20 Kasım Tarihte Bugün

44 Dakika Okuma
20 Kasım Tarihte Bugün
Google'da haber kaynağınızı Haber Kocaeli olarak seçin

Günün Tarihi / 20 Kasım

20 KASIM’DA NELER KUTLANIYOR

DÜNYA ÇOCUK HAKLARI GÜNÜ: SÖZ SIRASI ÇOCUKLARDA

20 Kasım, çocukların eğitim, sağlık, oyun oynama, şiddetten korunma ve kendilerini ilgilendiren konularda söz sahibi olma haklarını hatırlatıyor. Birleşmiş Milletler, Çocuk Hakları Bildirgesi’ni 20 Kasım 1959’da, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’yi ise 20 Kasım 1989’da kabul etti. Türkiye’de Dünya Çocuk Hakları Günü olarak anılan bu tarih, çocukların haklarının günlük yaşamda ne ölçüde korunduğunu değerlendirmek için de önemli bir fırsat.

UNICEF’in 2026 teması “Benim günüm, benim haklarım, benim geleceğim”. Bu yılki çağrı, çocukların yaşadıklarını ve gelecekten beklentilerini dinlemeye, görüşlerini karar süreçlerine taşımaya odaklanıyor.

Kocaeli’den bir etkinlik: Gebze Belediyesinin takviminde, 20 Kasım 2026 için “Harika Kanatlar: Okyanusun Merkezine Yolculuk” adlı çocuk filmi yer alıyor. Gebze Kültür Merkezi’ndeki gösterimler 13.00 ve 15.00 saatlerinde planlanmış.

İPSALA’NIN KURTULUŞ GÜNÜ: 104 YILLIK ÖZGÜRLÜK SEVİNCİ

Edirne’nin İpsala ilçesi, 20 Kasım 1922’de işgalden kurtularak yeniden Türk yönetimine geçti. Mudanya Mütarekesi sonrasındaki devir teslim sürecinde ilçeye gelen Türk memurları ve jandarmaları, halkın sevinç gösterileriyle karşılandı; hükûmet konağına Türk bayrağı çekildi. Türkiye’nin Yunanistan’a açılan önemli sınır kapılarından birine ev sahipliği yapan İpsala, 2026’da kurtuluşunun 104. yılını kutluyor.

ZORBALIĞA KARŞI SESİNİ YÜKSELTME GÜNÜ

Okulda, işyerinde veya internette yaşanan zorbalığa karşı dayanışmayı amaçlayan “International Stand Up to Bullying Day”, kasım ayının üçüncü cuma günü düzenleniyor. Bu nedenle 2026’da 20 Kasım’a denk geliyor. Katılımcıların pembe giysilerle destek verdiği kampanya, zorbalığa uğrayan kişilere yalnız olmadıklarını göstermeyi amaçlıyor. Yılda iki kez düzenlenen bu sivil farkındalık gününün diğer tarihi, şubat ayının son cuması.

AFRİKA SANAYİLEŞME GÜNÜ: HAM MADDEDEN ÜRETİME

Birleşmiş Milletlerin 1989’da ilan ettiği Afrika Sanayileşme Günü, her yıl 20 Kasım’da kıtanın üretim kapasitesine, istihdama ve ekonomik kalkınmasına dikkat çekiyor. Amaç, Afrika ülkelerinin ham madde ihracatına bağımlılığını azaltarak daha fazla üretim yapabilmesi ve daha nitelikli iş olanakları oluşturabilmesi. Sanayileşmenin toplumun refahına nasıl yansıyacağı sorusu, Kocaeli gibi üretim kentlerinin de yakından tanıdığı bir tartışma.

 

20 KASIM’IN TUHAF GÜNLERİ

Bu bölümdeki günler, özel gün takvimlerinde ve çeşitli topluluklarda yer bulan gayriresmî, eğlenceli kutlamalar.

SAÇMALIK GÜNÜ: CİDDİYETE KISA BİR MOLA

Özellikle ABD’deki özel gün takvimlerinde “National Absurdity Day” adıyla yer alan 20 Kasım, hayatın mantık dışı ve komik taraflarına ayrılıyor. Tuhaf bir hikâye anlatmak, alışılmışın dışında bir şey yapmak veya gündelik hayatın saçmalıklarına gülmek, günün ruhuna uygun kabul ediliyor. Kimin başlattığı kesin olarak bilinmeyen bu kutlama, biraz mizah için takvimde yer açıyor.

BİLGİSAYARINA İSİM VERME GÜNÜ

Otomobillere, teknelere ve evlere isim veriliyorsa bilgisayarlara neden verilmesin? “Name Your PC Day”, her yıl 20 Kasım’da kullanıcıları bilgisayarlarına bir isim bulmaya çağırıyor. İsim, sevilen bir karakterden, cihazın görünüşünden veya çalışma huyundan seçilebiliyor. Sürekli donan bir bilgisayara “Sabır”, yıllardır sorunsuz çalışanına “Emektar” demek de bizim katkımız olsun.

BİR KOŞUCUYA SARILMA GÜNÜ

“International Hug a Runner Day”, her yıl 20 Kasım’da koşucular arasındaki dostluğu ve dayanışmayı kutluyor. Koşu antrenörleri Tim Catalano ve Adam Goucher’ın öncülük ettiği gün, koşan insanlara destek göstermeyi amaçlıyor. Bir koşu arkadaşını kutlamak, çabasını takdir etmek veya birlikte antrenmana çıkmak da bu eğlenceli günün önerileri arasında.

YER FISTIĞI EZMELİ ŞEKERLEME GÜNÜ

ABD’nin yiyeceklere ayrılmış özel günlerinden biri de 20 Kasım Yer Fıstığı Ezmeli Fudge Günü. “Fudge”, yoğun kıvamlı, küçük parçalar hâlinde servis edilen yumuşak bir şekerleme. Bugün, bu tatlının yer fıstığı ezmesiyle hazırlanan çeşidine ayrılıyor. Evde yapmak, bir şekerlemeciden almak veya arkadaşlarla paylaşmak, kutlamanın bütün programını oluşturuyor.

 

20 KASIM’DA NELER OLDU?

284 – İZMİT YAKINLARINDA ROMA’NIN YENİ İMPARATORU İLAN EDİLDİ

Diocletianus, bugünkü İzmit’in antik adıyla Nikomedia yakınlarında, ordusu tarafından Roma imparatoru ilan edildi. İmparatorluğun uzun süren taht kavgaları ve yönetim krizleri içinde gerçekleşen bu seçim, Roma tarihinde yeni bir dönemin başlangıcı oldu. Diocletianus, ilerleyen yıllarda imparatorluğu iki kıdemli ve iki yardımcı hükümdarın yönettiği “dörtlü yönetim” sistemini kuracaktı. Kocaeli çevresinde başlayan iktidarı, Roma’nın yönetim düzenini köklü biçimde değiştirdi.

1820 – BİR BALİNA GEMİYİ BATIRDI, MOBY DICK’E İLHAM VERDİ

Amerikan balina avcılığı gemisi Essex, Büyük Okyanus’ta bir kaşalotun saldırısıyla battı. Avcıların avlarının hedefi hâline geldiği olay, mürettebat için açık denizde zorlu bir hayatta kalma mücadelesine dönüştü. Geminin başına gelenler, Herman Melville’in dünya edebiyatının en ünlü eserlerinden biri olan Moby Dick romanının esin kaynakları arasında yer aldı.

1863 – ZİRAAT BANKASI’NIN TEMELİ BİR YARDIMLAŞMA SANDIĞIYLA ATILDI

Mithat Paşa’nın öncülüğünde, o dönemde Osmanlı topraklarında bulunan Pirot’ta Memleket Sandıkları uygulaması başlatıldı. Amaç, çiftçilerin yüksek faizle borçlanmak zorunda kalmadan üretimlerini sürdürebilmelerini sağlamaktı. Ziraat Bankası’nın kuruluş yıldönümü olarak kabul ettiği bu tarih, bugünkü bankanın temelini oluşturan tarımsal kredi sisteminin başlangıcıdır. Kuruluşun Ziraat Bankası adıyla banka olarak örgütlenmesi ise 1888’de gerçekleşti.

1910 – MEKSİKA’DA DEVRİM BAŞLADI

Francisco Madero’nun, ülkeyi uzun yıllardır yöneten Porfirio Diaz’a karşı yaptığı ayaklanma çağrısı, Meksika Devrimi’nin başlangıcı kabul edilen süreci başlattı. Zamanla toprak paylaşımı, köylülerin hakları ve siyasal özgürlükler için verilen mücadeleye dönüşen devrim, ülkenin yönetimini ve toplumsal yapısını değiştirdi. Emiliano Zapata ve Panço Villa gibi isimler de bu mücadelenin dünya çapında tanınan simgeleri oldu.

1917 – YÜZLERCE TANKLA SALDIRI: SAVAŞIN GELECEĞİ CAMBRAI’DE GÖRÜLDÜ

Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiliz ordusu, Fransa’nın Cambrai bölgesinde Alman hatlarına karşı yüzlerce tankın katıldığı büyük bir saldırı başlattı. Tanklar daha önce de kullanılmıştı; Cambrai’yi farklı kılan, bu araçların topluca ve koordineli biçimde savaşa sokulmasıydı. İngilizlerin ilk günkü ilerleyişi kalıcı bir zafere dönüşmese de muharebe, tankların savaş alanındaki etkisini açıkça gösterdi.

1922 – TÜRKİYE’NİN BARIŞ MÜCADELESİ LOZAN’DA BAŞLADI

Kurtuluş Savaşı’nın ardından Türkiye’nin geleceğini belirleyecek Lozan Barış Konferansı’nın açılış töreni yapıldı. Türk heyetine İsmet Paşa başkanlık ediyordu. Sınırlar, kapitülasyonlar, Osmanlı borçları ve Boğazlar gibi kritik meselelerin görüşüldüğü konferans, kesintiler ve sert pazarlıklarla aylarca sürdü. 20 Kasım, konferansın açılış tarihidir; Lozan Barış Antlaşması ise 24 Temmuz 1923’te imzalandı.

1923 – TRAFİKTE “DUR” VE “GEÇ” ARASINA GÜVENLİK MOLASI

Amerikalı mucit Garrett Morgan, üç konumlu trafik işareti için 20 Kasım 1923’te patent aldı. Elle çalıştırılan sistem, araçlara durma ve geçme talimatlarının yanında bütün yönlerdeki trafiği durduran üçüncü bir konum içeriyordu. Böylece bir yöndeki araçlar hareket etmeden önce kavşağın boşalmasına zaman tanınıyordu. Morgan’ın geliştirdiği düzenek, trafik güvenliği tarihindeki önemli buluşlardan biri oldu.

1938 – ATATÜRK’ÜN NAAŞI ANKARA’YA ULAŞTI

Atatürk’ün naaşını taşıyan özel tren, 20 Kasım 1938 sabahı Ankara Garı’na ulaştı. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün de bulunduğu devlet erkânının karşıladığı Türk bayrağına sarılı tabut, Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde hazırlanan katafalka yerleştirildi. Başkent halkı son ziyaretini yaparken subaylar saygı nöbeti tuttu. Atatürk’ün Etnografya Müzesi’ndeki geçici kabrine nakli ise ertesi gün gerçekleştirildi.

1939 – RADYODAN TÜRKÇE BİR SES YÜKSELDİ: “BURASI BBC LONDRA”

İkinci Dünya Savaşı’nın ilk aylarında BBC’nin Türkçe yayınları başladı. Londra’dan kısa dalga üzerinden yapılan yayınlar, yıllar boyunca Türkiye’de dünyadaki gelişmeleri takip etmek isteyen dinleyicilere ulaştı. “Burası BBC Londra” anonsuyla hafızalara yerleşen servisin tarihinde Can Yücel ve Halit Kıvanç gibi Türkiye’nin kültür ve yayıncılık dünyasından tanınmış isimler de görev aldı.

1944 – İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ YENİ ADIYLA AÇILDI

Yüksek Mühendis Okulu’nun üniversiteye dönüştürülmesinin ardından İstanbul Teknik Üniversitesi’nin açılış töreni, Millî Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel’in katılımıyla gerçekleştirildi. Ancak bu tarih, kurumun eğitim geçmişinin başlangıcı değildir. Kökleri 1773’e uzanan okul, 1944’te çıkarılan kanunla İstanbul Teknik Üniversitesi adını aldı. Türkiye’nin mühendislik ve sanayileşme tarihinde önemli yer tutan kurum böylece yeni yapısına kavuştu.

1945 – NAZİ YÖNETİCİLERİ NÜRNBERG’DE SANIK SANDALYESİNE OTURDU

Nazi Almanyası’nın önde gelen yöneticilerinin yargılandığı Nürnberg Uluslararası Askerî Mahkemesi’nde duruşmalar başladı. ABD, Sovyetler Birliği, İngiltere ve Fransa’nın oluşturduğu mahkemede savaş suçları, barışa karşı suçlar ve insanlığa karşı suçlar ele alındı. Dava, devlet adına hareket eden siyasi ve askerî yöneticilerin de işledikleri suçlardan kişisel olarak sorumlu tutulabileceğini gösteren tarihî bir dönüm noktası oldu.

1947 – GELECEĞİN KRALİÇESİ, GELİNLİĞİNİ KARNE KUPONLARIYLA ALDI

Henüz tahta çıkmamış olan Prenses Elizabeth, Philip Mountbatten ile Londra’daki Westminster Manastırı’nda evlendi. Savaş sonrası İngiltere’de karne uygulaması sürdüğü için Elizabeth de gelinliğinin kumaşı için giyim kuponlarını kullandı. Halktan kendisine gönderilen kuponlar ise başkasına ait kuponların kullanılması yasak olduğundan iade edildi. Dünyanın yakından izlediği düğün, savaşın gündelik hayattaki izlerini de taşıyordu.

1953 – OTOMOBİLLER TÜRKİYE YOLLARINDA DAYANIKLILIK SINAVINA ÇIKTI

Türkiye Turizm Kurumunun düzenlediği “Türkiye 1. Otomobil Mukavemet Yarışı”, 20 Kasım 1953’te başladı. İstanbul’dan hareket eden yarışın güzergâhı Bolu, Ankara, Konya, Kütahya, İzmir, Balıkesir ve Bursa üzerinden yeniden İstanbul’a uzanıyordu. 22 Kasım’a kadar süren organizasyon, otomobillerle sürücülerin dayanıklılığını sınarken Türkiye’nin gelişen karayollarını ve turizm imkânlarını tanıtmayı da amaçlıyordu.

1953 – İNSAN İLK KEZ SES HIZININ İKİ KATINA ULAŞTI

Amerikalı test pilotu Scott Crossfield, 20 Kasım 1953’te roket motorlu D-558-II Skyrocket uçağıyla ses hızının iki katını aşan ilk insan oldu. Bir taşıyıcı uçaktan bırakılan deney uçağıyla gerçekleştirilen uçuş, yüksek hız araştırmalarında yeni bir sınırın geçilmesini sağladı. Crossfield, bu sırada NASA’nın öncüsü olan Amerikan Ulusal Havacılık Danışma Komitesinde görev yapıyordu.

1961 – TÜRKİYE’NİN İLK KOALİSYON HÜKÜMETİ KURULDU

İsmet İnönü’nün başbakanlığında, Cumhuriyet Halk Partisi ile Adalet Partisinin ortak olduğu Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk koalisyon hükümeti kuruldu. 27 Mayıs 1960 askerî müdahalesinden sonra yapılan seçimlerde hiçbir parti tek başına hükümet kuracak çoğunluğa ulaşamamıştı. Farklı siyasi çizgilerdeki iki partinin ortaklığı, Türkiye’de daha sonraki yıllarda sıkça yaşanacak koalisyon dönemlerinin başlangıcı oldu.

1962 – KÜBA KRİZİNDE DENİZ ABLUKASI SONA ERDİ

ABD, Küba Füze Krizi sırasında uygulamaya koyduğu deniz ablukasını kaldırdı. Sovyet nükleer füzelerinin Küba’ya yerleştirilmesiyle başlayan kriz, ekim ayında dünyayı nükleer savaşın eşiğine getirmişti. Füzelerin sökülmesine ilişkin anlaşmanın ardından Sovyet bombardıman uçaklarının da adadan çıkarılması konusunda ilerleme sağlanması, ablukanın sona erdirilmesinin yolunu açtı.

1975 – FRANCO ÖLDÜ, İSPANYA’DA DİKTATÖRLÜKTEN ÇIKIŞ SÜRECİ BAŞLADI

İspanya İç Savaşı’nın ardından ülkeyi 36 yıl boyunca diktatörlükle yöneten General Francisco Franco hayatını kaybetti. Ölümü, İspanya’nın geleceği açısından büyük bir kırılma yarattı. Ülkenin demokrasiye geçişi hemen tamamlanmadı; izleyen yıllarda siyasi reformlar, seçimler ve yeni anayasa ile ilerledi. Franco’nun ölümü, bu dönüşümün başlangıç noktası kabul ediliyor.

1969 – AMERİKA YERLİLERİ ALCATRAZ ADASI’NI İŞGAL ETTİ

Amerika yerlilerinden oluşan bir grup, 20 Kasım 1969’da eski cezaeviyle tanınan Alcatraz Adası’na çıkarak 19 ay sürecek işgali başlattı. Eylemciler, federal hükûmetin yerli halklarla yapılan antlaşmalara uymasını, toprak haklarının tanınmasını ve adada bir kültür merkezi kurulmasını istiyordu. Başlangıçtaki yaklaşık 80 kişilik gruba zamanla ülkenin farklı bölgelerinden binlerce kişi katıldı.

1977 – ENVER SEDAT, İSRAİL MECLİSİNDE BARIŞ ÇAĞRISI YAPTI

Mısır Cumhurbaşkanı Enver Sedat, 20 Kasım 1977’de İsrail Parlamentosu Knesset’te konuştu. Bir gün önce başlayan ziyaret, yıllarca savaşmış iki ülkenin ilişkilerinde büyük bir diplomatik dönüm noktasıydı. Sedat’ın doğrudan görüşme girişimi, sonraki müzakerelerin önünü açtı. Süreç, 1978’de Camp David mutabakatları ve 1979’da Mısır ile İsrail arasında imzalanan barış antlaşmasıyla sonuçlandı.

1979 – KÂBE’DE SİLAHLI BASKIN: İKİ HAFTALIK KUŞATMA BAŞLADI

Cüheyman el Uteybi liderliğindeki silahlı grup, sabah namazı sırasında Kâbe’nin bulunduğu Mescid-i Haram’a baskın düzenledi. Suudi yönetimine karşı çıkan saldırganların işgali, yaklaşık iki hafta süren çatışmaların ardından sona erdirildi. Askerlerin, saldırganların ve sivillerin hayatını kaybettiği olay, İslam dünyasında büyük sarsıntı yarattı ve Suudi Arabistan’ın yakın tarihindeki en önemli güvenlik krizlerinden biri oldu.

1980 – ERDAL EREN’İN İDAM CEZASI ONAYLANDI

Askerî Yargıtay Daireler Kurulu, er Zekeriya Önge’nin öldürülmesine ilişkin davada Erdal Eren hakkında verilen ölüm cezasını onayladı. Karar, daha sonra Millî Güvenlik Konseyinin önüne getirildi ve Eren 13 Aralık 1980’de idam edildi. Yargılama süreci ve yaşına ilişkin itirazlarla birlikte dava, 12 Eylül döneminin en çok tartışılan dosyalarından biri olarak hafızalarda kaldı.

1980 – SONDAJ KAZASI BİR GÖLÜ YERALTI MADENİNE BOŞALTTI

ABD’nin Louisiana eyaletindeki Peigneur Gölü’nde yürütülen petrol sondajı, 20 Kasım 1980’de gölün altındaki tuz madenine ulaştı. Açılan bağlantıdan madene dolan su, yüzeyde dev bir girdap oluşturdu; sondaj platformu da gölün içinde kayboldu. Büyük bir çevresel ve maddi yıkıma yol açan kazada, yeraltındaki 52 kişi bir saatten kısa sürede tahliye edildi. Can kaybı yaşanmadı.

1983 – NÜKLEER SAVAŞI ANLATAN FİLMİ 100 MİLYON KİŞİ İZLEDİ

“The Day After”, 20 Kasım 1983’te Amerikan ABC televizyonunda yayımlandı. Kansas çevresinde yaşayan sıradan insanların nükleer saldırı sonrasındaki hayatlarını anlatan film, yaklaşık 100 milyon izleyiciye ulaştı. Soğuk Savaş’ın sertleştiği bir dönemde ekrana gelen yapım, nükleer silahların sonuçlarını evlerin içine taşıdı; silahlanma ve savaş ihtimali üzerine geniş bir kamuoyu tartışması başlattı.

1984 – “EVRENDE YALNIZ MIYIZ?” SORUSU İÇİN SETI ENSTİTÜSÜ KURULDU

Dünya dışında yaşam ve özellikle teknolojik uygarlıkların izlerini araştırmak amacıyla ABD’de SETI Enstitüsü kuruldu. Çalışmalarının önemli bir bölümünü, uzaydan gelebilecek yapay radyo sinyallerini aramak oluşturdu. Dünya dışı zekâ arayışı bu tarihten önce de vardı; 20 Kasım 1984, araştırma alanının tamamının değil, bugün bu çalışmalarla özdeşleşen enstitünün kuruluş tarihidir.

1984 – MICHAEL JACKSON’IN YILDIZ TÖRENİNDE İZDİHAM

Michael Jackson’ın Hollywood Şöhretler Kaldırımı’ndaki solo yıldızı, 20 Kasım 1984’te düzenlenen törenle açıldı. Yaklaşık 6 bin hayranının toplandığı alanda Jackson’ın görünmesi iki dakikadan kısa sürdü. Şarkı söylemeden ve konuşma yapmadan kalabalığı selamlayan sanatçıyı görmek isteyenler izdihama yol açtı. Dönemin UPI haberine göre yaklaşık 20 kişi bayıldı veya hafif yaralandı; üç kişi hastaneye götürüldü.

1985 – WINDOWS’UN İLK SÜRÜMÜ SATIŞA ÇIKTI

Microsoft, Windows 1.0’ı piyasaya sürdü. MS-DOS üzerinde çalışan yazılım, kullanıcılara fareyle yönetilebilen pencereler, menüler ve çeşitli uygulamalar sunuyordu. Bugünkü Windows sistemlerinden oldukça farklı olan bu ilk sürüm, Microsoft’un kişisel bilgisayarları daha geniş kitlelerin kullanabileceği bir yapıya dönüştürme yolundaki önemli adımlarından biri oldu.

1991 – DEMİREL VE ERDAL İNÖNÜ AYNI HÜKÜMETTE BULUŞTU

Süleyman Demirel’in başbakanlığında Doğru Yol Partisi ile Sosyaldemokrat Halkçı Partinin koalisyon hükümeti kuruldu. Erdal İnönü, devlet bakanı ve başbakan yardımcısı oldu. Merkez sağ ile sosyal demokrat çizgiyi bir araya getiren hükümetin kuruluşunda dikkat çekici bir tarih rastlantısı vardı: Türkiye’nin İsmet İnönü başkanlığındaki ilk koalisyonundan tam 30 yıl sonra, yine 20 Kasım’da yeni bir ortaklık göreve başlamıştı.

1991 – AZERBAYCAN’IN ÜST DÜZEY YÖNETİCİLERİNİ TAŞIYAN HELİKOPTER DÜŞÜRÜLDÜ

Azerbaycanlı yöneticiler, gazeteciler ve yabancı gözlemcileri taşıyan Mi-8 tipi helikopter, 20 Kasım 1991’de Karabağ’daki Karakent köyü yakınlarında düşürüldü. Azerbaycan’ın resmî kayıtlarında Ermeni silahlı birliklerinin saldırısı olarak yer alan olayda 22 kişi hayatını kaybetti. Ölenler arasında Devlet Sekreteri Tevfik İsmayılov, Başbakan Yardımcısı Zülfü Hacıyev ve Başsavcı İsmet Gayıbov da bulunuyordu. Olay, Azerbaycan tarihinde “Karakent faciası” olarak anılıyor.

1992 – KRALİÇENİN EVLİLİK YILDÖNÜMÜNDE WINDSOR ŞATOSU YANDI

Kraliçe II. Elizabeth’in evliliğinin 45. yıldönümünde Windsor Şatosu’nda büyük bir yangın çıktı. Özel şapelde bir aydınlatma cihazının perdeyi tutuşturmasıyla başlayan alevler, tarihî yapının geniş bir bölümüne yayıldı. Çok sayıda salon ve odanın zarar gördüğü yangının ardından kapsamlı bir onarım başlatıldı. Restorasyon, beş yıl sonra yine 20 Kasım’da tamamlandı.

1994 – NAİM SÜLEYMANOĞLU’NDAN İSTANBUL’DA BEŞ DÜNYA REKORU

Naim Süleymanoğlu, İstanbul’da düzenlenen Dünya Halter Şampiyonası’nda 64 kiloda yarışarak beş dünya rekoru kırdı ve üç altın madalya kazandı. Yunan rakibi Valerios Leonidis ile mücadelesi, şampiyonanın en heyecanlı anlarından birine dönüştü. Ertesi gün yayımlanan Milliyet, başarısını “Naim’den 5 dünya rekoru, 3 altın” başlığıyla duyurdu. “Cep Herkülü”, Türk seyircisinin önünde unutulmaz bir gösteriye imza attı.

1995 – FANATİK İLK KEZ GAZETE BAYİLERİNDEYDİ

Spor gazetesi Fanatik, 20 Kasım 1995’te ilk sayısıyla okurların karşısına çıktı. Doğan Grubu bünyesinde yayın hayatına başlayan gazete, maç haberleri, transfer gelişmeleri ve spor yorumlarıyla geniş bir okuyucu kitlesine ulaştı. Futbol gündeminin gazete manşetlerinden takip edildiği yıllarda Fanatik, Türkiye’nin tanınan spor yayınlarından biri haline geldi.

1995 – “BU EVLİLİKTE ÜÇ KİŞİYDİK”: DİANA’NIN RÖPORTAJI EKRANA GELDİ

Prenses Diana’nın BBC’nin “Panorama” programına verdiği röportaj, 20 Kasım 1995’te yayımlandı. İngiltere’de 23 milyondan fazla kişinin izlediği söyleşide Diana, Prens Charles’la evliliğini ve yaşadığı sorunları anlattı. Camilla’yı kastederek söylediği “Bu evlilikte üç kişiydik” sözü hafızalara kazındı. Görüşmeyi sağlayan gazeteci Martin Bashir’in sahte banka belgeleri kullandığının 2021’deki soruşturmayla ortaya konulması, röportajı yıllar sonra bir BBC skandalına dönüştürdü.

1998 – ULUSLARARASI UZAY İSTASYONU’NUN İLK PARÇASI FIRLATILDI

Uluslararası Uzay İstasyonu’nun ilk modülü Zarya, Kazakistan’daki Baykonur Uzay Üssü’nden fırlatıldı. Böylece farklı ülkelerin uzayda birlikte kuracağı dev araştırma istasyonunun inşası başladı. Rusya’da üretilen modüle sonraki yıllarda yeni bölümler eklendi. Kasım 2000’de ilk uzun süreli mürettebatın yerleşmesiyle istasyon, insanların uzayda kesintisiz yaşayıp bilimsel çalışmalar yürüttüğü bir merkez hâline geldi.

1998 – ÖCALAN’IN İTALYA’DAKİ TUTUKLULUĞU KALDIRILDI

Roma’da 12 Kasım’da yakalanan PKK lideri Abdullah Öcalan’ın tutukluluğu kaldırıldı ve zorunlu ikamet koşuluyla gözetim altında tutulmasına geçildi. Türkiye’nin iade talebi sürerken yaşanan gelişme, Ankara ile Roma arasındaki diplomatik krizi ağırlaştırdı.

2000 – KASIM KRİZİNİN EŞİĞİNDE BORSADA SERT DÜŞÜŞ

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası endeksi, 20 Kasım 2000’de yüzde 7,1 geriledi. Türkiye, bankaların nakit bulmakta zorlandığı Kasım krizine giriyordu. Merkez Bankası, iki gün sonra piyasadaki para sıkışıklığını hafifletmek için müdahale etti. Aralık ayında Demirbank’ın Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilmesine kadar uzanan gelişmeler, Türkiye ekonomisinin kırılganlığını ortaya koydu.

2003 – İSTANBUL İKİ BOMBALI SALDIRIYLA SARSILDI

El Kaide bağlantılı teröristlerin İstanbul’da düzenlediği saldırılarda, Levent’teki HSBC Genel Müdürlüğü ile Beyoğlu’ndaki İngiltere Başkonsolosluğu hedef alındı. Saldırılarda 31 kişi hayatını kaybetti, yüzlerce kişi yaralandı. Ölenler arasında İngiltere Başkonsolosu Roger Short ile tiyatro ve seslendirme sanatçısı Kerem Yılmazer de bulunuyordu. Beş gün önce sinagoglara yapılan saldırıların ardından gelen patlamalar, İstanbul’un yakın tarihindeki en ağır terör olayları arasında yer aldı.

2007 – İNSAN DERİSİNDEN KÖK HÜCRE ELDE EDİLDİĞİ AÇIKLANDI

Japonya’da Şinya Yamanaka ve ABD’de James Thomson’ın ekipleri, insan deri hücrelerini yeniden programlayarak farklı hücre türlerine dönüşebilen kök hücreler elde ettiklerini 20 Kasım 2007’de duyurdu. Birbirinden bağımsız yürütülen çalışmalar, embriyo kullanmadan bu hücrelerin üretilebilmesini sağladı. Buluş, hastalıkların laboratuvarda incelenmesi, yeni ilaçların araştırılması ve kişiye özel tedavi çalışmalarında önemli bir yol açtı.

2009 – HÜRMÜZ, GLADİO VE VAMPİRLER AYNI GÜN SİNEMALARDAYDI

“7 Kocalı Hürmüz”, “Kurtlar Vadisi: Gladio” ve “Alacakaranlık Efsanesi: Yeni Ay”, 20 Kasım 2009’da Türkiye’de gösterime girdi. Komedi, siyasi aksiyon ve gençlik romantizmini buluşturan vizyon haftasında ilk hafta sonunun lideri 287 bin 851 seyirciyle “Yeni Ay” oldu. “Gladio” ise 270 bin 445 izleyiciyle ikinci sırada yer aldı.

2022 – DÜNYA KUPASI KATAR’DA BAŞLADI, İLK GOL FENERBAHÇELİ VALENCIA’DAN GELDİ

Katar’ın ev sahipliği yaptığı Dünya Kupası, Katar ile Ekvador arasındaki karşılaşmayla başladı. Ekvador, o dönemde Fenerbahçe forması giyen Enner Valencia’nın attığı iki golle maçı 2-0 kazandı. Turnuvanın ilk golünü de Valencia kaydetti. Alışılmış yaz takviminin dışına çıkılarak kasım ve aralık aylarında düzenlenen organizasyon, futbolun kulüp takvimini de değiştiren farklı bir Dünya Kupası oldu.

2024 – DİYARBAKIR’DAKİ KAZIDAN ÇANAKKALE HATIRASI ÇIKTIĞI DUYURULDU

Diyarbakır’daki Amida Höyük ve Artuklu Sarayı kazılarında bulunan Çanakkale Savaşı hatırası rozet, 20 Kasım 2024’te kamuoyuna duyuruldu. Üzerinde iki Osmanlı askeri, ay yıldız ve “Çanakkale savaşı yadigârı” yazısı bulunan rozetin, savaştan memleketine dönen bir gaziye ait olabileceği değerlendirildi. Kazı Başkanı Prof. Dr. İrfan Yıldız’ın açıkladığı buluntu, arkeolojinin yakın geçmişten de insan hikâyeleri ortaya çıkarabildiğini gösteriyordu.

 

KOCAELİ TARİHİNDE 20 KASIM

1918 – İNGİLİZ GEMİLERİ İZMİT ÖNLERİNE DEMİRLEDİ

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın ardından İngilizler, Yavuz Zırhlısı’na ve Körfez’deki Osmanlı donanmasına el koymak amacıyla 20 Kasım 1918’de İzmit önlerine demirledi. Kocaeli İl Millî Eğitim Müdürlüğünün yayımladığı Şehrimiz Kocaeli kitabında bu tarih, kentte işgal sürecinin başlangıcı olarak gösteriliyor. İstanbul’a yakınlığı, demiryolu bağlantısı ve Anadolu’ya geçişteki konumu, İzmit’i işgal kuvvetleri açısından önemli bir merkez hâline getiriyordu. Kentin 28 Haziran 1921’deki kurtuluşuna uzanan zorlu dönemin ilk adımlarından biri böylece atılmış oldu.

1919 – YAHYA KAPTAN’I HEDEF ALAN SUÇLAMALAR MUSTAFA KEMAL’E GÖNDERİLDİ

Gebze ve çevresindeki Kuvayımilliye örgütlenmesinin önemli isimlerinden Yahya Kaptan, İstanbul’dan Sivas’a gönderilen 20 Kasım 1919 tarihli bir telgrafın konusu oldu. Kara Vasıf Bey’in telgrafında Yahya Kaptan hakkında suçlamalar yöneltiliyor, Gebze Kaymakamı’nın da değiştirilmesi isteniyordu. Nutuk’un belgeleri arasında yer alan bu yazışma, Millî Mücadele’nin ilk aylarında bölgedeki örgütlenmenin kendi içinde de ciddi anlaşmazlıklar yaşadığını gösteriyor. Mustafa Kemal Paşa, sonraki yazışmalarında Yahya Kaptan’ın korunması için İzmit’teki askerî makamlardan önlem alınmasını istedi.

1920 – DARICA İŞGAL EDİLDİ, BELEDİYE BAŞKANININ MÜHRÜNE EL KONULDU

Tarihçi Fikrettin Yavuz’un Osmanlı arşiv belgelerine dayanan araştırmasına göre, Darıca’daki fiilî Yunan işgali 20 Kasım 1920’de başladı. Belediye Başkanı Osman Efendi, kasabadaki Rum okuluna çağrıldı ve belediye başkanlık mührü zorla elinden alındı. İşgal kuvvetleri yerel yönetimi kendi denetimlerine geçiriyordu. Sonraki aylara ait resmî raporlarda halkın güvenlik sorunları, yoksulluk ve hareket kısıtlamalarıyla karşı karşıya kaldığı anlatılıyor. Belediyenin mührüne el konulması, işgalin Darıca’nın günlük yönetimine kadar uzandığını gösteren çarpıcı bir ayrıntıydı.

1994 – KOCAELİSPOR, İSMETPAŞA’DA DÖRT GOLLE KAZANDI

Kocaelispor, 20 Kasım 1994’te İsmetpaşa Stadı’nda Petrol Ofisi’ni 4-0 mağlup etti. Yeşil-siyahlıların gollerini 43. dakikada İbrahim Ergun Kula, 56. dakikada Faruk Yiğit, 64. dakikada Namık Kemal Halat ve 75. dakikada Mert Meriç attı. İlk yarıyı tek golle önde tamamlayan Körfez ekibi, ikinci yarıda farkı açtı.

 

20 KASIM’DA GAZETELERDE KOCAELİ

Kocaeli’nin eski gazete sayfalarında yalnızca büyük siyasi gelişmeler bulunmuyor. Odun fiyatları, sokaklarda hız yapan motosikletler, askerlere hazırlanan kışlıklar ve çocuklarla oynanan bir futbol maçı da şehrin geçmişinden izler taşıyor. Aşağıdaki tarihler, haberlerin yayımlandığı günleri gösteriyor.

1919 – SERVET-İ FÜNUN: KÖRFEZ’DE YOLCU VAPURUNA SALDIRI

Osmanlı dönemine uzanan dikkat çekici kayıtlardan biri, Servet-i Fünun’un 20 Kasım 1919 tarihli sayısına ait dijital arşiv açıklamasında bulunuyor. Kayıtta, İzmit Körfezi’nde çalışan Kırlangıç vapurunun Karamürsel çevresinde silahlı saldırıya uğradığı ve bölgedeki güvenlik sorunları anlatılıyor. Tarihçi Sabahattin Özel’in araştırması da 1919’da İstanbul’dan İzmit’e giden Kırlangıç vapuruna ateş açıldığını doğruluyor. Burada 20 Kasım, saldırının gerçekleştiği gün olarak değil, Servet-i Fünun nüshasının tarihi olarak ele alınmalı.

1938 – AKŞAM: “İZMİT TARİHTE EN HÜZÜNLÜ AKŞAMINI GEÇİRDİ”

Akşam gazetesinin ikinci sayfasında İzmit’in Atatürk’e vedası bu başlıkla anlatılıyordu. 19 Kasım’da gerçekleşen tören, ertesi gün ülke okuyucusuna ulaştırılmıştı. Haberde dükkânların kapanması, öğrencilerin iskele çevresinde toplanması, kıyıları ve yolları dolduran kalabalıklar öne çıkıyordu. Atatürk’ün naaşının Yavuz’dan alınarak karaya çıkarılması ve Ankara’ya götürecek trene yerleştirilmesi, gazetenin İzmit haberinin merkezindeydi. Bu sayfa, kentin vedasının ulusal basındaki en güçlü tanıklıklarından biri.

1939 – SON POSTA: İZMİT’İN DERDİ ODUN PAHALILIĞI VE HIZLI MOTOSİKLETLERDİ

Son Posta’nın onuncu sayfasındaki Kocaeli haberleri, bugünün okuyucusuna da tanıdık gelecek sorunları bir araya getiriyordu. Kış yaklaşırken odun ve kömür fiyatlarından yakınılıyor, İzmit sokaklarında çoğalan motosikletlerin hızlı kullanılması eleştiriliyordu. Gazete, bir motosikletin kalabalık bir yolda dört kişiye çarparak yaralanmalarına neden olduğunu da aktarıyordu. Aynı sayfada İzmit-Kandıra yolunun 15 kilometrelik bozuk bölümündeki onarım anlatılıyor, halkın yolun kış bastırmadan tamamlanmasını beklediği belirtiliyordu. Isınma, trafik güvenliği ve yol çalışmaları, 1939’un kent gündeminde de önemli yer tutuyordu.

1940 – ULUS: İZMİT POLİSLERİNDEN ASKERLERE 90 GÖMLEK

Ulus gazetesinin ikinci sayfası, İzmit’te askerlere kışlık eşya hazırlamak için yürütülen çalışmalara yer veriyordu. Habere göre kadınlar Halkevinde bir araya gelerek yardım hazırlıklarını örgütlüyor, komiteler kuruyordu. İzmit polisleri de aralarında para toplayarak askerler için 90 kalın pamuklu gömlek diktirmeye başlamıştı. İkinci Dünya Savaşı sürerken yayımlanan bu küçük haber, kentteki dayanışmanın somut bir örneğini kayda geçiriyordu.

1956 – AZİM: KOCAELİ GAZETECİLERİNİN BAŞKANLIĞINA FİKRİ DORA SEÇİLDİ

Yerel basının kendi tarihi de 20 Kasım sayfalarında karşımıza çıkıyor. Bilal Tunç’un Demokrat Parti Döneminde Kocaeli araştırmasında, Azim gazetesinin 20 Kasım 1956 tarihli 694. sayısına dayanılarak, Gazeteciler Derneği kongresinde başkanlığa gazetenin sahibi Fikri Dora’nın seçildiği aktarılıyor. Gazetecilerin mesleki hakları, gazetelerin fiyatları ve reklam işleriyle ilgilenen örgütün yönetimindeki bu değişiklik, şehrin basın tarihinden bir kayıt. Buradaki 20 Kasım tarihi kongrenin değil, haberi yayımlayan gazetenin tarihi.

2009 – CUMHURİYET: KOCAELİ’DE ÜRETİLEN ARAÇLAR FUARA HAZIRLANIYORDU

Cumhuriyet’in internet sayfasında yayımlanan Ford Otosan haberinde, Kocaeli’de üretilen Transit Connect’in kombi ve van modellerinin aralık ayında düzenlenecek Comvex Ticari Araçlar ve Yan Sanayi Fuarı’nda sergileneceği duyuruluyordu. Haberde Transit Connect’in ABD’ye ihracatına da dikkat çekiliyordu. Böylece Kocaeli, ulusal basında üretimi dış pazarlara ulaşan bir otomotiv merkezi olarak yer alıyordu. Haberin tarihi 20 Kasım’dı; söz konusu fuarın 3-6 Aralık’ta yapılması planlanıyordu.

2009 – AYDINPOST: VALİ DÖRT GOL ATTI, ÇOCUKLAR YİNE KAZANDI

Kocaeli’den gelen eğlenceli bir futbol haberi, AydınPost’ta “Vali’den 4 gol 3 asist!” başlığıyla yayımlandı. Kocaeli Emniyet Müdürlüğünün “Beni de kazanın” projesi kapsamında çocuklardan oluşan “Kardeşim” takımı, il protokolüyle karşılaşmıştı. Protokol takımının kaptanı Vali Gökhan Sözer dört gol atıp üç asist yapmasına rağmen, çocuklar maçı 8-7 kazandı. Eski hakem Mustafa Çulcu’nun kendi kalesine attığı gol de haberde yer aldı. Karşılaşma, sosyal desteğe ihtiyaç duyan çocukların spor ve eğitim yoluyla desteklenmesi amacıyla düzenlenmişti.

2010 – KANDIRA’DA TARIM ARAZİLERİ İÇİN YOL EYLEMİ

Yeniçağ’ın 20 Kasım 2010 tarihli haberinde, Kandıra’daki Gıda İhtisas Organize Sanayi Bölgesi projesine karşı yapılan bir protesto anlatılıyordu. Kocakaymaz köyünde “Toprakların Kardeşliği Platformu” adı altında toplanan grup, projenin verimli tarım arazilerine zarar vereceğini savunuyordu. Pankartlarla İzmit-Kandıra yoluna çıkan protestocular kısa süreli oturma eylemi yaptı. Haber, Kocaeli’de sanayi yatırımlarıyla tarım arazilerinin korunması arasındaki tartışmanın geçmişinden bir kesit sunuyor.

2014 – İZMİT’İN ESKİ CEZAEVİ BOŞALTILIYORDU

DHA’nın 20 Kasım 2014 tarihli haberinde, Kuruçeşme’deki Kocaeli C Tipi Cezaevi’nin boşaltılmasına başlandığı bildiriliyordu. 1955’te yerleşim alanının dışında yapılan cezaevi, zamanla mahallenin ve D-100 çevresindeki yapılaşmanın ortasında kalmıştı. Bir dönem Yılmaz Güney’in de kaldığı cezaevindeki yaklaşık 700 tutuklu ve hükümlünün Düzce ve Kandıra’daki cezaevlerine nakli sürüyordu. Binanın, sevk işlemlerinden sonra yıkılması planlanıyordu.

2023 – BUGÜN KOCAELİ: KANDIRA’YA METREKARE BAŞINA 196 KİLOGRAM YAĞIŞ

Bugün Kocaeli’nin yayımladığı haberde, kuvvetli sağanak ve fırtınanın kentteki etkileri anlatılıyordu. Valilik açıklamasına göre son 24 saatte il genelinde metrekareye ortalama 73 kilogram, Kandıra’da ise 196 kilogram yağış düşmüştü. Hereke’de yolcuların kullandığı yüzer iskelenin halatları kopmuş, Eskihisar kıyısındaki işletmeler zarar görmüş, Darıca ve Karamürsel’de tekneler fırtınadan etkilenmişti. Haber, bir önceki gün başlayan olumsuz hava koşullarının Körfez kıyıları boyunca oluşturduğu hasarı bir araya getiriyordu.

2025 – YEREL BASIN: KOCAELİ SAVUNMA SANAYİSİNDEN DAHA FAZLA PAY İSTİYORDU

Özgür Kocaeli’nin dördüncü sayfasında “Kocaeli’nin savunma sanayi iş hacmi daha yüksek olmalı” başlığı yer aldı. Aynı gün Nokta gazetesinde Celalettin Kırboz, kentte üretim yapan bir savunma ve havacılık şirketi yerleşkesine duyulan ihtiyacı yazdı; Kocaeli’nin kendi ürün ve markalarıyla öne çıkmasını savundu. Kentte düzenlenen savunma sanayisi buluşmasının basına yansımaları, fabrikaların sayısı kadar hangi ürünlerin geliştirildiği ve üretildiğinin de tartışıldığını gösteriyordu.

 

20 KASIM’DA DOĞANLAR

1841 – SEÇİMLERDEKİ HESAPLAMA YÖNTEMİNE ADINI VEREN VICTOR D’HONDT

Belçikalı hukukçu Victor D’Hondt, 20 Kasım 1841’de doğdu. Türkiye’de seçim sonuçları açıklanırken sıkça duyduğumuz D’Hondt yöntemi, onun adını taşıyor. Yöntem, partilerin aldığı oyların milletvekili sandalyelerine nasıl dağıtılacağını hesaplamak için kullanılıyor. Seçim gecelerinde “Bu oy oranıyla kaç milletvekili çıkar?” sorusunun yanıtında, 19. yüzyılda yaşamış bu hukukçunun geliştirdiği hesaplama yaklaşımı bulunuyor.

1858 – NOBEL EDEBİYAT ÖDÜLÜ’NÜ KAZANAN İLK KADIN: SELMA LAGERLÖF

İsveçli yazar Selma Lagerlöf, 20 Kasım 1858’de doğdu. 1909’da Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanan ilk kadın oldu. Türkiye’de pek çok kişinin “Uçan Kaz” uyarlamasıyla tanıdığı Nils Holgersson’un maceralarını kaleme aldı. Başlangıçta çocuklara İsveç’i tanıtacak bir okuma kitabı olarak hazırlanan bu eser, kazlarla yolculuk eden küçük bir çocuğun hikâyesiyle dünya çocuk edebiyatının klasiklerinden birine dönüştü.

1886 – ARILARIN DANSLA HABERLEŞTİĞİNİ ÇÖZEN KARL VON FRISCH

Avusturyalı bilim insanı Karl von Frisch, 20 Kasım 1886’da Viyana’da doğdu. Bal arılarının, buldukları besinin yerini diğer arılara belirli hareketlerle bildirdiğini ortaya koydu. Arıların bu “dansı”, yiyeceğin yönü ve uzaklığı hakkında bilgi taşıyordu. Hayvanların duyuları ve davranışları üzerine yaptığı araştırmalarla, 1973 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nü Konrad Lorenz ve Nikolaas Tinbergen ile paylaştı.

1889 – SAMANYOLU’NUN ÖTESİNDEKİ EVRENİ GÖSTEREN EDWIN HUBBLE

Amerikalı astronom Edwin Hubble, 20 Kasım 1889’da doğdu. Gözlemleriyle, gökyüzündeki bazı ışık kümelerinin Samanyolu’nun içinde bulunmadığını, başlı başına başka galaksiler olduğunu gösterdi. Galaksilerin uzaklıkları ile bizden uzaklaşmaları arasındaki ilişkiyi ortaya koyarak evrenin genişlemesine ilişkin önemli kanıtlar sundu. Adı, uzayın büyüleyici görüntülerini dünyaya ulaştıran Hubble Uzay Teleskobu’nda yaşamaya devam ediyor.

1923 – IRK AYRIMCILIĞINA KARŞI YAZAN NADİNE GORDİMER DOĞDU

Nobel ödüllü yazar Nadine Gordimer, 20 Kasım 1923’te Güney Afrika’da doğdu. Roman ve öykülerinde ülkesindeki ırk ayrımcılığının insanların günlük hayatlarını ve ilişkilerini nasıl etkilediğini anlattı. Bazı kitapları apartheid yönetimi tarafından yasaklandı. Ayrımcılığa karşı mücadelenin önemli kültür insanlarından biri olan Gordimer, 1991’de Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazandı.

1924 – DOĞANIN KARMAŞIK ŞEKİLLERİNİ MATEMATİKLE ANLATAN BENOIT MANDELBROT

Matematikçi Benoit Mandelbrot, 20 Kasım 1924’te Varşova’da doğdu. Kıyı çizgileri, bulutlar ve dallanan yapılar gibi klasik geometrinin kolayca açıklayamadığı şekilleri inceleyen fraktal geometrinin gelişmesine öncülük etti. Bir şeklin küçük parçalarında bütününe benzeyen desenlerin görülmesi, bu alanın en dikkat çekici özelliklerinden biri. Mandelbrot’un çalışmaları, doğayı anlamanın yanında bilgisayarlarla karmaşık görüntüler üretmenin de yollarını genişletti.

1925 – BAŞKANLIK YARIŞI SUİKASTLA SON BULAN ROBERT F. KENNEDY

Amerikalı siyasetçi Robert F. Kennedy, 20 Kasım 1925’te doğdu. Ağabeyi Başkan John F. Kennedy döneminde adalet bakanlığı yaptı, daha sonra New York senatörü oldu. Irk ayrımcılığına ve yoksulluğa karşı çıkışlarıyla öne çıktı. 1968’de Demokrat Partinin başkan adaylığı için yarışırken silahlı saldırıya uğrayarak hayatını kaybetti. Ağabeyinden yaklaşık beş yıl sonra öldürülmesi, Kennedy ailesinin trajedisini dünya gündemine yeniden taşıdı.

1940 – TRABZONSPOR’UN “FUTBOL PROFESÖRÜ” ÖZKAN SÜMER

Türk futbolunun önemli isimlerinden Özkan Sümer, 20 Kasım 1940’ta Trabzon’un Maçka ilçesinde doğdu. Trabzonspor’da futbolculuk, teknik direktörlük ve kulüp başkanlığı yaptı. Bordo-mavili takımı 1978-1979 ve 1980-1981 sezonlarında lig şampiyonluğuna taşıdı. Millî takımı ve Galatasaray’ı da çalıştıran Sümer, genç futbolcuların yetişmesine verdiği önemle tanındı. Futbola yaklaşımı nedeniyle “futbolun profesörü” olarak anıldı.

1942 – ABD’NİN 46. BAŞKANI JOE BIDEN

Amerikalı siyasetçi Joe Biden, 20 Kasım 1942’de Pennsylvania eyaletinin Scranton kentinde doğdu. Uzun yıllar senatörlük yaptıktan sonra, Barack Obama döneminde sekiz yıl başkan yardımcılığı görevini üstlendi. 2021-2025 yılları arasında ABD’nin 46. başkanı olarak görev yaptı. Başkanlığına, Covid-19 salgınının ekonomik ve toplumsal etkileriyle mücadele edilen bir dönemde başladı.

1945 – ŞARKILARIN VE YEŞİLÇAM’IN “MAVİ BONCUĞU” EMEL SAYIN

Türk sanat müziğinin sevilen yorumcularından Emel Sayın, 20 Kasım 1945’te Sivas’ın Şarkışla ilçesinde doğdu. Radyo, gazino ve plak çalışmalarının yanı sıra Yeşilçam filmleriyle de geniş bir izleyici kitlesine ulaştı. Mavi Boncuk, Yalancı Yarim ve Feryat gibi filmler, onun sesini ve oyunculuğunu aynı hikâyede buluşturdu. Kuşaklar boyunca dinlenen sanatçıya 1998’de Devlet Sanatçısı unvanı verildi.

1946 – BİZİMKİLER’İN UNUTULMAZ HALİS’İ ALİ UYANDIRAN

Tiyatro, sinema ve televizyon oyuncusu Ali Uyandıran, 20 Kasım 1946’da Bursa’da doğdu. Hukuk eğitiminin ardından oyunculuğa yöneldi. Selamsız Bandosu’ndaki bando şefi ve Bizimkiler dizisindeki Halis karakterleriyle hafızalara yerleşti. Dizide babasının sürekli “Dummkopf” diye seslendiği Halis, Türk televizyonunun en çok hatırlanan komedi karakterlerinden biri oldu.

1961 – SAKARYA’DAN DÜNYA İKİNCİLİĞİNE UZANAN GÜREŞÇİ EROL KEMAH

Millî güreşçi Erol Kemah, 20 Kasım 1961’de Adapazarı’nda doğdu. 1983 Dünya Güreş Şampiyonası’nda grekoromen stil 52 kiloda gümüş madalya kazandı. Aynı yıl Akdeniz Oyunları’nda altın madalyaya ulaştı. Türkiye’yi 1984 Los Angeles ve 1988 Seul Olimpiyatları’nda da temsil eden Kemah, komşu kent Sakarya’nın yetiştirdiği önemli sporcular arasında yer aldı.

1967 – TÜRKÇE ROCK MÜZİĞİN SEVİLEN SESİ TEOMAN

Şarkıcı, söz yazarı ve besteci Teoman, 20 Kasım 1967’de İstanbul’da doğdu. Tam adı Fazlı Teoman Yakupoğlu olan sanatçı, müziğe gruplarla başladıktan sonra solo çalışmalarıyla tanındı. Kendine özgü yorumuyla Türkçe rock müziğin geniş kitlelere ulaşan isimlerinden biri oldu. O, Bazı Yalanlar ve Gemiler, dinleyicilerin onun sesiyle benimsediği şarkılar arasında yer aldı.

1976 – ANKARA’DAN MARVEL VE DC ÇİZGİ ROMANLARINA: MAHMUD ASRAR

Çizgi roman sanatçısı Mahmud Asrar, 20 Kasım 1976’da Ankara’da doğdu. Türkiye’de aldığı sanat eğitiminin ardından uluslararası çizgi roman dünyasında çalışmaya başladı. X-Men, Avengers, Conan ve Supergirl gibi dünyaca tanınan serileri çizdi; Marvel, DC ve Image Comics için eserler üretti. Türkiye’de yetişip çizgileri dünyanın farklı ülkelerindeki okurlara ulaşan sanatçılardan biri oldu.

1981 – BEŞİKTAŞ’IN ŞAMPİYON KADROSUNDAN İBRAHİM TORAMAN

Millî futbolcu İbrahim Toraman, 20 Kasım 1981’de Sivas’ta doğdu. Gaziantepspor’un ardından transfer olduğu Beşiktaş’ta uzun yıllar savunmada görev yaptı. Siyah-beyazlıların 2008-2009 sezonunu hem lig hem Türkiye Kupası şampiyonu olarak tamamlayan kadrosunda yer aldı. Lig şampiyonluğunu kesinleştiren Denizlispor maçında takımının gollerinden birini de Toraman attı.

1988 – FENERBAHÇE’DE DE FORMA GİYEN DUŞAN TADİÇ

Sırp futbolcu Duşan Tadiç, 20 Kasım 1988’de Baçka Topola’da doğdu. Oyun kuruculuğu ve takım arkadaşlarına hazırladığı gol fırsatlarıyla tanındı. 2023’te Fenerbahçe’ye transfer oldu ve iki sezon sarı-lacivertli formayı giydi. Sırbistan Millî Takımı’nın da uzun yıllar önemli oyuncuları arasında yer alan Tadiç, Türkiye’de özellikle Fenerbahçeli taraftarların yakından tanıdığı isimlerden biri hâline geldi.

 

20 KASIM’DA HAYATINI KAYBEDENLER

1764 – MATEMATİKÇİLERİ YÜZYILLARDIR UĞRAŞTIRAN SORUNUN SAHİBİ: CHRISTIAN GOLDBACH

Matematikçi Christian Goldbach, 20 Kasım 1764’te hayatını kaybetti. Adını yaşatan soru, ilk bakışta oldukça basitti: İkiden büyük her çift sayı, iki asal sayının toplamı olarak yazılabilir mi? Örneğin 10, 3 ile 7’nin toplamıdır. Goldbach’ın 1742’de matematikçi Euler’e yazdığı mektupla gündeme gelen bu düşünce, matematik tarihinin en ünlü problemlerinden birine dönüştü.

1910 – “SAVAŞ VE BARIŞ”IN YAZARI TOLSTOY, SON YOLCULUĞUNDA HAYATINI KAYBETTİ

Savaş ve Barış ve Anna Karenina gibi eserleriyle dünya edebiyatının en çok okunan yazarlarından biri olan Lev Tolstoy, 20 Kasım 1910’da, 82 yaşında öldü. Yaşamının son günlerinde evinden ayrılmış, tren yolculuğu sırasında hastalanınca Astapovo İstasyonu’nda inmek zorunda kalmıştı. İstasyon şefinin evine yerleştirilen yazarın sağlık durumu, dünyanın dört bir yanından gelen gazeteciler tarafından izleniyordu. Tolstoy’un son durağı olan istasyon, daha sonra onun adını aldı.

1945 – ATOMLARIN FARKLI TÜRLERİNİ ORTAYA ÇIKARAN NOBELLİ BİLİM İNSANI: FRANCIS ASTON

İngiliz bilim insanı Francis William Aston, 20 Kasım 1945’te yaşamını yitirdi. Geliştirdiği kütle spektrografı, atomları kütlelerine göre ayırt etmeyi sağlıyordu. Aston, bu araçla aynı elementin farklı kütlelere sahip atom türlerini, yani izotoplarını belirledi. Çok sayıda element üzerinde yürüttüğü çalışmalar, ona 1922 Nobel Kimya Ödülü’nü kazandırdı.

1947 – ÜNLÜ OYUNUNUN SAHNELENMESİNDEN BİR GÜN ÖNCE ÖLDÜ: WOLFGANG BORCHERT

Alman yazar Wolfgang Borchert, 20 Kasım 1947’de, henüz 26 yaşındayken hayatını kaybetti. Savaş, cephede yaşadıkları ve hapishane yılları, hem sağlığını hem de yazdıklarını derinden etkilemişti. Savaştan dönen bir askerin kendi ülkesinde dışlanmasını anlattığı Kapıların Dışında, daha önce radyoda seslendirilmişti. Oyunun ilk sahne gösterimi ise Borchert’in ölümünden bir gün sonra, 21 Kasım’da Hamburg’da yapıldı.

1954 – ADINI KÜÇÜK UÇAKLARLA DÜNYAYA DUYURAN CLYDE CESSNA

Havacılık öncüsü Clyde Cessna, 20 Kasım 1954’te hayatını kaybetti. Otomobil satıcılığından uçak yapımına yönelen Cessna, 1911’de kendi hazırladığı tek kanatlı uçağı uçurabilmek için defalarca deneme yaptı. Başarısızlıklar ve kazalar onu durdurmadı. 1927’de kendi şirketini kurdu. Soyadını taşıyan marka, küçük uçaklarla dünya çapında tanınırken Cessna 172, genel havacılık tarihinin en çok üretilen uçaklarından biri oldu.

1979 – PROF. DR. ÜMİT DOĞANAY SİLAHLI SALDIRIDA ÖLDÜRÜLDÜ

İstanbul Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Ümit Yaşar Doğanay, 20 Kasım 1979’da uğradığı silahlı saldırıda hayatını kaybetti. Medeni hukuk alanında çalışan Doğanay, üniversitenin Siyasal Bilimler Fakültesinin kuruluşunda görev almış ve dekan yardımcılığını üstlenmişti. Görevine giderken öldürülen akademisyen, Türkiye’de siyasi şiddetin üniversite dünyasından kopardığı isimler arasında yer aldı.

1995 – OLİMPİYAT ŞAMPİYONU SERGEY GRİNKOV, EŞİYLE ANTRENMAN YAPARKEN ÖLDÜ

Artistik buz pateninin ünlü isimlerinden Sergey Grinkov, 20 Kasım 1995’te, ABD’nin Lake Placid kentinde antrenman sırasında geçirdiği kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi. Henüz 28 yaşındaydı. Eşi ve buz üzerindeki partneri Yekaterina Gordeyeva ile 1988 ve 1994 Kış Olimpiyatları’nda altın madalya kazanmıştı. Çocukluk yıllarında başlayan spor ortaklıkları, evliliğe ve iki olimpiyat şampiyonluğuna uzanmıştı.

2003 – TİYATRONUN VE BELGESELLERİN TANIDIK SESİ: KEREM YILMAZER

Oyuncu ve seslendirme sanatçısı Kerem Yılmazer, 20 Kasım 2003’te, 58 yaşında hayatını kaybetti. Hukuk eğitimi almasına rağmen mesleğini sanat alanında sürdürmüş; Dormen Tiyatrosu, Kent Oyuncuları ve İstanbul Şehir Tiyatroları’nda çalışmıştı. Televizyon izleyicileri onu NTV’deki program ve belgesellere verdiği sesle de tanıyordu. Şarkıcılık da yapan Yılmazer, 1978 Eurovision Türkiye finalinde “İnsanız Biz” adlı şarkıyı seslendiren sanatçılar arasındaydı.

2006 – “MASH” VE “NASHVILLE”İN YÖNETMENİ ROBERT ALTMAN ÖLDÜ

Amerikalı yönetmen Robert Altman, 20 Kasım 2006’da, 81 yaşında yaşamını yitirdi. MASH, Nashville, The Player ve Gosford Park gibi filmleriyle tanındı. Kalabalık oyuncu kadroları, birbirine bağlanan insan hikâyeleri ve karakterlerin birbirlerinin sözünü kestiği doğal konuşmalar, sinemasının belirgin özellikleriydi. Beş kez en iyi yönetmen Oscar’ına aday gösterilen Altman, ölümünden birkaç ay önce yaşam boyu başarılarını onurlandıran bir Oscar aldı.

2012 – AYNA’NIN KURUCULARINDAN CEMİL ÖZEREN HAYATINI KAYBETTİ

1990’lı yıllarda Ayna grubuyla geniş bir dinleyici kitlesine ulaşan müzisyen Cemil Özeren, 20 Kasım 2012’de yaşamını yitirdi. Üniversiteden arkadaşı Erhan Güleryüz ile kurduğu grupta, Gittiğin Yağmurla Gel albümünden başlayarak tanındı. Ayna’dan ayrıldıktan sonra Destan grubuna katılan Özeren, hayatının son yılında Cemi Cümle adlı solo albümünü yayımlamıştı.

2020 – ATATÜRK PORTRELERİ VE TARİHÎ YAPI ÇİZİMLERİYLE TANINAN CEMAL AKYILDIZ ÖLDÜ

Ressam, gravür sanatçısı ve grafik tasarımcı Cemal Akyıldız, 20 Kasım 2020’de hayatını kaybetti. Atatürk portrelerinin yanı sıra tarihî yapıların ayrıntılı çizimlerini hazırladı; kitap kapaklarına, okul kitaplarına ve sinema afişlerine imza attı. Uzun yıllar İstanbul Üniversitesi’nde ressam olarak çalışan Akyıldız, yaklaşık iki bin roman kapağı çizdiğini anlatıyordu. Eserleriyle karşılaşan pek çok kişi, bu resimlerin arkasındaki sanatçının adını bilmiyordu.

2022 – GAZETE KÖŞELERİNDEN “90 DAKİKA”YA: HINCAL ULUÇ

Gazeteci ve spor yorumcusu Hıncal Uluç, 20 Kasım 2022 gecesi, 83 yaşında hayatını kaybetti. Uzun yıllar Sabah gazetesinde yazdı; televizyon izleyicilerinin hafızasında özellikle 90 Dakika programıyla yer edindi. Futbol kulüplerine, yöneticilere ve spor medyasına yönelik sert eleştirileriyle sık sık tartışmaların merkezinde bulundu. Yaşamdan Dakikalar programında ise kültür, sanat ve gündelik hayat üzerine sohbetleriyle ekrana geldi.

Bu haber Haber Kocaeli özel içeriğidir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi olsa haberin tamamı veya bir kısmı, yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz, başka mecralarda yayınlanamaz.

Haber Kocaeli
TarafındanHaber Merkezi
Haber Merkezi, Haber Kocaeli editör kadrosunun ortak imzasıdır. Ekibimiz Kocaeli ve İzmit gündemini yerinden takip eder; son dakika, asayiş, siyaset, ekonomi ve Kocaelispor haberlerini doğruluk esasıyla hazırlar. Ajans kaynaklı içerikler yayına alınmadan önce editör denetiminden geçer. Haber Merkezi imzalı içeriklerin editoryal sorumluluğu Yayın İlkelerimiz çerçevesinde yayın yönetimimize aittir. Haber önerisi ve düzeltme talepleri için İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.