Can emniyetini tehdit eden dayanıksız yapıların resmi makamlara bildirilmesi afet yönetimi stratejilerinin temelini teşkil eder. Şehirleşme standartlarına uymayan blokların tespiti mülki amirlikler ve bakanlık birimlerince yürütülen denetimlerle sağlanmaktadır. Vatandaşlar çevresinde riskli gördüğü taşınmazları çeşitli bildirim mecralarından yetkililere aktarabilir. Çünkü hasarlı kolonlar veya korozyona uğramış taşıyıcı sistemler sarsıntı anında yıkılma tehlikesi barındırır. Peki, riskli bina nereye şikayet edilir?
Hasarlı Binayı Nereye Şikayet Edebilirim?
Hasarlı veya riskli görülen yapılar resmi kurumların denetim mekanizmalarıyla kayıt altına alınmaktadır. Vatandaşların can güvenliğini tehlikeye atan binaları bildirebileceği 5 farklı ana kanal bulunur.
Depreme Dayanıksız Bina Şikayet Bildirim Kanalları
- ALO 181 Çağrı Merkezi: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı çalışan bu hat 24 saat kesintisiz ihbar kabul eder.
- e-Devlet Portalı: “Afet Hasar Tespit Başvurusu” ekranı üzerinden dijital form doldurularak müracaat gerçekleştirilir.
- CİMER (ALO 150): Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi vasıtasıyla yapının adresi ve dış görünümündeki deformasyonlar raporlanabilir.
- Mahalli idareler: İlçe belediyelerinin fen işleri birimlerine yazılı dilekçe sunulmalıdır. İstanbul genelinde yaşayanlar İBB bünyesindeki bina tespit uygulamasını kullanarak uzman ekip talep edebilmektedir.
- Valilik ve kaymakamlıklar: Yerel mülki amirliklerin koordinasyon merkezleri bizzat yapılan başvuruları işleme koyar.
Müracaat sonrasında teknik personeller 15 gün içerisinde yapıyı yerinde kontrol eder. Beton kalitesi ve taşıyıcı sistemlerin mukavemeti detaylıca ölçülür. Hazırlanan rapor binanın tahliye edilip edilmeyeceğine dair kesin kanıt niteliği taşır. Analiz verileri 0 hata payıyla sisteme girildikten sonra ilgililere bilgi verilir. Yapının riskli bulunması durumunda kentsel dönüşüm süreçleri devreye girer.
İBB Bina Tespiti Çürük Çıkarsa
İstanbul Büyükşehir Belediyesi hızlı tarama ekiplerinin incelemesi sonucunda yapının “yüksek riskli” çıkması hukuki yaptırım doğurmaz. Çünkü bu çalışma 6306 sayılı kanun çerçevesindeki resmi tescil niteliği taşımaz. Belediye mülk sahiplerini muhtemel bir sarsıntıdaki hasar potansiyeli noktasında bilgilendirir. Veriler ışığında bina sakinleri ortak kararla Bakanlık onaylı lisanslı kuruluşlara gidebilir.
Lisanslı firmalarca hazırlanan teknik raporun sisteme girilmesi tahliye takvimini başlatır. Riskli yapı şerhi tapuya işlendiği vakit 60 günlük yasal süre tanınır. Mülk sahipleri devlet destekli kira yardımı veya düşük faizli finansman modellerinden yararlanır. Yapının yenilenmesi can emniyetini muhafaza etmeye yardım eder.
Binanın Sağlamlığını Kim Kontrol Eder?
Yapıların ana iskeletini inşaat mühendisleri denetler. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesinden ruhsat almış özel kuruluşlar teknik saha çalışmasını üstlenir. Belediyelerin fen işleri departmanları müracaatları kayıt altına alır. Yapı denetim şirketleri mülkün projesine sadık kalınmasını her adımda kontrol eder. Güvenli yaşam alanı teknik personelin hazırladığı raporlara dayandırılır. Başvurular 181 numaralı çağrı merkezinden iletilebilir.
Bina Hasar Tespiti Nasıl Yapılır?
Binaların fiziki durumunu saptamak maksadıyla yürütülen teknik incelemeler uzman mühendisler eliyle gerçekleştirilir. Saha ekipleri yapının ana taşıyıcıları olan kolon ve kirişleri mercek altına alır. Gözle yapılan ilk kontrolde betonun dökülüp dökülmediği incelenir. Demirlerin paslanıp paslanmadığı saptanır.
Uygulama Evreleri
Süreç beton kalitesini ölçen aletlerin kullanımıyla ilerler. Karot alımı yönteminde binanın farklı noktalarından silindir şeklinde numuneler çıkartılır. Laboratuvar ortamında bekletilen örneklerin basınç direnci ölçülür. Donatı tarama cihazları duvarların içindeki demir sayısını ve kalınlığını raporlar. Çünkü gözle görülmeyen korozyon yapının mukavemetini düşürür.
Sınıflandırma Kriterleri
İncelemeler bittiğinde yapılar 4 ana gruba ayrılır. Hasarsız binalarda sorun saptanmazken hafif hasarlı olanlarda sıva çatlakları görülür. Orta derecedeki hasarlar güçlendirme çalışması gerektirir. Ağır sınıfa giren mülklerin derhal boşaltılması bildirilir. Teknik veriler e-Devlet tabanlı sisteme 10 günlük sürede işlenir. Hak sahipleri sonuçları dijital ekranlardan takip eder.
Bu haber Haber Kocaeli özel içeriğidir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi olsa haberin tamamı veya bir kısmı, yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz, başka mecralarda yayınlanamaz.
