlendireceği vurgulanıyor.
KÜRESEL MEDYA VE BİLGİ OKURYAZARLIĞI HAFTASI BAŞLIYOR
24-31 Ekim tarihleri arasında düzenlenen hafta, karşılaştığımız haberleri ve bilgileri sorgulayabilmenin önemine dikkat çekiyor. Kaynağı belirsiz paylaşımlar, yanıltıcı içerikler ve dijital ortamda güvenilir bilgiye ulaşma yolları haftanın gündeminde. UNESCO’nun 2026 teması, medya ve bilgi okuryazarlığının gelişmesinde toplumun her kesiminin sorumluluk taşıdığını vurguluyor.
SİLAHSIZLANMA HAFTASI: SİLAHLANMA YARIŞINA KARŞI BARIŞ ÇAĞRISI
Birleşmiş Milletlerin kuruluş yıl dönümünde başlayan Silahsızlanma Haftası, 24-30 Ekim tarihleri arasında anılıyor. Hafta boyunca silahlanma yarışının tehlikelerine, nükleer silahların oluşturduğu tehdide ve silahların denetlenmesinin önemine dikkat çekiliyor. Amaç, anlaşmazlıkların barışçı yollarla çözülmesini ve silahsızlanma çabalarına kamuoyu desteğini güçlendirmek.
24 EKİM’İN TUHAF GÜNLERİ
İŞKEMBENİN DE DÜNYA GÜNÜ VAR
Türk mutfağında çorbasıyla tanınan işkembenin, 24 Ekim’de kutlanan bir Dünya İşkembe Günü de bulunuyor. İngiltere merkezli mizahi bir tanıtım girişiminin yaygınlaştırdığı günün tarihi, günlük yazarı Samuel Pepys’in 24 Ekim 1662’de yediği işkembe yemeğini övgüyle anlatmasına dayanıyor. Kutlama, işkembenin farklı ülkelerdeki tariflerini hatırlatırken gıdanın bütününü değerlendirme fikrini de öne çıkarıyor.
KÂĞITTAN TURNALARIN ZAMANI: DÜNYA ORİGAMİ GÜNLERİ BAŞLIYOR
Bir kâğıdı katlayarak turnaya, çiçeğe ya da başka bir şekle dönüştüren origami sanatının uluslararası kutlamaları 24 Ekim’de başlıyor ve 11 Kasım’a kadar sürüyor. Başlangıç tarihi, origaminin Batı’da yaygınlaşmasına öncülük eden Lillian Oppenheimer’ın doğum günü. Bitiş tarihi ise Japonya’da kutlanan Origami Günü’ne denk geliyor. Bu dönemde kâğıt katlama meraklıları atölyelerde ve çevrim içi etkinliklerde buluşuyor.
AVUSTRALYA’NIN SİMGESİNE ÖZEL GÜN: DÜNYA KANGURU GÜNÜ
Avustralya’nın simgelerinden kangurular için de takvimde özel bir gün var. Kangaroos Alive kuruluşunun 2020’de başlattığı Dünya Kanguru Günü, her yıl 24 Ekim’de düzenleniyor. Etkinlikler, kanguruların yaşam alanlarının ve hayvan refahının korunmasını gündeme taşıyor. Fotoğraf sergileri, sanat çalışmaları ve çocuklara yönelik etkinlikler de kutlamalar arasında yer alıyor.
24 EKİM’DE NELER OLDU?
1648 – OTUZ YIL SAVAŞLARI VESTFALYA BARIŞI’YLA SONA ERDİ
Avrupa’yı din ve iktidar mücadeleleriyle yıkıma sürükleyen Otuz Yıl Savaşları, Münster ve Osnabrück’te imzalanan Vestfalya Barışı’yla sona erdi. Anlaşmalar, Avrupa’daki güç dengelerini değiştirdi ve farklı mezheplerin haklarının tanınmasında önemli bir adım oldu. Vestfalya, devletler arasındaki ilişkilerin ve modern diplomasinin gelişiminde başlıca dönüm noktalarından biri kabul ediliyor.
1857 – DÜNYANIN EN ESKİ FUTBOL KULÜBÜ SHEFFIELD FC KURULDU
İngiltere’de Nathaniel Creswick ve William Prest’in öncülüğünde Sheffield FC kuruldu. Kış aylarında da spor yapmak isteyen kriket oyuncularının girişimiyle doğan kulüp, futbolun henüz ortak kurallarının bulunmadığı bir dönemde kendi oyun kurallarını geliştirdi. Sheffield FC, bugün faaliyetini sürdüren dünyanın en eski futbol kulübü olarak tanınıyor.
1861 – AMERİKA’NIN İKİ YAKASI TELGRAFLA BİRBİRİNE BAĞLANDI
ABD’nin doğusuyla batısını birbirine bağlayan ilk kıtalararası telgraf hattı tamamlandı. Böylece ülkenin iki yakası arasında kesintisiz telgraf bağlantısı kuruldu. Atlı ulaklarla taşınan haberlerin yerini elektrikli iletişim alırken, ünlü Pony Express posta hizmeti de iki gün sonra faaliyetini durdurdu.
1901 – 63 YAŞINDA NİAGARA’DAN BİR FIÇININ İÇİNDE ATLADI
Amerikalı öğretmen Annie Edson Taylor, 63. doğum gününde Niagara Şelalesi’nden bir fıçının içinde atlayarak hayatta kaldı. Şelaleyi bu şekilde aşmayı başaran ilk kişi olan Taylor, gösterisiyle şöhret ve para kazanmayı umuyordu. Büyük ilgi gören girişimi ona kalıcı bir servet getirmedi; Taylor, 1921’de yoksulluk içinde öldü.
1912 – KUMANOVA YENİLGİSİ OSMANLI’NIN MAKEDONYA’DAKİ HÂKİMİYETİNİ SARSTI
Birinci Balkan Savaşı sırasında Osmanlı Vardar Ordusu ile Sırp kuvvetleri arasında iki gün süren Kumanova Muharebesi, Osmanlı ordusunun yenilgisiyle sonuçlandı. Osmanlı birlikleri geri çekilmek zorunda kaldı. Bugünkü Kuzey Makedonya topraklarında yaşanan savaş, bölgedeki Osmanlı hâkimiyetinin çözülmesinde belirleyici yenilgilerden biri oldu.
1920 – DÜZENLİ ORDUYA GEÇİŞTE ÖNEMLİ BİR DÖNÜM NOKTASI: GEDİZ TAARRUZU
Millî Mücadele’de Türk kuvvetleri, Gediz’deki Yunan birliklerine karşı taarruza geçti. Ali Fuat Paşa’nın yönettiği harekâta düzenli birliklerle Çerkez Ethem’in kuvvetleri birlikte katıldı. Harekât sırasında yaşanan komuta ve koordinasyon sorunları, Millî Mücadele’nin düzenli bir orduyla yürütülmesi gerektiği görüşünü güçlendirdi.
1923 – CUMHURİYET’TEN BEŞ GÜN ÖNCE HÂKİMİYET BAYRAMI KABUL EDİLDİ
TBMM, saltanatın kaldırılmasını ve egemenliğin millete geçmesini anmak amacıyla Hâkimiyet Bayramı’nı düzenleyen kanunu kabul etti. Bayram, saltanatın kaldırıldığı dönemde Mevlid’e denk gelen hicri tarihle ilişkilendirildi. Bugün büyük ölçüde unutulmuş olan bu millî bayram, 1935’te ulusal bayram ve genel tatilleri yeniden düzenleyen kanunla kaldırıldı.
1926 – HOUDINI SON KEZ SAHNEYE ÇIKTI
Kelepçelerden, zincirlerden ve kilitli düzeneklerden kurtuluş gösterileriyle ünlenen Harry Houdini, Detroit’teki Garrick Tiyatrosu’nda son gösterisini yaptı. Rahatsızlığına rağmen sahneye çıkan illüzyonist, ertesi gün ameliyat edildi. Houdini, bu son gösteriden bir hafta sonra, 31 Ekim’de hayatını kaybetti.
1929 – NEW YORK BORSASINDA KARA PERŞEMBE PANİĞİ YAŞANDI
New York Borsası’nda başlayan yoğun satışlar, tarihe “Kara Perşembe” olarak geçen paniğe yol açtı. Bankacıların müdahalesi o gün düşüşü kısmen durdursa da sonraki günlerde çöküş derinleşti. Borsa krizi, üretimin ve ticaretin daraldığı, işsizliğin milyonlarca insanı etkilediği Büyük Buhran’ın simgelerinden biri oldu.
1931 – AL CAPONE VERGİ KAÇAKÇILIĞINDAN 11 YIL HAPSE MAHKÛM EDİLDİ
Chicago’nun ünlü suç örgütü lideri Al Capone, vergi kaçakçılığı nedeniyle 11 yıl hapis cezasına çarptırıldı. İçki kaçakçılığı, kumar ve şiddetle büyüyen suç imparatorluğunun liderine karşı mali kayıtlar üzerinden yürütülen soruşturma sonuç verdi. Karar, Capone’un dokunulmaz görünen gücünün kırılmasında belirleyici oldu.
1935 – BELEDİYE BAŞKANLARI HAYAT PAHALILIĞINI VE ŞEHİRLERİN SORUNLARINI GÖRÜŞTÜ
Cumhuriyet döneminin ilk Belediyeler Kongresi, İçişleri Bakanı Şükrü Kaya’nın öncülüğünde Ankara’da başladı. Belediye başkanları, şehirlerin imarı, hayat pahalılığı ve belediye gelirleri için oluşturulan komisyonlarda çalıştı. 28 Ekim’e kadar süren kongre, yerel yönetimlerin ortak sorunlarına ülke çapında çözüm aranması bakımından önemli bir buluşma oldu.
1939 – NAYLON ÇORAPLAR SATIŞA ÇIKTI, ÜÇ SAATTE TÜKENDİ
Naylon çoraplar, ABD’nin Wilmington kentinde ilk kez halka satışa sunuldu. Satışa çıkarılan 4 bin çift çorap yalnızca üç saatte tükendi. DuPont’un geliştirdiği sentetik elyaftan üretilen çoraplar, giyim sektöründe yeni bir dönemin habercisi oldu. Ülke genelindeki satışlar ise Mayıs 1940’ta başladı.
1944 – JAPONYA’NIN DEV ZIRHLISI MUSASHI BATIRILDI
Japon donanmasının en büyük savaş gemilerinden Musashi, Leyte Körfezi Muharebesi kapsamındaki Sibuyan Denizi çatışmalarında batırıldı. Amerikan uçak gemilerinden kalkan uçakların tekrarlanan bomba ve torpido saldırılarına uğrayan zırhlı, ağır hasar alarak sulara gömüldü. Musashi’nin kaybı, deniz savaşlarında hava gücünün dev zırhlılar karşısındaki etkisini gösteren olaylardan biri oldu.
1946 – DÜNYA’NIN UZAYDAN İLK FOTOĞRAFI ÇEKİLDİ
ABD’nin New Mexico eyaletinden fırlatılan bir V-2 roketindeki kamera, Dünya’nın uzaydan ilk fotoğraflarını çekti. Yaklaşık 105 kilometre yüksekliğe ulaşan roketten alınan görüntüler, insanlara gezegenlerini uzayın sınırından görme fırsatı verdi. Bu görüntüler, ilk yapay uydu Sputnik’in fırlatılmasından yaklaşık 11 yıl önce elde edildi.
1947 – WALT DISNEY ESKİ ÇALIŞANLARINI KOMÜNİSTLİKLE SUÇLADI
Walt Disney, ABD Temsilciler Meclisinin Amerikan Karşıtı Faaliyetleri Araştırma Komitesinde ifade verdi. Stüdyosundaki grevleri komünist örgütlenmeyle ilişkilendiren Disney, bazı eski çalışanlarının isimlerini vererek onları komünist olmakla suçladı. İfade, Hollywood’da siyasi görüşler nedeniyle sanatçıların ve çalışanların hedef alındığı soruşturma sürecinin dikkat çeken oturumlarından biri oldu.
1949 – İSTANBUL’DA “MİNİK VALİ” GÖKAY DÖNEMİ BAŞLADI
“Minik Vali” lakabıyla tanınan Ordinaryüs Profesör Fahrettin Kerim Gökay, İstanbul Valiliği ve Belediye Başkanlığı görevlerine başladı. Ruh ve sinir hastalıkları alanında çalışan bir hekim olan Gökay, iki görevi birlikte yürüterek 1957’ye kadar İstanbul’un yönetiminde kaldı. Daha sonra büyükelçilik, milletvekilliği ve bakanlık da yaptı.
1960 – SOVYETLERİN GİZLEDİĞİ ROKET FACİASI
Sovyetler Birliği’nin Baykonur üssünde, R-16 balistik füzesinin fırlatma hazırlıkları sırasında büyük bir facia yaşandı. Aralarında Stratejik Füze Kuvvetleri Komutanı Mitrofan Nedelin’in de bulunduğu onlarca kişi öldü. Kazanın ayrıntıları kamuoyundan gizlenirken, Nedelin’in bir uçak kazasında hayatını kaybettiği duyuruldu. Olay tarihe “Nedelin Faciası” olarak geçti.
1964 – ZAMBİYA BAĞIMSIZLIĞINA KAVUŞTU
Afrika’da İngiliz yönetimindeki Kuzey Rodezya, Zambiya adıyla bağımsız bir cumhuriyet oldu. Ülkenin ilk cumhurbaşkanlığını Kenneth Kaunda üstlendi. Sömürge yönetiminin sona erdiği 24 Ekim, Zambiya’nın bağımsızlık günü olarak kutlanmaya başladı.
1965 – TÜRKİYE SAYILDI: 31 MİLYON KİŞİ, KOCAELİ’DE 335 BİN NÜFUS
Türkiye genelinde nüfus sayımı yapıldı. Sayım sonuçlarına göre ülkenin nüfusu 31 milyon 391 bin 421 olarak belirlendi. Kocaeli’nin il nüfusu ise 335 bin 518’di. Bu rakamlar, sanayileşme ve göçle hızla büyüyecek Kocaeli’nin 1960’ların ortasındaki nüfusunu kayda geçirdi.
1966 – BÜLENT ECEVİT CHP GENEL SEKRETERİ SEÇİLDİ
Bülent Ecevit, CHP Parti Meclisinde yapılan seçimde 43 üyenin 31’inin oyunu alarak genel sekreter seçildi. “Ortanın solu” çizgisini savunan Ecevit’in bu göreve gelmesi, parti içindeki siyasi ağırlığını artırdı. Seçim, daha sonra CHP Genel Başkanlığına ve başbakanlığa uzanacak siyasi kariyerinin önemli dönüm noktalarından biri oldu.
1970 – ŞİLİ’DE ALLENDE’NİN CUMHURBAŞKANLIĞI KESİNLEŞTİ
Şili Kongresi, Salvador Allende’yi cumhurbaşkanı seçti. Eylül ayındaki halk oylamasında en fazla oyu alan ancak salt çoğunluğa ulaşamayan Allende’nin göreve gelmesi, dönemin anayasası gereğince Kongre kararına bağlıydı. Bu karar, sosyalizmi demokratik yollarla uygulama iddiasındaki Allende yönetiminin önünü açtı.
1975 – PARİS BÜYÜKELÇİSİ İSMAİL EREZ VE TALİP YENER ŞEHİT EDİLDİ
Türkiye’nin Paris Büyükelçisi İsmail Erez ile makam şoförü Talip Yener, Bir-Hakeim Köprüsü’nde Ermeni teröristlerin silahlı saldırısına uğradı. Büyükelçilik yakınlarında gerçekleştirilen suikastta iki görevlimiz de şehit oldu. Saldırı, Türk diplomatlarını ve yurt dışındaki temsilcilikleri hedef alan terör eylemlerinin acı halkalarından biri olarak kayda geçti.
1975 – İZLANDA’DA KADINLAR BİR GÜNLÜĞÜNE İŞİ BIRAKTI
İzlandalı kadınlar, ücret eşitsizliğine ve çalışma koşullarına karşı büyük bir protesto düzenledi. Eyleme katılanlar ücretli işlerine gitmedi; yemek, temizlik ve çocuk bakımı gibi ev içindeki işleri de bıraktı. “Kadınların İzin Günü” adı verilen eylem, kadınların hem işyerinde hem evde üstlendiği yükü ülkenin gündemine taşıdı.
1978 – ZİHNİ GÖKTAY’IN “TOSUN PAŞA”DAN DÜĞÜNE UZANAN HİKÂYESİ
Tiyatronun sevilen oyuncularından Zihni Göktay, Sevinç Hanım’la evlendi. Bu evliliğin Yeşilçam’a uzanan bir hikâyesi de vardı: Göktay, “Tosun Paşa” filminde Tellioğlu Ruhi’yi canlandırarak kazandığı para sayesinde düğününü yapabildi.
1979 – GUINNESS’TEN PAUL MCCARTNEY’E RODYUM PLAK
Paul McCartney, Londra’da düzenlenen törende Guinness Rekorlar Kitabı tarafından özel bir rodyum plakla onurlandırıldı. Beatles’ın eski üyesine verilen ödül, besteci olarak elde ettiği olağanüstü başarıyı simgeliyordu. Eşi Linda’nın da katıldığı törenden kalan fotoğraflarda McCartney, bu sıra dışı plağı Guinness yöneticisi Norris McWhirter’la birlikte tutuyordu.
1986 – TÜRKİYE’NİN İLK MCDONALD’S RESTORANI TAKSİM’DE AÇILDI
McDonald’s, Türkiye’deki ilk restoranını İstanbul Taksim’de açtı. Girişimci Ali Vardar’ın açtığı şube, markanın Türkiye’deki başlangıç noktası oldu. Sonraki yıllarda pek çok kente yayılacak restoran zincirinin Türkiye hikâyesi, 24 Ekim 1986’da bu şubeyle başladı.
1990 – GLADIO RAPORU PARLAMENTOYA SUNULDU
İtalya Başbakanı Giulio Andreotti, Gladio adlı gizli örgütlenmeye ilişkin raporu parlamentodaki araştırma komisyonuna sundu. Soğuk Savaş sırasında olası bir işgale karşı direniş amacıyla oluşturulan yapıya ilişkin açıklamalar, Avrupa’da gizli örgütlenmeler ve devlet kurumlarının denetimi üzerine büyük tartışmalar yarattı.
1996 – OSMANİYE’Yİ TÜRKİYE’NİN 80. İLİ YAPAN KANUN KABUL EDİLDİ
TBMM, Osmaniye’nin Adana’dan ayrılarak yeniden il olmasını düzenleyen 4200 sayılı kanunu kabul etti. Düzenlemeyle Osmaniye, Türkiye’nin 80. ili oldu. Kanun, 28 Ekim’de Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Böylece 1933’te ilçe statüsüne indirilen Osmaniye yeniden il statüsüne kavuştu.
1996 – VEHBİ KOÇ’UN NAAŞI MEZARINDAN KAÇIRILDI
İş insanı Vehbi Koç’un naaşı, İstanbul Zincirlikuyu Mezarlığı’ndaki aile kabrinden kaçırıldı. Koç ailesinden fidye isteyen kişilerin gerçekleştirdiği olay, uzun süre Türkiye’nin gündeminde kaldı. Naaş, daha sonra aynı mezarlıkta başka bir kabre saklanmış hâlde bulundu. Soruşturma sonunda olayla bağlantılı kişiler yakalandı.
1998 – İYON MOTORUNU SINAYACAK UZAY ARACI FIRLATILDI
NASA’nın Deep Space 1 uzay aracı fırlatıldı. Görevin başlıca amaçlarından biri, elektrikle hızlandırılan parçacıklardan itki sağlayan iyon motorunu gezegenlerarası yolculukta sınamaktı. Araç, yeni teknolojileri denemenin yanında bir asteroide ve bir kuyruklu yıldıza da yaklaştı. Başarılı denemeler, sonraki uzay görevlerinde bu motorların kullanılmasına katkı sağladı.
2000 – LINKIN PARK’IN İLK ALBÜMÜ HYBRID THEORY YAYIMLANDI
Linkin Park, ilk stüdyo albümü Hybrid Theory’yi yayımladı. Rock, rap ve elektronik müziği birleştiren albüm; In the End, Crawling ve One Step Closer gibi şarkılarla grubun dünya çapında tanınmasını sağladı. Chester Bennington ile Mike Shinoda’nın farklı vokal tarzlarını buluşturan çalışma, 2000’lerin rock müziğinde etkili albümlerden biri oldu.
2003 – CONCORDE SON TİCARİ YOLCU UÇUŞUNU YAPTI
Sesten hızlı yolcu uçağı Concorde, New York’tan Londra’ya gerçekleştirdiği son tarifeli ticari uçuşuyla yolcu taşımacılığına veda etti. British Airways’in Heathrow Havalimanı’nda düzenlediği karşılamayla havacılık tarihinin bir dönemi kapandı. Concorde’un son uçuşu ise bundan bir ay sonra, 26 Kasım’da Londra’dan Bristol’e yapılan teslim uçuşu oldu.
2006 – TAYLOR SWIFT’İN İLK ALBÜMÜ ÇIKTI
Taylor Swift, kendi adını taşıyan ilk albümünü yayımladı. Country müziği ağırlıklı albümde “Tim McGraw”, “Teardrops on My Guitar” ve “Our Song” gibi şarkılar yer aldı. Henüz 16 yaşındaki Swift’in bütün şarkılarının yazımına katıldığı albüm, müzik kariyerinin başlangıcı oldu.
2007 – BEŞİKTAŞ, LIVERPOOL’U İNÖNÜ’DE DEVİRDİ
Beşiktaş, Şampiyonlar Ligi’nde bir önceki sezonun finalisti Liverpool’u İstanbul’da 2-1 yendi. İnönü Stadı’ndaki karşılaşmada siyah beyazlıların golleri Sami Hyypiä’nın kendi kalesine yaptığı vuruş ve Bobo’dan geldi. Steven Gerrard’ın son bölümde attığı gol, İngiliz ekibine yetmedi.
2007 – ÇİN, İLK AY SONDASINI FIRLATTI
Çin’in ilk Ay sondası Chang’e 1, Xichang Uzay Merkezi’nden fırlatıldı. Ay yüzeyini görüntülemek, yüzeydeki elementlerin dağılımını incelemek ve bilimsel ölçümler yapmak üzere hazırlanan araç, Çin’in Ay araştırma programının ilk büyük adımı oldu. Görev sırasında ülkenin ilk kapsamlı Ay yüzeyi haritası da oluşturuldu.
2008 – “DEVRİM ARABALARI” SİNEMALARDA
Türkiye’nin otomobil üretme çabalarının en çok konuşulan girişimlerinden Devrim’in hikâyesini anlatan “Devrim Arabaları” gösterime girdi. Tolga Örnek’in yönettiği film, 1961’de Eskişehir’de otomobil yapmak için zamanla yarışan mühendisleri beyazperdeye taşıdı. Oyuncu kadrosunda Haluk Bilginer, Taner Birsel, Uğur Polat ve Halit Ergenç yer aldı.
2013 – “CEHENNEM KAPISI”NDA BULUNAN AFRODİT BAŞI TANITILDI
Pamukkale’deki Hierapolis Antik Kenti’nde, “Cehennem Kapısı” olarak bilinen alanda bulunan Afrodit heykel başı basına tanıtıldı. Kazı başkanı Francesco D’Andria, aynı alandaki üç başlı Kerberos ve yılan heykelleri hakkında da bilgi verdi. Karbondioksit gazı çıkan mağara, Antik Çağ’da ölüler ülkesine geçiş yeri olarak görülüyordu.
KOCAELİ TARİHİNDE 24 EKİM
1898 – İMPARATOR İZMİT’E GELMEYİNCE 800 ASKER TERHİS EDİLDİ
Alman İmparatoru II. Wilhelm’in İstanbul ziyareti sırasında İzmit’e de uğrayabileceği düşünülerek İzmit Redif Taburu’nun 800 askeri silah altına alındı. Bunlar, gerektiğinde yeniden göreve çağrılan yedek askerlerdi. Ancak beklenen ziyaret gerçekleşmedi. Daha birkaç ay önce Osmanlı-Yunan Savaşı’nın ardından terhis edilmiş olan askerler, 24 Ekim 1898’de yeniden terhis edildi. İmparatorun seyahat hazırlıkları, İzmit’te yüzlerce kişinin günlük hayatını da etkilemişti.
1920 – KARAMÜRSEL’DE SİVİLLER KURŞUNA DİZİLDİ
Karamürsel’in işgalinin ertesi günü Yunan kuvvetleri, 15 yaşından büyük erkekleri Hükümet Konağı önünde topladı. Halktan, İstanbul’dan Anadolu’ya gönderilen silah ve cephanenin yerini açıklaması istendi. Toplananlar arasından seçilen siviller kurşuna dizildi. Millî Mücadele’ye yapılan yardımı durdurmayı amaçlayan bu katliam, Karamürsel’in işgal dönemindeki en acı olaylarından biri oldu.
1923 – İZMİTLİ HEKİM FEYZİ PAŞA HAYATINI KAYBETTİ
Feyzi Paşa adıyla tanınan Doktor Feyzullah İzmidi, 24 Ekim 1923’te İstanbul’da hayatını kaybetti. İzmit’in Alacamescit Mahallesi’nde doğan hekim, iç hastalıkları eğitimi ve salgınlarla mücadele alanındaki çalışmalarıyla tanınıyordu. Teşhislerindeki başarısı nedeniyle halk arasında kendisine “Röntgen Feyzi” deniyordu. Tıbbiye’de çok sayıda hekim yetiştiren Feyzi Paşa, Adapazarı’ndaki salgınların araştırılmasında da görev almıştı.
1926 – KOCAELİ VE İZMİT ADLARI İÇİN RESMÎ DÜZENLEME YAPILDI
24 Ekim 1926 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla, farklı adlarla anılan bazı idari birimlerin isimlerinin kullanımına açıklık getirildi. Kararın ekindeki cetvelde Kocaeli ile ilgili satır, “vilayetin merkez kazası” olarak belirtiliyor ve bu merkezin adı İzmit olarak gösteriliyordu. Buradaki ayrıntı önemli: Düzenlemeyi “Kocaeli ilinin adı İzmit olarak değiştirildi” diye aktarmak doğru değil. Cetvelin bu satırı, ilin merkez kazasını ilgilendiriyordu.
1934 – İZMİT’İN İMAR PLANI İÇİN HERMANN JANSEN’LE ANLAŞILDI
İzmit Belediyesi, 24 Ekim 1934’te Alman mimar ve şehir plancısı Hermann Jansen’le anlaşma yaptı. Ankara’nın imar planını da hazırlayan Jansen, İzmit’in gelişmesi için sahilin düzenlenmesini, yeşil alanların artırılmasını ve kentin tarihî dokusunun korunmasını ele aldı. Belediye Başkanı Kemal Öz döneminde başlayan çalışma, Cumhuriyet döneminde İzmit’in bütününü planlama girişimlerinin önemli adımlarından biriydi. Planın son şekli, sonraki inceleme ve değişikliklerin ardından 1939’da onaylandı.
1966 – İZMİTLİ OYUNCU RAGIP SAVAŞ DOĞDU
Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu Ragıp Savaş, 24 Ekim 1966’da İzmit’te dünyaya geldi. İzmit Lisesi’nde okuyan, gençliğinde voleybol oynayan Savaş, konservatuvar eğitiminin ardından tiyatroya yöneldi. “Neredesin Firuze”, “Kurtlar Vadisi Pusu” ve Dündar Bey’i canlandırdığı “Kuruluş Osman” gibi yapımlarla geniş kitlelere ulaştı. Kocaeli’yle bağı doğduğu şehirle sınırlı kalmadı; 2004’te Kocaeli Şehir Tiyatroları’nın genel sanat yönetmenliğine vekâleten getirildi.
1989 – DURAKLI VE HATİPLER’İN GEBZE’YE BAĞLANMASI KARARLAŞTIRILDI
24 Ekim 1989 tarihli kararla, Körfez ilçesine bağlı Duraklı ve Hatipler köylerinin Gebze’nin Mollafeneri bucağına bağlanması kararlaştırıldı. Körfez ilçesinin kuruluşu sırasında bu ilçeye katılan iki köy böylece yeniden Gebze’ye dönüyordu. Kocaeli’nin ilçe sınırlarının şekillenmesini gösteren karar, 31 Ekim 1989 tarihli Resmî Gazete’nin 8. sayfasında yayımlandı.
2003 – TÜPRAŞ İŞÇİLERİ ÖZELLEŞTİRMEYE KARŞI İŞ BIRAKTI
TÜPRAŞ’ın özelleştirme ihalesinde teklif verme süresinin dolduğu 24 Ekim 2003’te, İzmit Rafinerisi işçileri de protesto eylemi yaptı. Sabah vardiyası öncesinde D-100 üzerindeki TÜPRAŞ köprüsünde toplanan işçiler, alkışlarla oturma eylemi gerçekleştirerek iş bıraktı. Diğer rafinerilerdeki eylemlerle birlikte yürütülen protesto, Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşlarından birinin satışı konusunda Kocaeli’de verilen sendikal mücadelenin önemli günlerinden biriydi.
24 EKİM’DE GAZETELERDE KOCAELİ
24 Ekim tarihli gazetelerde Kocaeli’nin gündemi, köy yollarındaki bir hırsızlıktan büyük sanayi kuruluşlarının geleceğine kadar uzanıyor. Bu bölümdeki tarihler, haberlerin yayımlandığı günü gösteriyor.
1937 – İKRAM EDİLEN EKMEĞİ YEDİLER, PAMUK PARALARINI KAYBETTİLER
Son Posta’nın 24 Ekim 1937 tarihli 5. sayfasında, o yıllarda Kocaeli’ye bağlı olan Geyve’den ilginç bir hırsızlık haberi vardı. Nurbey köyünden iki kişi, pamuklarını satmak için Adapazarı’na gitmişti. Dönüş yolunda kendilerine katılan bir adamın verdiği ekmeği yedikten sonra uyuyakaldıkları anlatılıyordu. Gazetenin iddiasına göre ekmeğe uyuşturucu madde karıştırılmıştı. Uyandıklarında, pamuk satışından kazandıkları 27 lira ve yol arkadaşları ortada yoktu.
1954 – DEMİR MADENİ HABERİ HÜRRİYET’İN İLK SAYFASINDAYDI
Hürriyet’in 24 Ekim 1954 tarihli ilk sayfasında, “Çok zengin bir demir madeni keşfolundu” başlıklı haber yayımlandı. Hereke mahreçli haberde, Kocaeli ile Akçakoca arasındaki bir sahada demir cevheri bulunduğu belirtiliyordu. Gazete, madenin işletilmesi için İşletmeler Vekâletinin çalışmalara başladığını yazıyordu. Haberde kullanılan iddialı ifadeler, dönemin yeni maden kaynaklarına bağladığı ekonomik beklentiyi de yansıtıyordu.
1991 – KÖRFEZ’E ASMA KÖPRÜ YAPMAK SEÇİM VAADİYDİ
Cumhuriyet’in 24 Ekim 1991 tarihli 17. sayfasında, Süleyman Demirel’in seçim vaatleri hatırlatılıyordu. Listede yeni yollar, demiryolları ve havaalanlarının yanında İzmit Körfezi’ne asma köprü yapılması da bulunuyordu. Bugünün okuyucusuna tanıdık gelen Körfez geçişi düşüncesi, 1991 seçimlerinin ardından da gazetelerde tartışılan büyük ulaşım projeleri arasındaydı.
1992 – DERİNCE’DE DOLUM TESİSİNDE YANGIN VE PATLAMA
Cumhuriyet’in 24 Ekim 1992 tarihli 3. sayfası, Derince’deki Transtürk Dolum Tesisleri’nde bir önceki gün çıkan yangını haber veriyordu. Habere göre olayda üç kişi yaralanmış, yangına çevreden gelen ekipler de müdahale etmişti. Saat 14.15’te kontrol altına alınan yangında dört tank tamamen yanmıştı. Gazete, sanayi tesislerinin yoğunlaştığı Derince’de yaşanan tehlikeli bir iş kazasını ulusal gündeme taşıyordu.
1998 – SEKA ARAZİLERİNİN DEVRİ TARTIŞILIYORDU
Cumhuriyet’in 24 Ekim 1998 tarihli 4. sayfasındaki “SEKA arazilerinin devri” haberi, fabrikanın geleceğiyle ilgili tartışmaları aktarıyordu. İzmit Büyükşehir Belediye Başkanı Sefa Sirmen, fabrikayı kapatmanın gerekçesi yapılacaksa arazilerin belediyeye devrini kabul etmeyeceklerini açıklamıştı. Bazı parsellerin yeşil alan, kültür, spor ve eğitim hizmetleri için kullanılmasının, üretimin durdurulmasına ve işçilerin işten çıkarılmasına gerekçe gösterilemeyeceğini savunuyordu.
2017 – POLİSAN’IN KURUCUSUNUN ÖLÜMÜ HABER OLDU
Dünya gazetesinin 24 Ekim 2017 tarihli internet haberinde, Polisan’ın kurucusu Necmettin Bitlis’in hayatını kaybettiği duyuruldu. Haber, Bitlis’in bir önceki akşam öldüğünü belirtiyordu. Boya, kimya ve liman işletmeciliği alanlarındaki yatırımlarıyla tanınan sanayici, Dilovası Organize Sanayi Bölgesi Müteşebbis Heyeti Başkanlığını da yürütmüştü. Ölümü, Dilovası’nın sanayileşmesinde rol oynayan önemli bir ismin kaybıydı.
24 EKİM’DE DOĞANLAR
1632 – MİKROBİYOLOJİNİN ÖNCÜSÜ ANTON VAN LEEUWENHOEK DOĞDU
Hollandalı bilim insanı Anton van Leeuwenhoek, Delft’te doğdu. Kendi geliştirdiği mikroskoplarla su damlalarını, dişlerden aldığı örnekleri ve çeşitli canlı dokuları inceledi. Bakterileri ve tek hücreli canlıları gözlemleyerek insanın çıplak gözle göremediği bir dünyayı tanımasına öncülük etti. Çalışmaları, mikroorganizmaları inceleyen mikrobiyoloji biliminin temellerini oluşturdu.
1817 – MARGARİNİN MUCİDİ HIPPOLYTE MEGE-MOURIES DOĞDU
Fransız eczacı ve kimyager Hippolyte Mege-Mouries, Draguignan’da dünyaya geldi. Tereyağına daha ucuz ve uzun süre dayanabilecek bir alternatif geliştirmek için çalıştı. 1869’da ortaya koyduğu ürün, margarinin başlangıcı oldu. İlk margarin, bugünkü yaygın bitkisel yağlı çeşitlerinden farklı olarak hayvansal yağ kullanılarak hazırlanmıştı.
1862 – SWAROVSKI MARKASININ KURUCUSU DANIEL SWAROVSKI DOĞDU
Daniel Swarovski, dönemin Avusturya İmparatorluğu sınırları içindeki Bohemya’da doğdu. Babasının atölyesinde cam işlemeyi öğrendi; daha sonra elektrikle çalışan bir kristal kesme makinesi geliştirdi. 1895’te Avusturya’nın Wattens kasabasında kurduğu şirket, zamanla takı, aksesuar ve süs eşyalarında kullanılan kristalleriyle dünya çapında tanındı.
1908 – FAYLARIN HAREKETİNİ AÇIKLAYAN ÖNCÜ BİLİM İNSANI DOĞDU
Kanadalı jeofizikçi John Tuzo Wilson doğdu. Yer kabuğunu oluşturan levhaların hareketini açıklayan bilim insanları arasında yer aldı. Özellikle 1965’te ortaya koyduğu, levhaların birbirlerinin yanından kayarak hareket ettiği “transform fay” kavramıyla tanındı. Çalışmaları, depremleri ve Dünya’nın değişen yüzeyini anlamamızda önemli rol oynadı.
1911 – GAZLI İÇECEKLER İÇİN PET ŞİŞEYİ GELİŞTİREN MÜHENDİS DOĞDU
Amerikalı mühendis Nathaniel Wyeth doğdu. Wyeth, gazlı içeceklerin basıncına dayanabilen PET şişeyi geliştirerek 1973’te patentini aldı. Hafif ve kırılmaya dayanıklı bu ambalaj, içeceklerin taşınmasını ve satışını değiştirdi. Bugün günlük hayatın hemen her alanında karşılaştığımız içecek şişelerinin gelişiminde onun çalışmaları belirleyici oldu.
1915 – BATMAN’İN YARATICILARINDAN BOB KANE DOĞDU
Amerikalı çizgi roman çizeri Bob Kane, New York’ta dünyaya geldi. Yazar Bill Finger’la birlikte geliştirdiği Batman, 1939’da Detective Comics’in 27. sayısında okurla buluştu. Süper güçleri bulunmayan, zekâsı, eğitimi ve teknolojik araçlarıyla suçla mücadele eden karakter, çizgi romanın ardından sinema ve televizyonun da en tanınan kahramanlarından biri oldu.
1924 – BİLİM TARİHÇİSİ FUAT SEZGİN DOĞDU
Fuat Sezgin, Bitlis’te doğdu. Hayatını İslam dünyasındaki bilimsel çalışmaların tarihini araştırmaya adadı. Astronomi, matematik, tıp, coğrafya ve başka alanlardaki eski eserleri inceleyerek kapsamlı kitaplar hazırladı. Tarihî metinlerde anlatılan bilimsel araçların yeniden yapılmasına öncülük etti. İstanbul Gülhane Parkı’ndaki İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi’nin kuruluşunda da önemli rol oynadı.
1926 – KUBBEALTI LÜGATI’NI HAZIRLAYAN İLHAN AYVERDİ DOĞDU
Dil araştırmacısı ve sözlük yazarı İlhan Ayverdi, Manisa’nın Akhisar ilçesinde dünyaya geldi. Edebiyat öğretmenliği yaptı; uzun yıllar Kubbealtı’nın kültür çalışmalarını yürüttü. En önemli eseri, 2005’te yayımlanan “Misalli Büyük Türkçe Sözlük” oldu. Kubbealtı Lügatı adıyla da bilinen çalışma, kelimelerin anlamlarını farklı dönemlerden edebî metinlerle örneklendirerek açıklıyordu.
1933 – LÜKÜS HAYAT’IN YILDIZI SUNA PEKUYSAL DOĞDU
Tiyatro ve sinema oyuncusu Suna Pekuysal, İstanbul’da doğdu. Sanat hayatına Şehir Tiyatroları’nda başladı; Yeşilçam’da çok sayıda filmde oynadı. “Lüküs Hayat” operetinde Zihni Göktay’la birlikte yıllarca seyirci karşısına çıktı. Kendine özgü sesi ve komedi oyunculuğuyla tanınan Pekuysal, sahnede ve sinemada birden fazla kuşağın hafızasında yer edindi.
1936 – ROLLING STONES’UN BAS GİTARCISI BILL WYMAN DOĞDU
İngiliz müzisyen Bill Wyman, Londra’da dünyaya geldi. 1962’de katıldığı Rolling Stones’ta yaklaşık otuz yıl bas gitar çaldı. Charlie Watts’la birlikte grubun ritim bölümünü oluşturan Wyman, rock tarihinin en etkili topluluklarından birinin yükselişine eşlik etti. Gruptan ayrıldıktan sonra solo çalışmalarını ve kendi topluluklarıyla müzik hayatını sürdürdü.
1953 – BEŞİKTAŞ VE FENERBAHÇE’Yİ ŞAMPİYON YAPAN CHRISTOPH DAUM DOĞDU
Alman teknik direktör Christoph Daum dünyaya geldi. Türkiye’de Beşiktaş, Fenerbahçe ve Bursaspor’u çalıştırdı. Beşiktaş’la 1994-1995 sezonunda, Fenerbahçe’yle 2003-2004 ve 2004-2005 sezonlarında lig şampiyonluğu kazandı. Türkiye’de uzun yıllar görev yapan Daum, Süper Lig’in en çok hatırlanan yabancı teknik direktörlerinden biri oldu.
1964 – RİZİKO’NUN SUNUCUSU SERHAT HACIPAŞALIOĞLU DOĞDU
Şarkıcı, sunucu ve yapımcı Serhat Hacıpaşalıoğlu, İstanbul’da doğdu. Diş hekimliği eğitimi alan Hacıpaşalıoğlu, 1990’larda “Riziko!” yarışmasıyla televizyon izleyicisinin tanıdığı bir isim oldu. Müzik çalışmalarını uluslararası alanda da sürdürdü. 2016 ve 2019’da Eurovision Şarkı Yarışması’nda San Marino’yu temsil etti.
1983 – ŞEVKAT YERİMDAR’I CANLANDIRAN ÖZGÜRCAN ÇEVİK DOĞDU
Oyuncu Özgürcan Çevik, Ankara’da dünyaya geldi. Bilkent Üniversitesi’nde tiyatro eğitimi aldıktan sonra Ankara Sanat Tiyatrosu’nda çalıştı. Geniş kitleler tarafından, öfkesine hâkim olmakta zorlanan ama yardımsever bir mahalle delikanlısı olan Şevkat Yerimdar karakteriyle tanındı. Bu karakteri hem sinema filmlerinde hem de televizyon dizisinde canlandırdı.
1985 – İNGİLİZ GOLCÜ WAYNE ROONEY DOĞDU
Wayne Rooney, Liverpool’da doğdu. Everton’da genç yaşta dikkat çekti, ardından Manchester United’a transfer oldu. Türk futbolseverlerin de hatırladığı ilk Manchester United maçında, 2004’te Fenerbahçe’ye karşı üç gol attı. İngiltere Millî Takımı’nın kaptanlığını da yapan Rooney, kulüp kariyerinde lig ve Şampiyonlar Ligi şampiyonlukları yaşadı.
1986 – KANADALI RAPÇİ DRAKE DOĞDU
Asıl adı Aubrey Drake Graham olan Kanadalı müzisyen, Toronto’da dünyaya geldi. Önce “Degrassi” adlı gençlik dizisinde oyunculuk yaptı, ardından müziğe yöneldi. Rap, R&B ve popu birleştiren çalışmalarıyla dünya çapında tanındı. “Hotline Bling” ve “God’s Plan” gibi şarkılarıyla geniş dinleyici kitlelerine ulaşan Drake, Grammy ödülleri de kazandı.
1990 – FUTBOLCU İLKAY GÜNDOĞAN DOĞDU
Türk asıllı Alman futbolcu İlkay Gündoğan, Gelsenkirchen’de doğdu. Borussia Dortmund, Manchester City ve Barcelona’da forma giydi. Manchester City’nin 2023’te İngiltere Ligi, İngiltere Kupası ve Şampiyonlar Ligi’ni aynı sezonda kazanan takımının kaptanıydı. Şampiyonlar Ligi kupasını İstanbul’da kaldıran Gündoğan, 2025’te Galatasaray’a transfer oldu.
24 EKİM’DE HAYATINI KAYBEDENLER
1601 – MODERN ASTRONOMİNİN ÖNCÜLERİNDEN TYCHO BRAHE
Danimarkalı astronom Tycho Brahe hayatını kaybetti. Teleskobun henüz kullanılmadığı dönemde geliştirdiği aletlerle gökyüzünü büyük bir hassasiyetle gözlemledi. Yıllar boyunca biriktirdiği ölçümler, Johannes Kepler’in gezegenlerin Güneş çevresindeki hareketlerini açıklayan yasalarına temel oluşturdu.
1922 – İŞÇİLER İÇİN BAHÇELİ EVLER YAPTIRAN ÇİKOLATA ÜRETİCİSİ ÖLDÜ
İngiliz sanayici George Cadbury hayatını kaybetti. Kardeşi Richard’la birlikte ailelerinin çikolata şirketini büyüten Cadbury, çalışanların yaşam koşullarıyla da ilgilendi. Fabrikanın çevresinde bahçeli evler ve geniş açık alanlardan oluşan Bournville yerleşimini geliştirdi. Bu girişim, işçi ailelerinin daha sağlıklı konutlarda yaşamasını amaçlıyordu.
1939 – AMASYA GÖRÜŞMELERİNİN İSTANBUL TEMSİLCİSİ SALİH HULUSİ PAŞA
Osmanlı’nın son dönem sadrazamlarından Salih Hulusi Paşa, soyadıyla Salih Hulusi Kezrak, İstanbul’da öldü. 1919’daki Amasya Görüşmeleri’ne İstanbul Hükümeti adına katılarak Mustafa Kemal Paşa ile görüştü. İstanbul’un 16 Mart 1920’de İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edildiği sırada sadrazamlık görevindeydi.
1944 – RENAULT MARKASININ KURUCULARINDAN LOUIS RENAULT
Fransız otomobil üreticisi Louis Renault hayatını kaybetti. 1898’de yaptığı küçük otomobille dikkat çekti, ardından kardeşleriyle birlikte Renault şirketini kurdu. Bir atölyede başlayan girişimi, Avrupa otomotiv sanayisinin büyük üreticilerinden birine dönüştü. Adını taşıyan marka, Türkiye’de de kuşaklar boyunca tanındı.
1957 – MODANIN YÖNÜNÜ DEĞİŞTİREN CHRISTIAN DIOR
Fransız modacı Christian Dior, İtalya’nın Montecatini kentinde öldü. 1947’de tanıttığı ve “New Look” adıyla ünlenen koleksiyonu, savaş sonrasının kadın modasında yeni bir dönem açtı. Ölümünün ardından, adını taşıyan modaevinin tasarım yönetimini henüz 21 yaşındaki Yves Saint Laurent üstlendi.
1959 – “BİR İHTİMAL DAHA VAR”IN BESTECİSİ OSMAN NİHAT AKIN
Türk sanat müziğinin sevilen bestecilerinden Osman Nihat Akın öldü. “Bir İhtimal Daha Var” ve “Yine Bu Yıl Ada Sensiz” gibi eserleriyle müzik hafızamızda yer edindi. Yazar Ahmet Rasim’in torunu olan Akın, gazetecilik de yaptı; spor yazılarında “Ofsayt” imzasını kullandı.
1969 – ONUNCU YIL MARŞI’NIN ŞAİRİ BEHÇET KEMAL ÇAĞLAR
Şair Behçet Kemal Çağlar, İstanbul’da hayatını kaybetti. Faruk Nafiz Çamlıbel ile birlikte yazdığı Onuncu Yıl Marşı’nın sözleriyle kuşakların hafızasına yerleşti. Asıl mesleği maden mühendisliği olan Çağlar, Cumhuriyet ve Atatürk üzerine şiirleriyle tanındı; öğretmenlik ve milletvekilliği de yaptı.
1972 – SPORDA IRKÇILIĞA MEYDAN OKUYAN JACKIE ROBINSON
Amerikalı beyzbolcu Jackie Robinson öldü. 1947’de Brooklyn Dodgers forması giyerek ABD’nin büyük beyzbol liglerinde modern dönemin ırk engelini aştı. Uğradığı hakaretlere ve baskılara rağmen gösterdiği başarıyla siyah sporcuların önünü açtı; spor tarihinin yanı sıra eşitlik mücadelesinin de simgelerinden biri oldu.
1976 – TÜRK CAZININ ÖNCÜ KADIN SESİ SEVİNÇ TEVS
Türkiye’de caz şarkıcılığının öncülerinden Sevinç Tevs, İstanbul’da öldü. Kardeşi Sevim Tevs ile başladığı müzik yolculuğunu tek başına sürdürdü; yurt dışında konserler verdi, radyo ve televizyon programlarına katıldı. Güçlü sesiyle tanınan sanatçı, söz yazarı ve besteci Şehrazat’ın da annesiydi.
1979 – AKREP LOGOLU ABARTH’IN KURUCUSU CARLO ABARTH
Otomobil tasarımcısı ve yarış tutkunu Carlo Abarth hayatını kaybetti. 1949’da kurduğu şirket, özellikle Fiat otomobillerini daha güçlü ve hızlı araçlara dönüştürmesiyle tanındı. Yarış pistlerinde ve rallilerde başarı kazanan Abarth’ın akrep logosu, otomobil meraklıları için performansın tanınan işaretlerinden biri oldu.
1991 – UZAY YOLU’NUN YARATICISI GENE RODDENBERRY
Türkiye’de “Uzay Yolu” adıyla tanınan Star Trek’in yaratıcısı Gene Roddenberry öldü. 1966’da başlayan diziyle Kaptan Kirk, Mr. Spock ve Atılgan’ı televizyon tarihine kazandırdı. Farklı kökenlerden insanların birlikte çalıştığı bir gelecek tasarlayan Roddenberry’nin hikâyesi, yeni diziler ve filmlerle yaşamayı sürdürdü.
1994 – ADDAMS AİLESİ’NİN GOMEZ’İ RAUL JULIA
Porto Rikolu oyuncu Raul Julia, 54 yaşında hayatını kaybetti. Türkiye’de özellikle “Addams Ailesi” filmlerinde canlandırdığı Gomez Addams karakteriyle tanındı. Tiyatro ve sinemada farklı rollere hayat veren Julia, “Örümcek Kadının Öpücüğü”ndeki performansı ve “Street Fighter” filmindeki M. Bison rolüyle de hatırlandı.
2005 – OTOBÜSTEKİ İTİRAZIYLA TARİHE GEÇEN ROSA PARKS
Amerikalı insan hakları savunucusu Rosa Parks öldü. 1955’te Alabama’nın Montgomery kentinde, otobüsteki yerini beyaz bir yolcuya bırakmayı reddettiği için tutuklandı. Bu olayın ardından başlayan otobüs boykotu, ABD’de ırk ayrımcılığına karşı mücadelenin dönüm noktalarından biri oldu. Parks, eşitlik talebinin dünya çapında tanınan simgeleri arasına girdi.
2011 – YAPAY ZEKÂYA ADINI VEREN JOHN MCCARTHY
Amerikalı bilgisayar bilimci John McCarthy hayatını kaybetti. “Yapay zekâ” adını 1955’te ortaya atan McCarthy, bu araştırma alanının kurucularından biri kabul edildi. Geliştirdiği Lisp programlama dili de uzun yıllar yapay zekâ çalışmalarında kullanıldı. Bugün günlük hayatımıza giren teknolojilerin bilimsel temellerini atan isimler arasında yer aldı.
2017 – ROCK AND ROLL’UN ÖNCÜLERİNDEN FATS DOMINO
Amerikalı piyanist ve şarkıcı Fats Domino öldü. “Blueberry Hill”, “Ain’t That a Shame” ve “I’m Walkin’” gibi şarkılarıyla 1950’li yılların müziğine damga vurdu. New Orleans’ın ritim ve blues geleneğini geniş kitlelere taşıyan sanatçı, rock and roll’un doğuşunda etkili olan başlıca isimlerden biriydi.
2021 – FRIENDS’İN GUNTHER’I JAMES MICHAEL TYLER
Amerikalı oyuncu James Michael Tyler, 59 yaşında hayatını kaybetti. “Friends” dizisinde, arkadaş grubunun buluşma yeri Central Perk’te çalışan ve Rachel’a karşılıksız aşk besleyen Gunther’ı canlandırdı. Dizinin 150 bölümünde görünen Tyler, sarı saçları ve kendine özgü tavırlarıyla yardımcı karakterler arasında unutulmayan bir yer edindi.
Bu haber Haber Kocaeli özel içeriğidir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi olsa haberin tamamı veya bir kısmı, yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz, başka mecralarda yayınlanamaz.
