Cızlama, Türk mutfak kültüründe yer alan, akışkan hamurun pişirilmesiyle hazırlanan geleneksel yiyecektir. Anadolu’nun farklı yörelerinde ufak malzeme değişiklikleriyle uygulanan bu tarif, pratik hazırlanış yöntemiyle sofralarda yer bulur. Peki, cızlama hangi yöreye ait? Cızlama hamuruna ne konur?
Cızdırma Nedir?
Cızdırma, akıtma ya da krep benzeri bir yiyecektir. Batı Karadeniz bölgesinde, Bolu ve Zonguldak yörelerinde yaygın şekilde hazırlanır. Un, su veya süt, maya, tuz karışımıyla elde edilen akışkan sıvı, kızgın sac ya da tava üzerine dökülerek pişirilir. Adını sıvı hamurun sıcak yüzeye temas ettiği an çıkardığı “cız” sesinden alır. Kahvaltılarda veya çay saatlerinde tüketilen besin, üzerine tereyağı sürülerek sıcak servis edilir. Sade yapısı, hızlı hazırlanma süreciyle sofralarda yer bulur.
Cızlama Kocaeli’de Meşhur mu?
Cızlama, Kocaeli mutfak kültüründe belirgin yer tutan, yöre halkı tarafından hazırlanan yiyeceklerdendir. Kentin kırsal bölgelerinde, Kandıra ilçesinde sabah sofralarında yoğun biçimde kendine yer bulur. Batı Karadeniz ile Marmara bölgelerinin kültürel geçiş hattında yer alan Kocaeli, bahse konu lezzeti mutfak mirasına entegre etmiştir.
Bölgedeki kahvaltı menülerinde yer edinen besin, yerel halkın hamur işi geleneğini yaşatmasında büyük rol oynamaktadır. Çünkü eski dönemlerden beri köylerde sac üstünde hamur pişirme alışkanlığı canlılığını korumaktadır.
Kahvaltılık Cızlama Tarifi
Akıtma ya da kreple sıkça karıştırılsa da hamurundaki maya dokusu ve pişerken çıkardığı o meşhur “cız” sesiyle kahvaltıların yerini ayrı tuttuğu bir gerçektir. Pazar kahvaltılarınızı şenlendirecek, içi pofuduk, üzeri gözenekli tam ölçülü bir cızlama için tüm detaylar ve püf noktaları şu şekilde:
Gerekli Malzemeler
- 2 su bardağı ılık süt (mayanın aktifleşmesi için ideal sıcaklıkta olmalı)
- 1 su bardağı ılık su
- 1 paket instant maya (veya yarım paket yaş maya)
- 1 tatlı kaşığı toz şeker (mayayı beslemek ve hızlı kabartmak için)
- 1 çay kaşığı tuz
- 2,5 su bardağı un (kıvama göre kontrollü eklenecek)
- Pişirmek için: Sıvı yağ veya tereyağı
- Servis için: Bolca tereyağı
Derin bir karıştırma kabının içerisine ılık sütü, ılık suyu, instant mayayı ve toz şekeri ekleyin. Tel çırpıcıyla maya tamamen eriyene kadar karıştırın. Mayanın uyanması ve köpürmeye başlaması için oda sıcaklığında 5-7 dakika kadar bekletin.
Aktifleşen sıvı karışımın üzerine tuzu ekleyin. Ardından elenmiş unu yavaş yavaş ilave edin. Pürüzsüz, kek harcından biraz daha akışkan (boza kıvamında) bir doku elde edene kadar çırpmaya devam edin. İçinde hiç topak kalmamasına özen gösterin.
Kabın üzerini temiz bir bezle veya streç filmle kapatın. Oda sıcaklığında, rüzgar almayan sıcak bir köşede yaklaşık 30-40 dakika dinlendirin. Harcın üzerinde baloncuklar oluştuğunda ve hacmi iki katına çıktığında cızlama hamurunuz hazır demektir.
Yapışmaz tabanlı geniş bir teflon, krep veya döküm tavayı ocağa alın ve iyice ısıtın. Fırça yardımıyla tavaya çok az sıvı yağ veya tereyağı sürün. (Tavanın yağ içinde yüzmemesi, sadece parlaması yeterlidir).
Mayalanan ve kabaran harçtan bit büyük kepçe dolusu alın ve kızgın tavanın tam ortasına dökün. Kepçenin arkasıyla hafifçe dairesel hareketler yaparak hamuru yayın. Ocağın altını orta ateşe getirin.
Hamurun üzeri delik delik (göz göz) olmaya ve yüzeyindeki ıslaklık matlaşmaya başladığında cızlamanın altını kontrol edin. Alt yüzeyi altın sarısı rengini aldığında bir spatula yardımıyla ters çevirin.
Diğer yüzünü de yaklaşık 1-2 dakika kadar pişirdikten sonra cızlamayı servis tabağına alın. Sıcağı üzerindeyken hemen üzerine tereyağı sürün. Her yeni hamuru dökmeden önce tavayı hafifçe yağlamayı unutmayın.
En İyi Sonuç İçin Püf Noktaları:
- Süt ve su kesinlikle çok sıcak olmamalıdır. Aşırı sıcak sıvı mayayı pişirerek öldürür, soğuk sıvı ise mayayı aktifleştiremez. Yoğurt mayalama sıcaklığı (ılık) bu tarif için idealdir.
- Hamurunuz krep hamurundan bir tık daha yoğun, kek hamurundan ise daha akışkan olmalıdır. Eğer çok cıvık olursa tavada yayılır ve çevrilmez; çok koyu olursa da içi çiğ kalabilir.
- Tavaya yağı doğrudan dökmek yerine, bir peçeteye veya fırçaya sürüp tavayı hafifçe yalamak, cızlamanın her yerinin eşit renkte pişmesini sağlar.
Sıcak sıcak yağladığınız cızlamaları üst üste dizerek servis edebilirsiniz. Yanına beyaz peynir, domates, zeytin ve demli bir çay eklediğinizde kahvaltının yıldızı hazır olacaktır. Afiyet olsun!
Bu haber Haber Kocaeli özel içeriğidir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi olsa haberin tamamı veya bir kısmı, yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz, başka mecralarda yayınlanamaz.
