İnternetten hevesle verdiğiniz bir siparişin kutusunu açtığınızda ürünün bozuk, kırık veya hiç çalışmaz halde çıkması gerçekten insanın sinirini bozan bir durum. Burada kritik olan şey sakin kalıp işi prosedürüne göre yürütmek: Ürünün ve ambalajın durumunu hemen fotoğraflayıp belgelemek, kargo evraklarını saklamak ve satıcıyla resmi kanallar üzerinden iletişime geçmek. Peki, internet alışveriş mağdurları ne yapmalı? İnternetten alınan hangi ürünler iade edilemez?
Arızalı Çıkan Bir Ürün İçin İade Hakkım Var mı?
Arızalı veya kusurlu (hukuki adıyla “ayıplı”) çıkan bir ürün için kesinlikle iade hakkınız mevcuttur. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca, teslim aldığınız ürünün ayıplı çıkması durumunda ücret iadesi, ürünün yenisiyle değiştirilmesi, ücretsiz onarım veya ayıp oranında bedel indirimi olmak üzere dört temel seçimlik hakkınız doğar.
Ayıplı mal durumunda cayma hakkındaki 14 günlük standart süreye bağlı kalınması gerekmez. Ürünün arızası garanti süresi veya yasal 2 yıllık zaman aşımı süresi içinde ortaya çıksa dahi bu haklarınızı kullanabilirsiniz. Satıcı, üretici ve ithalatçı talebinizi yerine getirmekle müteselsilen sorumludur.
İnternetten Aldığın Ürün Nereye Şikayet Edilir?
İnternet üzerinden satın aldığınız bir ürünle ilgili satıcıyla yaşadığınız anlaşmazlıkları hukuki boyutta çözmek için başvurabileceğiniz en etkili resmi merci Tüketici Hakem Heyetleridir. Belirli bir parasal sınır dahilindeki taleplerinizi e-Devlet portalı üzerinden TÜBİS (Tüketici Bilgi Sistemi) aracılığıyla evinizden çıkmadan online olarak iletebilir; daha yüksek tutarlı uyuşmazlıklar için ise Tüketici Mahkemelerine başvurabilirsiniz.
Ayrıca satıcı firmanın mevzuata aykırı e-ticaret uygulamalarını Ticaret Bakanlığı’nın e-Ticaret Şikayet Sistemi veya CİMER üzerinden bildirebilir, alışverişin dolandırıcılık boyutu taşıması durumunda ise Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunabilirsiniz.
Arızalı Ürün Değişimi Tüketici Hakları
Satın aldığınız ürünün ayıplı veya arızalı çıkması durumunda, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamındaki dört seçimlik hakkınızdan biri olan birebir değişim (ürünün ayıpsız misli ile değiştirilmesi) hakkını doğrudan kullanabilirsiniz.
Satıcı firma sizi tamire zorlayamaz. Teknik olarak imkânsız olmadığı sürece tercihinizi değişimden yana kullanma hakkınız tamamen size aittir. Değişim talebi durumunda satıcı, distribütör veya üretici yeni ürünü sizden herhangi bir ek kargo, servis veya fiyat farkı ücreti talep etmeden ulaştırmakla yükümlüdür.
İnternetten Alınan Hangi Ürünler İade Edilemez?
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği uyarınca, tüketicilerin internetten aldıkları ürünlerde sebep göstermeksizin cayma (iade) hakkı bulunur. Ancak ürünün doğası, sağlık riskleri veya kullanım amacı nedeniyle bazı ürün ve hizmet grupları yasal olarak bu hakkın dışında tutulmuştur.
- Kişiye Özel Hazırlanan Ürünler
Tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda özel olarak üretilen ya da üzerinde değişiklik yapılan ürünler (üzerine isim yazılmış takılar, özel ölçüye göre dikilmiş mobilya/kıyafetler, kişisel fotoğraflarla basılan hediyelik eşyalar).
- Hijyen ve Sağlık Grubu Ürünleri (Ambalajı Açılmışsa)
Teslim edildikten sonra ambalajı, bandı, mühür veya koruyucu paketi açılmış olan ve iadesi sağlık/hijyen açısından sakıncalı ürünler (iç giyim, mayo/bikini, küpe, kozmetik ve bakım ürünleri, tıraş makineleri, kulak içi kulaklıklar).
Not: Ambalajı ve koruyucu bandı hiç açılmamış ürünler bu kapsamın dışındadır ve iade edilebilir.
- Çabuk Bozulabilen veya Son Kullanma Tarihi Geçebilecek Ürünler
Taze gıda maddeleri, meyve/sebze, sipariş üzerine hazırlanan yemekler, günlük süt ürünleri ve canlı çiçekler gibi raf ömrü kısa veya çabuk bozulma riski taşıyan ürünler.
- Dijital İçerikler ve Anında İfa Edilen Hizmetler
İnternet üzerinden anında teslim edilen ve kullanıma sunulan gayrimaddi mallar (dijital oyun e-pin/kodları, e-kitaplar, yazılım lisansları, dijital platform üyelikleri).
- Kopyalanabilir Medya, Kitap ve Yazılımlar (Ambalajı Açılmışsa)
Koruyucu ambalajı veya jelatin bandı açılmış olan kitaplar, müzik ve film diskleri (CD/DVD), bilgisayar yazılımları ve bilgisayar sarf malzemeleri (yazıcı kartuşu, toner vb.).
- Fiyatı Finansal Piyasalardaki Dalgalanmalara Bağlı Ürünler
Satıcının kontrolünde olmayan ve fiyatı piyasa dalgalanmalarına göre anlık değişen ürünler (ziynet altın, külçe altın, gümüş ve döviz).
- Süreli Yayınlar
Abonelik sözleşmesi haricinde tekil olarak satın alınan gazete, dergi ve mecmua gibi süreli yayınlar.
- Belirli Bir Tarihe veya Döneme Bağlı Hizmetler
Belirli bir tarihte gerçekleşmesi gereken rezervasyon ve etkinlikler (uçak ve otobüs biletleri, otel konaklama rezervasyonları, araç kiralama hizmetleri, konser ve tiyatro biletleri).
Önemli hatırlatma: E-ticaret firmaları kendi müşteri memnuniyeti politikaları gereği yukarıdaki bazı ürünlerde esneklik gösterip iade kabul edebilir. Fakat bu liste yasal olarak satıcıyı iade almaya zorunlu kılmayan durumları içermektedir.
Paketi Açılmış Ürün İadesi
İnternet üzerinden yapılan alışverişlerde tüketicilerin 14 günlük yasal cayma hakkı bulunur ve ürünün ambalajını veya kutusunu açıp incelemiş olmanız iade yapmanıza tek başına engel değildir. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’ne göre ürünü gözden geçirmek ve denemek amacıyla ambalajın açılması cayma hakkını düşürmez. Ancak ürünün tekrar satılabilirliğini bozacak şekilde fiziki zarar görmemiş olması gerekir.
Bunun istisnası, ambalajı veya hijyen bandı açıldığında sağlık ve hijyen açısından iadesi sakıncalı olan (iç giyim, kulak içi kulaklık, kozmetik vb.) ya da jelatini açılınca kopyalanabilir hale gelen (kitap, yazılım, film/müzik diskleri vb.) özel ürün gruplarıdır. Fiziksel mağazadan (görerek) yapılan alışverişlerde ise ürün arızalı değilse paketi açılmış ürünlerin keyfi iadesi tamamen mağazanın kendi inisiyatifine ve müşteri politikasına bağlıdır.
Bu haber Haber Kocaeli özel içeriğidir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi olsa haberin tamamı veya bir kısmı, yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz, başka mecralarda yayınlanamaz.
