18 Kasım Tarihte Bugün

49 Dakika Okuma
18 Kasım Tarihte Bugün
Google'da haber kaynağınızı Haber Kocaeli olarak seçin

Günün Tarihi / 18 Kasım

18 KASIM’DA NELER KUTLANIYOR?

UZUNKÖPRÜ’NÜN KURTULUŞ GÜNÜ: TRAKYA’DA İŞGALİN SONA ERDİĞİ GÜNLERDEN BİRİ

Edirne’nin Uzunköprü ilçesi, 18 Kasım 1922’de Yunan işgalinden kurtuluşunun yıl dönümünü kutluyor. Büyük Taarruz’un ardından imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması, Doğu Trakya’nın yeniden Türk yönetimine geçmesinin yolunu açmıştı. Uzunköprü’de de 18 Kasım’da Türk idaresi kuruldu. İlçenin her yıl kutladığı Kurtuluş Günü, 2026’da 104’üncü yıl dönümüne ulaşıyor.

DÜNYA KOAH GÜNÜ: “HER NEFES DEĞERLİDİR”

Dünya KOAH Günü, 2026’da 18 Kasım’a denk geliyor. Açılımı “Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı” olan KOAH; nefes darlığı, uzun süren öksürük ve balgam gibi belirtilerle kendini gösterebiliyor. Günün amacı, hastalığın erken tanınmasını ve uygun tedaviye erişimi desteklemek. Türk Toraks Derneği bu yıl “Her Nefes Değerlidir” mesajını öne çıkarıyor. Sigara dumanı ve diğer zararlı çevresel etkenlerden korunmak, belirtileri önemsemek ve hastalığı erken dönemde belirlemek farkındalık çalışmalarının merkezinde bulunuyor.

AVRUPA ANTİBİYOTİK FARKINDALIK GÜNÜ: GEREKSİZ KULLANIM, TEDAVİYİ ZORLAŞTIRIYOR

18 Kasım Avrupa Antibiyotik Farkındalık Günü, antibiyotiklerin bilinçli kullanılmasının önemini hatırlatıyor. Gereksiz ve yanlış kullanım, bakterilerin bu ilaçlara karşı direnç geliştirmesine katkıda bulunabiliyor. Böylece daha önce tedavi edilebilen enfeksiyonlarla mücadele zorlaşıyor. Antibiyotikler, grip ve soğuk algınlığı gibi virüs kaynaklı hastalıklarda etkili değil. Aynı gün başlayan 18-24 Kasım Dünya Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası ise insan, hayvan ve çevre sağlığını birlikte ele alarak ilaçlara direnç sorununa dikkat çekiyor.

ÇOCUKLARI CİNSEL İSTİSMARDAN KORUMA GÜNÜ: ÖNLEMEK, KORUMAK VE İYİLEŞMEYİ DESTEKLEMEK

18 Kasım, çocukların cinsel sömürü, istismar ve şiddetten korunmasına yönelik uluslararası farkındalık günü. Avrupa Konseyinin 2015’te başlattığı girişimin ardından Birleşmiş Milletler de 2022’de aynı tarihi, bu suçların önlenmesi ve mağdurların iyileşmesinin desteklenmesi için dünya günü ilan etti. Avrupa Konseyinin 2026 teması, çocuklara yönelik cinsel şiddet haberlerinde etik habercilik. Amaç, toplumun bilgilendirilirken çocukların haklarının ve güvenliğinin korunması.

ULUSLARARASI İSLAM SANATLARI GÜNÜ: KOCAELİ’NİN MİRASINI DA HATIRLATAN BİR TARİH

UNESCO’nun 2019’da ilan ettiği 18 Kasım Uluslararası İslam Sanatları Günü, mimariden hat sanatına, çiniden tezhibe uzanan kültürel birikime dikkat çekiyor. Gün, bu eserlerin korunmasını ve farklı toplumların birbirlerinin sanatını tanımasını amaçlıyor. İzmit’teki Mimar Sinan eseri Pertev Paşa Camii, bilinen adıyla Yeni Cuma Camii, bu mirasın Kocaeli’deki önemli örneklerinden biri. Her gün önünden geçilen tarihî yapıların sanat değerini yeniden fark etmek için de anlamlı bir vesile.

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ GÜNÜ: HARİTALARIN ARKASINDAKİ BİLGİ

Coğrafi Bilgi Sistemleri Günü, 2026’da 18 Kasım’da kutlanıyor. İlk kez 1999’da düzenlenen gün, konuma bağlı bilgilerin haritalarla birlikte kullanılmasını ve bu teknolojinin günlük hayattaki yerini anlatıyor. Bir bölgedeki nüfusu, yolları, altyapıyı ve çevresel özellikleri birlikte değerlendirmek, şehirlerin planlanmasına yardımcı oluyor. Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin çalışmalarında da kullanılan bu sistemler, haritayı yalnızca yol bulduğumuz bir araç olmaktan çıkarıp karar vermeyi kolaylaştıran bir bilgi kaynağına dönüştürüyor.

 

18 KASIM’IN TUHAF GÜNLERİ

Bu bölümdekiler, popüler kültürden, ticari girişimlerden veya mizah amaçlı özel gün takvimlerinden doğan gayriresmî kutlamalar.

AKREP BURCUYLA EVLİ OLANLARA DESTEK GÜNÜ

Evet, böyle bir gün de var. ABD’de sıra dışı günler üretmeleriyle tanınan Thomas ve Ruth Roy, 18 Kasım’ı “Akrep Burcuyla Evli Olanlara Destek Günü” olarak belirlemiş. Fikir, burç yorumlarında Akreplere yakıştırılan yoğun duygular ve zorlayıcı kişilik özellikleri üzerinden yapılan bir şakaya dayanıyor. Bilimsel bir kişilik değerlendirmesi taşımayan bu mizahi gün, takvimde eşlere takılmak için ayrılmış küçük bir köşe gibi düşünülebilir.

MICKEY VE MINNIE’NİN DOĞUM GÜNÜ: İKİ ÇİZGİ FİLM KAHRAMANI 98 YAŞINDA

Disney’in en tanınan karakterlerinden Mickey Mouse ile Minnie Mouse’un doğum günü 18 Kasım’da kutlanıyor. Tarihin kaynağı, ikisinin birlikte yer aldığı “Steamboat Willie” adlı kısa animasyonun 18 Kasım 1928’de gösterime girmesi. Disney arşivlerinde yapılan çalışmalar sonucunda bu tarih doğum günü olarak benimsendi. Böylece kuşaklar boyunca çocukların tanıdığı iki çizgi film kahramanı, 2026’da 98’inci yaş gününü kutluyor.

PRENSESLER GÜNÜ: TAKVİME BİR ANİMASYON FİLMİYLE GİRDİ

ABD’deki gayriresmî Prensesler Günü, 18 Kasım’da kutlanıyor. Günün arkasında “The Swan Princess” animasyonunun yapımcıları bulunuyor. Tarih de filmin ABD’de 18 Kasım 1994’te gösterime girmesinden geliyor. National Day Calendar adlı özel gün platformunun 2017’de takvimine aldığı kutlama, masal karakterleri, kostümler ve hayran etkinlikleri etrafında şekilleniyor. Yani adı gösterişli olsa da kökeninde bir kraliyet geleneği değil, bir animasyon filminin tanıtım girişimi var.

KASIMIN ORTASINDA SOĞUK ÇORBA GÜNÜ

ABD’deki yemek günü takvimleri, 18 Kasım’ı Vişisuaz Çorbası Günü olarak da anıyor. Fransızca adı “Vichyssoise” olan bu çorba; pırasa, patates, soğan, krema ve tavuk suyuyla hazırlanıyor, geleneksel olarak soğuk servis ediliyor. Çorbanın kökeni konusunda farklı anlatılar var; bu özel günü kimin başlattığı ise bilinmiyor. Havaların soğuduğu kasım ayında soğuk çorbaya gün ayrılması, takvimin küçük tuhaflıklarından biri.

 

18 KASIM’DA NELER OLDU?

1583 – SAINT BENOIT’DA DÖRT ASRI AŞACAK EĞİTİM GELENEĞİNİN TEMELLERİ ATILDI

Cizvit rahipler, İstanbul Galata’daki Saint Benoit Manastırı’na yerleşti. Bugünkü Saint Benoit Fransız Lisesi’nin eğitim tarihinin başlangıcı kabul edilen 1583’te, burada bir kolej oluşturuldu. Yüzyıllar boyunca farklı dönemlerden geçen kurum, İstanbul’un köklü okulları arasına girdi. Tarih kaynaklarının 18 Kasım için açıkça kaydettiği olay, Cizvitlerin manastıra yerleşmesidir.

1601 – TİRYAKİ HASAN PAŞA KANİJE’DE KUŞATMAYI KIRDI

Tiryaki Hasan Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetleri, Kanije Kalesi’ni kuşatan Habsburg ordusunu geri çekilmeye zorladı. Bugünkü Macaristan sınırları içindeki kalenin savunmasında Hasan Paşa’nın askerî tecrübesi ve karşı tarafı yanıltan hamleleri belirleyici oldu. Sayıca üstün kuvvetlere karşı kazanılan zafer, Osmanlı tarihinin en çok anlatılan kale savunmalarından biri olarak hafızalara yerleşti.

1626 – YAPIMI 120 YIL SÜREN AZİZ PETRUS BAZİLİKASI KUTSANDI

Roma’da, bugünkü Vatikan sınırları içinde bulunan Aziz Petrus Bazilikası, 18 Kasım 1626’da düzenlenen törenle kutsandı. İnşasına 1506’da başlanan yapının tasarımında Bramante ve Michelangelo gibi büyük sanatçılar görev aldı. Katolik dünyasının en önemli ibadet merkezlerinden biri olan bazilikanın bu tarihî töreninin üzerinden, 2026 itibarıyla tam 400 yıl geçti.

1773 – TÜRK DONANMASININ SUBAY OKULUNUN TEMELLERİ ATILDI

Deniz Harp Okulunun resmî kuruluş tarihi kabul edilen 18 Kasım 1773’te, Cezayirli Gazi Hasan Paşa’nın öncülüğünde Kasımpaşa’da denizcilik eğitiminin yeni bir dönemi başladı. Donanmanın ihtiyaç duyduğu teknik bilgiyi öğretmeyi amaçlayan kurum, zaman içinde bugünkü Deniz Harp Okuluna dönüştü. Türkiye’nin en köklü askerî eğitim kurumlarından olan okul, deniz subaylarının yetiştirilmesinde önemli bir yer edindi.

1803 – KÖLELİĞE KARŞI AYAKLANMA, FRANSIZ ORDUSUNU YENDİ

Bugünkü Haiti’de, Jean-Jacques Dessalines komutasındaki bağımsızlık güçleri, 18 Kasım 1803’te Vertières Muharebesi’nde Fransız birliklerini yenilgiye uğrattı. Köleliğe karşı başlayan mücadelenin belirleyici zaferlerinden olan bu savaş, Fransız sömürge yönetiminin sona ermesinin yolunu açtı. Haiti, Ocak 1804’te bağımsızlığını ilan ederek köleleştirilmiş insanların özgürlük mücadelesini bağımsız bir devlete dönüştürdü.

1846 – AĞRISIZ AMELİYATIN YOLUNU AÇAN GELİŞME TIP DÜNYASINA DUYURULDU

Cerrah Henry Jacob Bigelow, eter kullanılarak yapılan ameliyatları anlattığı makalesini 18 Kasım 1846’da Boston Medical and Surgical Journal dergisinde yayımladı. Yazı, hastaların ameliyat sırasında acı duymasının önlenebildiğini hekimlere ayrıntılarıyla aktarıyordu. Haber kısa sürede dünyaya yayıldı; anestezi, cerrahların yapabileceklerini kökten değiştirdi. Burada tarihlenen olay ilk uygulama değil, modern anestezinin yayılmasında etkili olan bilimsel yayındır.

1865 – MARK TWAIN’I ÜNE KAVUŞTURAN KURBAĞA ÖYKÜSÜ YAYIMLANDI

Mark Twain’in “Jim Smiley ve Zıplayan Kurbağası” adlı öyküsü, 18 Kasım 1865’te New York’ta The Saturday Press gazetesinde yayımlandı. Bahis, hile ve bir kurbağa etrafında gelişen mizahi hikâye, başka yayınlarda da basılarak Twain’in tanınmasını sağladı. Sonradan farklı bir adla da yayımlanan öykü, yazarın 1867’de çıkan ilk kitabında yer aldı.

1883 – TREN SEFERLERİ İÇİN SAATLER ORTAK DÜZENE BAĞLANDI

ABD ve Kanada’daki demiryolu şirketleri, tren seferlerini ortak saat dilimlerine göre düzenlemeye başladı. O zamana kadar kentlerin güneşe göre belirlediği yerel saatler, yolculuklarda ve tarifelerde karışıklık yaratıyordu. Demiryollarının benimsediği standart saat uygulamasını birçok kent de izledi. Bugün doğal karşıladığımız ortak saat düzeninin yaygınlaşmasında, trenlerin güvenli ve zamanında işletilmesi önemli rol oynadı.

1903 – PANAMA KANALI İÇİN DÜNYA TİCARETİNİ ETKİLEYECEK ANTLAŞMA İMZALANDI

ABD ile Panama arasında Hay-Bunau-Varilla Antlaşması, 18 Kasım 1903’te Washington’da imzalandı. Antlaşma, Atlas Okyanusu ile Büyük Okyanus’u birbirine bağlayacak kanalın inşası ve işletilmesi için ABD’ye geniş yetkiler tanıyordu. Gemilerin Güney Amerika’yı dolaşmadan iki okyanus arasında geçebilmesini sağlayacak proje, dünya deniz ticaretinin güzergâhlarını değiştirecekti.

1910 – OY HAKKI İSTEYEN KADINLARA SALDIRI: “KARA CUMA”

İngiltere’de kadınların oy hakkı için mücadele eden yaklaşık 300 kadın, 18 Kasım 1910’da Parlamento önünde toplandı. Göstericiler, polisin ve çevredeki bazı kişilerin şiddetine uğradı. Kadınların oy hakkı mücadelesine “Kara Cuma” adıyla geçen olay, hareketin önemli dönüm noktalarından biri oldu. Yaşananlar, kadınların siyasal hak talebinin karşılaştığı baskıyı görünür kıldı.

1916 – SOMME MUHAREBESİ BİTTİ: 141 GÜNDE BİR MİLYONU AŞAN KAYIP

Birinci Dünya Savaşı’nın en kanlı çarpışmalarından Somme Muharebesi sona erdi. Fransa’nın kuzeyinde İngiliz ve Fransız kuvvetleriyle Alman ordusu arasında 141 gün süren savaşta, ölen, yaralanan, kaybolan veya esir düşenlerin toplamı bir milyonu aştı. Buna karşılık İngiliz ve Fransız kuvvetlerinin ilerleyişi en fazla yaklaşık 10 kilometreyle sınırlı kaldı. Somme, siper savaşlarının ağır insan kaybıyla anılan simgelerinden oldu.

1918 – LETONYA BAĞIMSIZLIĞINI İLAN ETTİ

Letonya Cumhuriyeti’nin kuruluşu, 18 Kasım 1918’de Riga’da, bugünkü Letonya Ulusal Tiyatrosu binasında ilan edildi. Birinci Dünya Savaşı’nın ardından Avrupa’nın siyasi haritası yeniden çizilirken Baltık kıyısında yeni bir devlet doğdu. Bağımsızlığın ilanını, ülkenin varlığını korumak için vereceği savaş ve uluslararası tanınma mücadelesi izledi.

1919 – NAZİLERİN KULLANACAĞI “ARKADAN HANÇERLENDİK” YALANINA DESTEK

Alman Mareşal Paul von Hindenburg, 18 Kasım 1919’da bir parlamento komisyonuna verdiği ifadede, savaş yenilgisini ülke içindeki devrimci güçlere yükledi. Ordunun cephede yenilmediği, içeriden ihanete uğradığı yönündeki gerçek dışı anlatıyı güçlendirdi. “Arkadan hançerlenme” efsanesi, daha sonra Nazilerin demokratik yönetimi, solcuları ve Yahudileri hedef alan propagandasının önemli araçlarından biri oldu.

1920 – MİLLÎ EGEMENLİĞİ ESAS ALAN ANAYASANIN GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI

TBMM’de, 1921 Anayasası’nı oluşturacak Teşkilat-ı Esasiye Kanunu tasarısı görüşülmeye başlandı. Mustafa Kemal Paşa’nın sunduğu Halkçılık Programı temelinde hazırlanan metin, Millî Mücadele’yi yöneten Meclisin kuracağı devlet düzenini belirliyordu. Görüşmeler, 20 Ocak 1921’de anayasanın kabulüyle sonuçlanacaktı. Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu ilkesi, bu anayasanın temel hükmü oldu.

1921 – BÜYÜK TAARRUZ’UN HAZIRLANACAĞI KARARGÂH AKŞEHİR’E TAŞINDI

Batı Cephesi Komutanlığı karargâhı Akşehir’e taşındı. Belediyeye ait bina, Millî Mücadele’nin son büyük harekâtının hazırlık merkezlerinden biri oldu. Büyük Taarruz’un planları burada şekillendi, önemli kararlar bu binada alındı. Karargâh, 24 Ağustos 1922’ye kadar görevini burada sürdürdü. Tarihî yapı daha sonra Batı Cephesi Karargâhı Müzesi’ne dönüştürüldü.

1922 – SON HALİFE ABDÜLMECİD EFENDİ MECLİS TARAFINDAN SEÇİLDİ

TBMM, İstanbul’dan ayrılan Vahdettin’i halifelikten düşürerek Abdülmecid Efendi’yi halife seçti. Saltanat 1 Kasım’da kaldırıldığı için bu seçim, Abdülmecid Efendi’ye padişahlık yetkisi vermiyordu. Osmanlı hanedanının son halifesi olan Abdülmecid Efendi’nin görevi, 3 Mart 1924’te halifeliğin kaldırılmasıyla sona erecekti. Böylece Osmanlı yönetiminden Cumhuriyet’e geçişin önemli aşamalarından biri yaşandı.

1927 – ANKARA RADYOSUNUN VERİCİSİ RESMEN HİZMETE GİRDİ

Ankara Radyosunun vericisi, düzenlenen törenle resmen hizmete girdi. İlk stüdyo, Ulus’taki postanenin bir odasında kurulmuştu. Küçük bir odadan başlayan yayıncılık, ilerleyen yıllarda haberlerden konserlere, radyo tiyatrolarından türkü derlemelerine uzanan geniş bir kültür hizmetine dönüştü. Ankara Radyosu, televizyonun henüz bulunmadığı yıllarda Türkiye’nin önemli haber, müzik ve eğlence kaynaklarından biri oldu.

1933 – ÜNİVERSİTE REFORMUNUN ARDINDAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİNDE DERSLER BAŞLADI

Üniversite Reformu kapsamında Darülfünunun yerine yeniden yapılandırılan İstanbul Üniversitesi, törenle öğretime açıldı. Değişiklik, kurumun adının yenilenmesinin ötesinde, eğitim ve araştırma düzeninin yeniden kurulmasını hedefliyordu. Türkiye’den bilim insanlarının yanı sıra yurt dışından gelen akademisyenlerin de görev aldığı üniversite, Cumhuriyet’in yükseköğretim alanındaki en önemli dönüşümlerinden birinin merkezi oldu.

1940 – HAVA SALDIRISI İHTİMALİNE KARŞI TÜRKİYE’DE KARARTMA

İkinci Dünya Savaşı sürerken Türkiye genelinde hava saldırılarına karşı karartma uygulamasına geçildi. Kent ve kasabalarda geceleri ışıkların dışarıdan görülmesini engelleyecek önlemler alındı. Amaç, olası bir bombardımanda yerleşimlerin uçaklardan kolayca fark edilmesini önlemekti. Türkiye’nin henüz savaşa girmediği bu dönemde karartmalar, savaş tehlikesinin gündelik hayatta en fazla hissedilen uygulamalarından biri oldu.

1959 – 11 OSCAR KAZANACAK BEN-HUR İLK KEZ SEYİRCİYLE BULUŞTU

William Wyler’ın yönettiği, Charlton Heston’ın başrolünü oynadığı Ben-Hur, dünya prömiyerini 18 Kasım 1959’da New York’ta yaptı. Roma döneminde geçen hikâyesi ve özellikle atlı araba yarışı sahnesiyle sinema tarihinin unutulmaz yapımlarından oldu. Film, ertesi yıl düzenlenen törende 11 Oscar kazanarak dönemin ödül rekorunu kırdı.

1960 – ÜRÜNLERDE GÖRDÜĞÜMÜZ TSE İŞARETİNİN ARKASINDAKİ KURUMUN KANUNU KABUL EDİLDİ

Türk Standardları Enstitüsü hakkındaki 132 sayılı kanun kabul edildi. İlk olarak 1954’te Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesinde kurulan TSE, bu düzenlemeyle ayrı bir tüzel kişilik kazandı. Üretimde ortak ölçüler belirlemek, ürün ve hizmetlerin belirli şartlara uygunluğunu değerlendirmek kurumun temel görevleri arasındaydı. Ambalajlardan yapı malzemelerine kadar birçok yerde karşılaştığımız TSE işareti, bu standardizasyon çalışmalarının tanınan simgesi oldu.

1963 – TELEFONDA NUMARA ÇEVİRMEKTEN TUŞLAMAYA GEÇİŞ BAŞLADI

Bell Telephone, ABD’nin Pensilvanya eyaletindeki iki yerleşimde Touch-Tone adlı tuşlu telefon hizmetini ticari kullanıma sundu. Numaraların çevirmeli bir kadran yerine tuşlarla girilmesini sağlayan sistem, telefon kullanımında önemli bir değişiklikti. İlk modellerde yalnızca rakamlara ait 10 tuş bulunuyordu. Bugün telefonlarla özdeşleşen yıldız ve kare tuşları bu ilk modellerde henüz yoktu.

1970 – BİR KUŞAĞIN MÜZİK DERGİSİ HEY YAYIN HAYATINA BAŞLADI

Türkiye’de müzik ve gençlik kültürünün unutulmaz yayınlarından Hey, 18 Kasım 1970’te okurla buluştu. Doğan Şener yönetiminde hazırlanan derginin ilk sayısı, Milliyet gazetesiyle ücretsiz dağıtıldı. Üstelik sayı numarası “1” değil, “0”dı. Sanatçı röportajları, müzik haberleri ve plak listeleriyle Hey, internetten önce gençlerin sevdikleri şarkıcıları takip ettikleri başlıca yayınlardan biri oldu.

1976 – FRANCO DÖNEMİNİN MECLİSİ DEMOKRASİYE GEÇİŞİN YOLUNU AÇTI

İspanya’da Franco döneminden kalan parlamento, siyasi reform tasarısını kabul etti. Düzenleme, seçilmiş bir parlamentonun oluşturulmasına ve ülkenin demokratik sisteme geçişine zemin hazırladı. Aralık ayında halkoyuna sunulacak reformun ardından, 1977’de demokratik seçimler yapılacaktı. Böylece diktatörlüğün kurumlarının kendi yapısını değiştirmeyi kabul ettiği, İspanya tarihinin belirleyici oylamalarından biri gerçekleşti.

1978 – JONESTOWN’DA ÇOCUKLARIN DA ARALARINDA BULUNDUĞU YÜZLERCE KİŞİ ÖLDÜRÜLDÜ

Jim Jones’un liderliğindeki Halklar Tapınağı’nın Guyana’daki Jonestown yerleşiminde, toplu cinayetler ve intiharlar sonucunda 909 kişi hayatını kaybetti. Ölenlerin yüzlercesi çocuktu. Aynı gün bağlantılı saldırılarda öldürülenlerle birlikte toplam can kaybı 918’e ulaştı. ABD Kongre üyesi Leo Ryan da öldürülenler arasındaydı. Olay, yalnızca “tarikat üyelerinin toplu intiharı” olarak anlatılamayacak büyük bir katliam olarak tarihe geçti.

1983 – BM GÜVENLİK KONSEYİNDEN KKTC’Yİ TANIMAMA ÇAĞRISI

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ilanından üç gün sonra 541 sayılı kararı kabul etti. Konsey, bağımsızlık ilanını hukuken geçersiz sayarak geri alınmasını istedi ve devletleri KKTC’yi tanımamaya çağırdı. Karar 13 oyla kabul edilirken Pakistan karşı oy kullandı, Ürdün çekimser kaldı. Karar, KKTC’nin uluslararası tanınması meselesindeki temel belgelerden biri oldu.

1986 – 2 BİN 650 İŞÇİNİN KATILDIĞI NETAŞ GREVİ BAŞLADI

İstanbul Ümraniye’deki NETAŞ fabrikasında çalışan yaklaşık 2 bin 650 işçi, toplu sözleşme görüşmelerindeki anlaşmazlık üzerine 18 Kasım 1986’da greve çıktı. Otomobil-İş Sendikasının yürüttüğü ve 93 gün süren grev, 12 Eylül sonrasında işçi hareketinin yeniden güç kazanmasında önemli bir dönüm noktası oldu. Telefon ve haberleşme cihazları üreten fabrikadaki mücadele, Türkiye’nin emek tarihinde iz bıraktı.

1987 – BİR KİBRİTLE BAŞLAYAN METRO YANGINI 31 CAN ALDI

Londra’daki King’s Cross metro istasyonunda, 18 Kasım 1987 akşamı çıkan yangında 31 kişi hayatını kaybetti. Ahşap yürüyen merdivenin altına düşen yanan bir kibrit, birikmiş yağ ve çöpleri tutuşturmuştu. Felaketin ardından hazırlanan rapor; ahşap yürüyen merdivenlerin değiştirilmesi, sigara yasağının genişletilmesi ve acil durum haberleşmesinin iyileştirilmesi gibi kapsamlı önlemler önerdi.

1989 – BÜYÜK PATLAMA’NIN İZLERİNİ ARAŞTIRACAK COBE UYDUSU FIRLATILDI

NASA, evrenin ilk dönemlerinden kalan ışınımı incelemek üzere COBE adlı araştırma uydusunu uzaya gönderdi. Uydu, bu ışınımın özelliklerini ve çok küçük sıcaklık farklılıklarını ölçtü. Elde edilen bulgular, Büyük Patlama modelini güçlü biçimde destekledi ve galaksilerin oluşumunu anlamaya yardımcı oldu. COBE, evrenin geçmişini gözlemlerle araştıran kozmoloji biliminin dönüm noktalarından biri kabul ediliyor.

1992 – CEZA YARGILAMASINDA SAVUNMA HAKKINI GÜÇLENDİREN DÜZENLEME KABUL EDİLDİ

TBMM, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nda önemli değişiklikler yapan 3842 sayılı kanunu kabul etti. Düzenleme, ifade ve sorguda avukat yardımından yararlanma, isnat edilen suç hakkında susma ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin kullanılmaması gibi güvenceleri güçlendirdi. Ancak getirilen güvencelerin bir bölümü Devlet Güvenlik Mahkemelerinin görev alanındaki suçlar için kapsam dışında bırakılmıştı.

1993 – GÜNEY AFRİKA’DA IRKÇI YÖNETİMDEN DEMOKRASİYE GEÇİŞİN YOLU AÇILDI

Güney Afrika’da farklı siyasi hareketlerin katıldığı müzakerelerde, 18 Kasım 1993’te geçici anayasa metni onaylandı. Uzlaşma, beyaz azınlığın yönetimine dayanan apartheid düzeninden demokratik sisteme geçişin temelini oluşturdu. Ülke, ertesi yıl ırk ayrımı olmaksızın gerçekleştirilecek ilk genel seçimlere ve Nelson Mandela’nın devlet başkanlığına uzanan süreçte belirleyici bir adım attı.

1993 – NIRVANA’NIN UNUTULMAZ AKUSTİK KONSERİ KAYDEDİLDİ

Nirvana, New York’ta MTV’nin “Unplugged” programı için kamera karşısına geçti. Kurt Cobain ve arkadaşları, sert gitar sesleriyle tanınan grubun şarkılarını daha sade düzenlemelerle seslendirdi. “Come As You Are” ve David Bowie’den yorumladıkları “The Man Who Sold the World”, konserin akılda kalan parçaları arasındaydı. Cobain’in ölümünden sonra 1994’te albüm olarak da yayımlanan kayıt, rock tarihinin unutulmaz canlı performanslarından biri oldu.

1999 – HAZAR PETROLÜNÜ CEYHAN’A TAŞIYACAK HAT İÇİN İMZALAR ATILDI

İstanbul’daki AGİT Zirvesi sırasında Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan arasında Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı’na ilişkin hükümetler arası anlaşma imzalandı. Proje, Hazar bölgesindeki petrolün Gürcistan üzerinden Türkiye’ye, buradan da Ceyhan Limanı aracılığıyla dünya pazarlarına taşınmasını öngörüyordu. Anlaşma, Türkiye’nin enerji taşımacılığındaki konumunu güçlendirecek hattın hayata geçirilmesinde önemli bir aşama oldu.

2002 – İLK AK PARTİ HÜKÜMETİ ABDULLAH GÜL BAŞKANLIĞINDA KURULDU

3 Kasım genel seçiminin ardından Türkiye’nin 58. hükümeti, Abdullah Gül başkanlığında kuruldu. Böylece AK Parti’nin ilk hükümeti göreve başladı. Gül, başbakanlık görevini Mart 2003’e kadar sürdürecek, ardından Recep Tayyip Erdoğan hükümeti kuracaktı. Bu süreçte Gül de dışişleri bakanlığı ve başbakan yardımcılığı görevlerini üstlenecekti.

2006 – TOM CRUISE İLE KATIE HOLMES İTALYAN ŞATOSUNDA EVLENDİ

Hollywood yıldızları Tom Cruise ve Katie Holmes, 18 Kasım 2006’da İtalya’nın Bracciano kentindeki Odescalchi Şatosu’nda evlendi. Gün batımının ardından yapılan törene aileleri ve yakın dostlarından oluşan 150’yi aşkın davetli katıldı. Tarihî şatoda gerçekleştirilen düğün ve çiftin yayımlanan fotoğrafları, dönemin dünya magazin gündeminde geniş yer buldu.

2007 – DONETSK’TEKİ MADEN FACİASINDA 101 İŞÇİ ÖLDÜ

Ukrayna’nın Donetsk kentindeki Zasyadko kömür madeninde metan gazı patlaması meydana geldi. Facia sonucunda 101 madenci hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı. Yer altında çalışan işçilerin karşı karşıya olduğu gaz patlaması tehlikesini bir kez daha gösteren olay, Ukrayna’nın en ağır maden felaketleri arasında yer aldı.

2009 – HENRY’NİN ELİ, İRLANDA’NIN DÜNYA KUPASI HAYALİNİ BİTİRDİ

Fransa ile İrlanda Cumhuriyeti arasında 18 Kasım 2009’da oynanan Dünya Kupası eleme maçında, Thierry Henry’nin topu eliyle kontrol ettikten sonra verdiği pas gole dönüştü. Hakemlerin ihlali görmemesi üzerine William Gallas’ın golü geçerli sayıldı. Fransa, iki maçın toplamında 2-1 üstünlük sağlayarak Dünya Kupası’na giderken İrlanda elendi. Pozisyon, futbol tarihinin en çok tartışılan hakem kararlarından biri oldu.

2011 – MINECRAFT’IN TAM SÜRÜMÜ YAYIMLANDI

Oyuncuların bloklarla yapılar kurduğu, kaynak topladığı ve kendi dünyalarını oluşturduğu Minecraft’ın 1.0 sürümü yayımlandı. Las Vegas’taki Minecon etkinliğinde duyurulan bu sürüm, 2009’dan beri geliştirilen ve deneme sürümleriyle oynanan oyunun tam sürüme geçişini simgeliyordu. Hazır bir hikâyeyi takip etmek kadar oyuncunun kendi hayal gücüne alan açması, Minecraft’ı farklı yaş gruplarına ulaştıran başlıca özelliklerden biri oldu.

2013 – MARS’IN ATMOSFERİNE NE OLDUĞUNU ARAŞTIRACAK ARAÇ FIRLATILDI

NASA’nın MAVEN uzay aracı, 18 Kasım 2013’te Florida’dan Mars’a doğru yola çıktı. Görevi, gezegenin üst atmosferini incelemek ve atmosferindeki gazların uzaya nasıl kaçtığını araştırmaktı. Bilim insanları bu verilerle, geçmişte su barındıran Mars’ın zaman içinde nasıl soğuk ve kuru bir gezegene dönüştüğünü anlamayı amaçlıyordu.

2015 – EVİNDEKİ TARİHÎ ESERLER İÇİN “DÜĞÜNÜMDE TAKILDI” DEDİ

Anadolu Ajansının 18 Kasım 2015 tarihli haberine göre, Bitlis’in Adilcevaz ilçesinde silahlı bir kavgada kullanılan suç aletlerini arayan jandarma ekipleri, bir evde 103 parça tarihî eser buldu. Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait olduğu belirtilen eserler, yün dolu bir çuvaldaydı. Gözaltına alınan kadın ise ifadesinde, “Bunlar bana düğünümde takıldı” dedi.

2020 – PFIZER VE BIONTECH AŞISINDA YÜZDE 95 ETKİNLİK AÇIKLANDI

Pfizer ve BioNTech, geliştirdikleri COVID-19 aşısının üçüncü aşama klinik araştırmasındaki nihai etkinlik analizini açıkladı. Araştırma koşullarında belirtili COVID-19 hastalığına karşı yüzde 95 etkinlik bildirildi. Kurucuları arasında Uğur Şahin ve Özlem Türeci’nin de bulunduğu BioNTech’in geliştirdiği aşıya ilişkin sonuçlar, salgınla mücadelede büyük ilgi uyandırdı. Açıklanan oran, o dönemde yürütülen klinik araştırmanın sonucuydu.

2021 – ŞEBİNKARAHİSAR’DA MADEN ATIKLARINI TUTAN SET ÇÖKTÜ

Giresun’un Şebinkarahisar ilçesindeki Nesko maden işletmesinin atık barajını çevreleyen setin bir bölümü çöktü. Çinko ve kurşun cevherinin işlenmesi sırasında oluşan sulu çamur şeklindeki atıklar, Kılıçkaya Barajı yönüne aktı. Bakanlığın TBMM’ye verdiği bilgiye göre, olay sonrasında tesisin faaliyetleri durduruldu, şirkete 12 milyon lira idari para cezası uygulandı ve sorumlular hakkında suç duyurusunda bulunuldu.

2022 – BARIŞ AKARSU’NUN HAYATI SİNEMA PERDESİNE TAŞINDI

Genç yaşta hayatını kaybeden müzisyen Barış Akarsu’nun yaşamını anlatan “Barış Akarsu Merhaba”, 18 Kasım 2022’de Türkiye’de gösterime girdi. Mert Dikmen’in yönettiği filmde Akarsu’yu İsmail Ege Şaşmaz canlandırdı. Bir müzik yarışmasıyla tanınan sanatçının yükselişini ve kısa süren hayatını anlatan yapım, şarkılarını ve hikâyesini yeniden seyirciyle buluşturdu.

2023 – AİGAİ’DE BİR SARNIÇTAN ÇIKAN TANRIÇA HEYKELCİKLERİ HABER OLDU

Manisa’daki Aigai Antik Kenti’nde, bir sarnıçta bulunan iki Demeter heykelciği ve kabartmalı vazo parçaları, 18 Kasım 2023’te kamuoyuna aktarıldı. Kazı Başkanı Prof. Dr. Yusuf Sezgin, bereket ve tarım tanrıçasını betimleyen buluntuların sarnıç için alışılmadık olduğunu anlattı. Heykelcikler ve başak kabartmaları, yapının Demeter adına düzenlenen törenlerle bağlantılı olabileceğini düşündürüyordu. Bu bağlantı, araştırmacıların değerlendirdiği bir olasılıktı.

2025 – CLOUDFLARE ARIZASI ÇOK SAYIDA İNTERNET HİZMETİNİ AKSATTI

İnternet altyapısı şirketi Cloudflare’da 18 Kasım 2025’te yaşanan büyük arıza, X, ChatGPT ve Canva gibi platformlara erişimi etkiledi. Şirketin açıklamasına göre sorun, otomatik oluşturulan bir dosyanın beklenmedik biçimde büyüyerek sistemlerin çalışmasını bozmasından kaynaklandı. Kesinti, birbirinden bağımsız görünen internet hizmetlerinin ortak altyapılara ne kadar bağlı olduğunu gösterdi.

 

KOCAELİ TARİHİNDE 18 KASIM

1434 – AKÇAKOCA’NIN TORUNU, GEBZE’DEKİ VAKFINI TESCİL ETTİ

Kocaeli’ye adını veren Akçakoca’nın torunu Kadı Fazlullah Paşa, Gebze’de kurduğu vakfını 18 Kasım 1434’te tescil ettirdi. Efdal Paşa adıyla da bilinen devlet adamı; köylerden, dükkânlardan, tarlalardan ve Hereke’deki değirmenden sağlanan gelirleri vakfına bağladı. Vakıf gelirlerinin bir bölümü, imaretten yararlanan yoksulların, yolcuların ve misafirlerin ihtiyaçlarına ayrılmıştı. Vakfın yönetiminin önce eşi Tur Melek Hatun’a bırakılması da belgenin dikkat çekici ayrıntıları arasındaydı.

1571 – KOCAELİ’YE ATANAN SANCAKBEYİ TERSANEDE GÖREVDEYDİ

Ahmed Bey, 18 Kasım 1571’de Kocaeli sancakbeyliğine atandı. Ancak kendisi Osmanlı donanmasının merkez tersanesi Tersane-i Amire’de görev yapıyordu. Bu nedenle Vize Sancakbeyi Hasan Bey’den Kocaeli’ye giderek bölgede inşa edilen gemiler için gerekli malzemelerin teminini denetlemesi istendi. Bu kayıt, Kocaeli’nin Osmanlı döneminde gemi yapımı ve donanmanın ihtiyaçlarının karşılanmasında üstlendiği önemli görevi gösteriyor.

1918 – FRANSIZ ASKERLERİ İZMİT’TE ÖĞRETMEN OKULUNUN BİNASINI İŞGAL ETTİ

Fransız donanmasından bir subayın komutasındaki 50 kişilik askerî birlik, 18 Kasım 1918’de İzmit’te öğretmen okulunun kullandığı binayı işgal etti. Darülmuallimin-i İbtidai adıyla faaliyet gösteren okul, İzmit Maarif Müdürlüğü ile birlikte eski Katolik Mektebi binasında hizmet veriyordu. Fransız askerleri eğitim araçlarının ve diğer eşyaların bir bölümüne el koydu. Öğretmen okulu, geçici olarak kız mektebinin binasına taşınarak eğitimini burada sürdürdü.

1920 – YUNAN ASKERLERİ TAVŞANCIL’I KUŞATTI, HALKTAN MEMNUNİYET BELGESİ İSTEDİ

Diliskelesi’nden hareket eden Yunan askerleri, 18 Kasım 1920’de Tavşancıl’ı abluka altına aldı. Ardından köyün ihtiyar heyetine baskı yaparak halkın Yunan askerlerinden memnun olduğunu belirten bir belge hazırlanmasını istedi. Gebze Kaymakamlığının 21 Kasım tarihli yazısına göre Muallim, Çerkeşli ve Demirci köylerinde de benzer uygulamalara başvurulmuştu. Bu belge, işgal kuvvetlerinin askerî baskının yanında, halkın kendilerini desteklediği izlenimini yaratmaya da çalıştığını ortaya koyuyor.

1984 – KOMŞU REKABETİNDE KAZANAN KOCAELİSPOR OLDU

Kocaelispor, 18 Kasım 1984’te oynanan lig karşılaşmasında Sakaryaspor’u 2-1 mağlup etti. Yeşil siyahlılar, ilk yarısını 2-0 önde tamamladıkları karşılaşmayı kazanarak iki komşu kentin uzun yıllara yayılan futbol rekabetine bir galibiyet daha ekledi. Karşılaşma, dönemin en üst futbol ligi olan Türkiye Birinci Ligi’nde oynandı.

2016 – TÜRKİYE SATRANÇ ŞAMPİYONASI GEBZE’DE BAŞLADI

Türkiye Satranç Şampiyonası, 18 Kasım 2016’da Gebze’de başladı. Lamec Otel’de düzenlenen organizasyonda Türkiye’nin farklı kentlerinden 14 sporcu mücadele etti. Gebze Belediyesinin ev sahipliğindeki şampiyona, 1 Aralık’a kadar sürdü. Turnuvanın sonunda Mert Erdoğdu Türkiye şampiyonu olurken Mert Yılmazyerli ikinci, Ege Köksal üçüncü sırayı aldı.

2017 – SEKA DENİZ DÜĞÜN SALONU İKİ ŞAMPİYONUN DÜĞÜNÜYLE AÇILDI

Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin yaptırdığı SEKA Deniz Düğün Salonu, 18 Kasım 2017’de iki karate şampiyonunun düğünüyle açıldı. Kâğıtsporlu Umay Tokcan ile İstanbul Büyükşehir Belediyesinin sporcusu Burak Uygun, salona tekneyle geldi. Spor dünyasını buluşturan tören, İzmit sahilindeki yeni düğün salonunun ilk organizasyonu olarak kent hafızasında yerini aldı.

2018 – TÜRKİYE RALLİ ŞAMPİYONLUĞU KOCAELİ’DE KESİNLEŞTİ

Türkiye Ralli Şampiyonası’nın son yarışı olan Ford Otosan 36. Kocaeli Rallisi, 18 Kasım 2018’de tamamlandı. İki gün süren mücadeleye 51 otomobil ve 102 sporcu katıldı. Yarışı kazanan Burak Çukurova ve Vedat Bostancı, bu sonuçla Türkiye Ralli Şampiyonluğu’nu matematiksel olarak garantiledi. Ekipler, 102 kilometresi özel etap olmak üzere toplam 284 kilometrelik parkurda yarıştı.

2022 – NİKOMEDİA’NIN RENKLİ KABARTMALARINI ANLATAN KİTABA ULUSLARARASI ÖDÜL

Danimarka’daki Aarhus Üniversitesi, 18 Kasım 2022’de Tuna Şare Ağtürk’ün Nikomedia’nın boyalı kabartmalarını incelediği kitabının, Amerika Arkeoloji Enstitüsünün 2023 James R. Wiseman Kitap Ödülü’ne layık görüldüğünü duyurdu. Araştırma, antik İzmit’teki 66 boyalı mimari kabartmayı ele alıyor; Roma İmparatoru Diocletianus’un başkentinin sanatını ve gündelik dünyasını aydınlatıyordu. Burada 18 Kasım, ödülün üniversite tarafından duyurulduğu tarihtir.

 

18 KASIM’DA GAZETELERDE KOCAELİ

Vapur ilanlarından demiryolu kazalarına, SEKA’dan çevre mücadelesine

Gazetelerin 18 Kasım tarihli sayfalarında Kocaeli, kimi zaman bir vapur seferinin varış noktası, kimi zaman bütün ülkeyi ilgilendiren bir haberin merkezindeydi. Bu bölümde esas alınan tarih, haberin veya ilanın yayımlandığı gün. Önceki gün yaşanan olaylar ve sonraki gün için yapılan hazırlıklar da gazetelere yansıdıkları biçimiyle yer alıyor.

1933 – GALATA’DAN İZMİT’E KIRLANGIÇ VAPURUYLA YOLCULUK

Milliyet’in 18 Kasım 1933 tarihli sayısının yedinci sayfasında, İzmit’e gitmek isteyenler için bir vapur ilanı bulunuyordu. Kırlangıç vapuru, 19 ve 22 Kasım günlerinde saat 09.00’da Galata rıhtımından hareket edecekti. İlanda, vapurun gidiş ve dönüşte alışılmış iskelelere uğrayacağı da belirtiliyordu. Bugün sıradan görünen bu küçük duyuru, İstanbul ile İzmit arasındaki ulaşımda denizyolunun tuttuğu yeri hatırlatıyor.

1935 – TÜRK YOLU’NDA TİYATROYU KÖYE GÖTÜREN İZMİTLİLER

Türk Yolu gazetesinin 18 Kasım 1935 tarihli sayısı, İzmit Halkevinin tiyatro çalışmalarının köylere uzandığına ilişkin bir kayıt taşıyor. Tarihçi Kenan Olgun’un bu sayıya dayandırdığı bilgiye göre Halkevi oyuncuları, “İstiklal” ve “Zor Nikâh” oyunlarını Sudiye köyünde sahneledi. Kayıt, Cumhuriyet’in ilk yıllarında Kocaeli’de tiyatronun şehir merkezinin dışındaki seyircilere de ulaştırıldığını gösteriyor.

1938 – İZMİT, ATATÜRK’ÜN SON YOLCULUĞUNA HAZIRLANIYORDU

Cumhuriyet’in 18 Kasım 1938 tarihli sayısında, ertesi gün yapılacak cenaze töreninin ayrıntıları yayımlandı. Programda Atatürk’ün naaşının Yavuz zırhlısıyla İzmit’e taşınması ve gemiye askerî gemilerin eşlik etmesi anlatılıyordu. Yolculuk boyunca İzmit’e kadar 15 dakikada bir top atışıyla saygı gösterilmesi planlanmıştı. Gazetenin sayfaları, İzmit’in büyük vedadaki görevine hazırlanışını belgeliyordu. Burada anlatılan, 19 Kasım’daki yolculuğun 18 Kasım’da yayımlanan programıydı.

1942 – KELTEPE’YE MEVSİMİN İLK KARI DÜŞTÜ

Ulus’un 18 Kasım 1942 tarihli ikinci sayfasındaki kısa bir Anadolu Ajansı haberi, İzmit çevresinde kışın gelişini duyuruyordu. İzmit’ten 17 Kasım’da geçilen habere göre birkaç gündür süren yağmurların ardından Keltepe’ye mevsimin ilk karı düşmüştü. Büyük savaş haberlerinin arasına giren bu birkaç satır, kent tarihinin yalnızca siyaset ve sanayiden oluşmadığını; havanın, mevsimlerin ve gündelik hayatın da gazete sayfalarında iz bıraktığını gösteriyor.

1949 – KAZAYA YARDIMA GİDEN TREN DE KAZAYA KARIŞTI

İkdam Gece Postası’nın 18 Kasım 1949 tarihli üçüncü sayfasında, Gebze çevresinde art arda yaşanan iki demiryolu kazası anlatılıyordu. Önce Gebze ile Diliskelesi arasında bir yolcu treninin vagonu raydan çıkmıştı. Yardım için gönderilen imdat trenine ise Gebze İstasyonu’nda beklerken kendiliğinden hareket eden başka bir lokomotif çarpmıştı. Demiryolu görevlilerinin yaralandığı olay nedeniyle hat kapanmış, yolcular aktarmayla taşınmaya başlanmıştı. Gazetenin haberi, kurtarma çalışmasının da kazaya dönüştüğü sıra dışı bir ulaşım olayını kayda geçiriyordu.

1974 – İZMİT’TEN GELEN HABERİN KONUSU KÂĞIDA ZAMDI

Milliyet’in 18 Kasım 1974 tarihli üçüncü sayfasında, İzmit çıkışlı bir haber SEKA’nın bazı ürünlerine zam yaptığını duyuruyordu. Haberde ince pelür kâğıdı ile kese kâğıdı yapımında kullanılan kraft kâğıdının fiyatları ele alınıyordu. SEKA’nın üretimi ve fiyat kararları, İzmit’teki fabrikanın sınırlarını aşarak Türkiye’nin basın, ticaret ve ambalaj sektörlerinin gündemine giriyordu.

2019 – GEBZE’DE EYT MÜCADELESİNDE KADINLAR ÖNE ÇIKTI

Gebze Haber’in 18 Kasım 2019’da yayımladığı haber, emeklilikte yaşa takılanların yerel örgütlenmesine odaklanıyordu. Gebze EYT Derneğinin bir önceki gün yaptığı buluşmada, kadın kollarının sorumluluğunu Gülistan Özçağdavul üstlenmişti. Kadınlar, derneğe gelir sağlamak için kermes hazırlığına girişiyordu. Haber, ülke gündemindeki emeklilik tartışmasının Gebze’de ailelerin katıldığı bir dayanışma ve hak arama mücadelesine nasıl dönüştüğünü gösteriyordu.

2025 – KARTEPE’DEKİ ÇELİKHANE VE HADDEHANE PROJESİNE ADLİYE ÖNÜNDE İTİRAZ

Özgür Kocaeli’nin 18 Kasım 2025 tarihli haberi, Kartepe’nin Uzunbey Mahallesi’nde planlanan çelikhane ve haddehane projesine yönelik itirazları aktarıyordu. Kocaeli Akademik Odalar Birliği, projeye verilen çevresel etki değerlendirmesi onayının iptali talebiyle Kocaeli Adliyesi önünde bir araya gelmişti. Haberde meslek odalarının projenin yer seçimine, hava kirliliğine ve halk sağlığı bakımından doğabileceğini belirttikleri risklere ilişkin açıklamaları yer aldı.

 

18 KASIM’DA DOĞANLAR

1787 – FOTOĞRAFIN ÖNCÜLERİNDEN LOUIS DAGUERRE

Fransız sanatçı ve mucit Louis Daguerre, 18 Kasım 1787’de doğdu. Geliştirdiği ve 1839’da kamuoyuna açıklanan dagerreyotipi yöntemi, görüntülerin metal bir levha üzerine kaydedilmesini sağladı. Fotoğrafın laboratuvar denemelerinden çıkıp portre stüdyolarına ve gündelik hayata girmesinde önemli rol oynadı.

1828 – DOWN SENDROMUNA ADINI VEREN HEKİM JOHN LANGDON DOWN

İngiliz hekim John Langdon Down, 18 Kasım 1828’de doğdu. Bugün Down sendromu olarak bilinen durumu, 1866’da yayımladığı çalışmasında ayrıntılı biçimde tanımladı. Sendromun kromozomlarla ilişkisi ise onun ölümünden çok sonra, 1959’da ortaya konuldu.

1887 – İSTİKLAL MARŞI’NIN YAZILMASINDA PAYI OLAN HASAN BASRİ ÇANTAY

Gazeteci, din âlimi ve Birinci Meclis’in Balıkesir milletvekillerinden Hasan Basri Çantay, 18 Kasım 1887’de doğdu. Millî Mücadele’ye verdiği desteğin yanında, Mehmet Âkif Ersoy’un İstiklal Marşı’nı yazmaya ikna edilmesinde üstlendiği rolle de hatırlanıyor. Marşın Meclis tarafından kabul edilmesini isteyen önergeyi sunan isim de Çantay’dı.

1888 – SENARYO DALIYLA OSCAR KAZANAN İLK KADIN FRANCES MARION

Amerikalı senarist Frances Marion, 18 Kasım 1888’de San Francisco’da doğdu. Hollywood’un sessiz ve ilk sesli film dönemlerinde 130’dan fazla filme imza attı. The Big House ile 1930’da senaryo alanında Oscar kazanan ilk kadın oldu. İkinci Oscar’ını ise The Champ ile aldı.

1901 – SEÇİM ANKETLERİNİN ÖNCÜ İSMİ GEORGE GALLUP

Kamuoyu araştırmalarının gelişimine yön veren George Gallup, 18 Kasım 1901’de ABD’de doğdu. 1935’te kurduğu araştırma kuruluşuyla seçmenlerin düşüncelerini bilimsel yöntemlerle ölçmeye çalıştı. 1936 ABD başkanlık seçiminde Roosevelt’in kazanacağını doğru tahmin etmesi, adını geniş kitlelere duyurdu. Bugün sıkça karşılaştığımız seçim anketlerinin tarihinde önemli bir yer edindi.

1906 – ÇOCUKLUĞUNUN BİR BÖLÜMÜ KARAMÜRSEL’DE GEÇEN SAİT FAİK

Türk öykücülüğünün büyük isimlerinden Sait Faik Abasıyanık, 18 Kasım 1906’da Adapazarı’nda doğdu. Kocaeli’yle bağı çocukluk yıllarına uzanıyordu: Babasının görevi nedeniyle 1910-1913 arasında Karamürsel’de, deniz kıyısındaki bir evde yaşadı. Balıkçıları, emekçileri, sokaktaki insanları ve yalnızlıkları anlattığı öyküleriyle edebiyatımızda kendine özgü bir yer açtı. Semaver ve Son Kuşlar, en bilinen kitapları arasında bulunuyor.

1906 – KLASİK MİNİ’NİN İZMİR DOĞUMLU TASARIMCISI ALEC ISSIGONIS

Otomobil tasarımcısı Alec Issigonis, 18 Kasım 1906’da İzmir’de doğdu. 1959’da satışa çıkan klasik Mini’yi tasarlayarak küçük otomobillerin tarihinde önemli bir iz bıraktı. Motorun enlemesine yerleştirildiği, önden çekişli tasarımı sayesinde yaklaşık üç metrelik bir otomobile dört kişilik yaşam alanı sığdırdı.

1918 – İKİNCİ YENİ ŞİİRİNİN ÖNCÜLERİNDEN İLHAN BERK

Şair İlhan Berk, 18 Kasım 1918’de Manisa’da doğdu. Türk şiirinde alışılmış anlatım biçimlerini değiştiren İkinci Yeni’nin önde gelen isimlerinden biri oldu. Şehirleri, gündelik eşyaları ve doğayı beklenmedik çağrışımlarla şiire taşıdı. Galile Denizi, Günaydın Yeryüzü ve Köroğlu eserleri arasında yer aldı.

1923 – UZAYA ÇIKAN İLK AMERİKALI ALAN SHEPARD

Astronot Alan Shepard, 18 Kasım 1923’te doğdu. 5 Mayıs 1961’de uzaya çıkan ilk Amerikalı oldu. On yıl sonra Apollo 14 görevinin komutanı olarak Ay’a gitti. Bilimsel çalışmaların yanında, Ay yüzeyinde golf topuna vurmasıyla da uzay tarihinin en unutulmaz görüntülerinden birine imza attı.

1939 – DAMIZLIK KIZIN ÖYKÜSÜ’NÜN YAZARI MARGARET ATWOOD

Kanadalı yazar Margaret Atwood, 18 Kasım 1939’da Ottawa’da doğdu. Kadınların özgürlüklerinin ellerinden alındığı baskıcı bir düzeni anlattığı Damızlık Kızın Öyküsü, televizyon uyarlamasıyla da dünya çapında geniş bir izleyici kitlesine ulaştı. Atwood, Kör Suikastçı ve Ahitler romanlarıyla iki kez Booker Ödülü kazandı.

1942 – HANEDAN’IN KRYSTLE’I LINDA EVANS DOĞDU

Türkiye’de de “Hanedan” adıyla tanınan Dynasty dizisinin yıldızı Linda Evans, 18 Kasım 1942’de ABD’de doğdu. Dizide canlandırdığı Krystle Carrington karakteriyle 1980’lerin en tanınmış televizyon oyuncularından biri oldu. Bu rolüyle Altın Küre kazanan Evans, dönemin gösterişli televizyon dünyasının hafızalarda kalan yüzleri arasına girdi.

1953 – WATCHMEN VE V FOR VENDETTA’NIN YAZARI ALAN MOORE

İngiliz yazar Alan Moore, 18 Kasım 1953’te Northampton’da doğdu. Watchmen ve V for Vendetta gibi eserleriyle çizgi romanın yetişkin okurlara ulaşmasında önemli rol oynadı. Sinemaya da uyarlanan hikâyelerinde kahramanlık, iktidar, şiddet ve özgürlük gibi konuları ele aldı.

1956 – MATEMATİK KÖYÜ’NÜ KURAN ALİ NESİN

Matematikçi Ali Nesin, 18 Kasım 1956’da İstanbul’da doğdu. Aziz Nesin ile yazar Meral Çelen’in oğlu olan Nesin, akademik çalışmalarının yanında matematiği geniş kitlelerle buluşturmak için çalıştı. 2007’de Şirince’de kurduğu Nesin Matematik Köyü, öğrencilerin birlikte öğrenip araştırabildiği bir eğitim merkezine dönüştü. Bu alandaki katkıları, 2018’de uluslararası Leelavati Ödülü ile karşılık buldu.

1960 – PANDORA’NIN KUTUSU’NUN YÖNETMENİ YEŞİM USTAOĞLU

Yönetmen ve senarist Yeşim Ustaoğlu, 18 Kasım 1960’ta Sarıkamış’ta doğdu. Güneşe Yolculuk, Bulutları Beklerken ve Pandora’nın Kutusu gibi filmlerle Türkiye sinemasının uluslararası alanda tanınan yönetmenlerinden biri oldu. Pandora’nın Kutusu, 2008 San Sebastian Film Festivali’nde en iyi filme verilen Altın İstiridye’yi kazandı.

1962 – METALLICA’NIN GİTARİSTİ KIRK HAMMETT

Amerikalı müzisyen Kirk Hammett, 18 Kasım 1962’de San Francisco’da doğdu. 1983’te Metallica’ya katıldı ve grubun ilk albümü Kill ’Em All ile başlayan yolculuğunda yer aldı. Gitar sololarıyla Metallica’nın müzikal kimliğinin oluşmasına katkı sağladı ve metal müziğin en tanınan gitaristlerinden biri oldu.

1963 – DANİMARKA’NIN ŞAMPİYON KALECİSİ PETER SCHMEICHEL

Danimarkalı kaleci Peter Schmeichel, 18 Kasım 1963’te doğdu. Danimarka’nın 1992 Avrupa Futbol Şampiyonluğu’nun başlıca isimlerinden biriydi. Manchester United’da da büyük başarılar kazandı; takımının 1999’da lig, İngiltere Federasyon Kupası ve Şampiyonlar Ligi’ni aynı sezonda kazandığı kadroda kaleyi korudu.

1965 – TÜRKÜLERİ VE EKRAN PROGRAMLARIYLA TANINAN BÜLENT SERTTAŞ

Şarkıcı Bülent Serttaş, 18 Kasım 1965’te Elazığ’da doğdu. Aşığım Yanmışım, Her Şeyine Hastayım ve Bodrum Akşamları gibi çalışmalarıyla geniş bir dinleyici kitlesine ulaştı. Müzik kariyerinin yanında televizyon programları ve Çakallarla Dans gibi filmlerdeki rolleriyle de tanındı.

1968 – KOMEDİ FİLMLERİNİN TANIDIK YÜZÜ OWEN WILSON DOĞDU

Oyuncu ve senarist Owen Wilson, 18 Kasım 1968’de Dallas’ta doğdu. Komedi filmlerindeki rolleri ve yönetmen Wes Anderson’la yaptığı çalışmalarla tanındı. Tenenbaum Ailesi filminin senaryosunu Anderson’la birlikte yazdı. Çocukların sevdiği “Arabalar” serisindeki Şimşek McQueen’e de filmlerin İngilizce seslendirmesinde hayat verdi.

1971 – TÜRK ROCK MÜZİĞİNİN GÜÇLÜ SESİ ÖZLEM TEKİN

Şarkıcı Özlem Tekin, 18 Kasım 1971’de ABD’nin Kaliforniya eyaletinde doğdu. Şebnem Ferah’ın da yer aldığı Volvox grubunun ardından solo kariyerine yöneldi. Kime Ne? albümü ve Aşk Her Şeyi Affeder mi? şarkısıyla 1990’ların unutulmayan seslerinden biri oldu. Sinemada ise Cem Yılmaz’la birlikte oynadığı Hokkabaz filmiyle dikkat çekti.

1978 – PARAMPARÇA VE HEKİMOĞLU’NUN OYUNCUSU EBRU ÖZKAN

Oyuncu Ebru Özkan, 18 Kasım 1978’de Ankara’da doğdu. Hanımın Çiftliği, Paramparça, Hekimoğlu ve Ben Bu Cihana Sığmazam gibi dizilerle geniş bir izleyici kitlesine ulaştı. Tiyatro eğitimi alan Özkan, televizyon çalışmalarının yanında Çınar Ağacı ve Rüzgârın Hatıraları gibi sinema filmlerinde de rol aldı.

 

18 KASIM’DA HAYATINI KAYBEDENLER

1482 – OSMANLI ORDUSUNU İTALYA’YA TAŞIYAN GEDİK AHMED PAŞA

Fatih Sultan Mehmet döneminin önemli komutanlarından ve sadrazamlarından Gedik Ahmed Paşa, II. Bayezid’in emriyle Edirne’de öldürüldü. Kırım’ın Osmanlı hâkimiyetine girmesinde önemli rol oynayan Paşa, 1480’de İtalya’nın güneyindeki Otranto’yu ele geçirmişti. Askerî başarılarla yükselen hayatı, sarayda verilen bir ziyafetin ardından boğdurulmasıyla sona erdi.

1830 – İLLÜMİNATİ’NİN KURUCUSU ADAM WEISHAUPT

Alman hukuk profesörü Adam Weishaupt, Gotha’da hayatını kaybetti. 1776’da Bavyera’da kurduğu ve sonradan İllüminati adıyla tanınan gizli topluluk, Aydınlanma düşüncelerini yaymayı ve siyasal düzeni değiştirmeyi amaçlıyordu. Örgütün ortaya çıkarılmasıyla Weishaupt üniversitedeki görevini kaybetti; topluluk da Bavyera yönetimince yasaklandı.

1922 – KAYIP ZAMANIN İZİNDE’NİN YAZARI MARCEL PROUST

Fransız yazar Marcel Proust, 51 yaşında Paris’te öldü. Kayıp Zamanın İzinde adlı roman dizisinde hafızayı, çocukluk anılarını ve zamanın insan üzerindeki etkisini anlattı. Çaya batırılan küçük bir kekin geçmişi yeniden hatırlatması, dünya edebiyatının en tanınmış sahnelerinden biri oldu. Eserinin son ciltleri ölümünden sonra yayımlandı.

1952 – ŞİİRİ İŞGAL ALTINDAKİ FRANSA’YA UÇAKLARDAN ATILAN PAUL ELUARD

Fransız şair Paul Eluard, 56 yaşında hayatını kaybetti. Nazi işgali sırasında yazdığı “Özgürlük” şiiri, direnişin simgelerinden birine dönüştü. Şiirin binlerce kopyası İngiliz uçaklarından Fransa üzerine bırakıldı. Aşk şiirleriyle de tanınan Eluard, edebiyatın savaş ve baskı karşısında etkili bir ses olabileceğini gösteren isimler arasında yer aldı.

1962 – ATOMUN YAPISINI ANLAMAMIZI SAĞLAYAN ÖNCÜLERDEN NIELS BOHR

Danimarkalı fizikçi Niels Bohr, Kopenhag’da öldü. Atomun yapısını ve elektronların davranışını açıklamak için geliştirdiği model, modern fiziğin temel adımlarından biri oldu. Atomlar üzerine araştırmalarıyla 1922 Nobel Fizik Ödülü’nü kazandı. Bugün okul kitaplarında adına rastladığımız Bohr, atom dünyasının günlük hayattaki kurallardan farklı işlediğinin anlaşılmasına katkı sağladı.

1976 – HABABAM SINIFI’NIN AKİL HOCASI AKİL ÖZTUNA

Hababam Sınıfı filmlerinde gözleri iyi görmeyen felsefe öğretmeni Akil Hoca’yı canlandıran Akil Öztuna, 71 yaşında hayatını kaybetti. Asıl mesleği askerlik olan Öztuna, emekliliğinin ardından başladığı kısa oyunculuk hayatına unutulmaz roller sığdırdı. Tosun Paşa filmindeki Tellioğulları ailesinin reisi olarak da sinemaseverlerin hafızasında yer etti.

1976 – FOTOĞRAF MAKİNESİ OLMADAN FOTOĞRAF ÜRETEN MAN RAY

Fotoğrafçı, ressam ve deneysel sinemacı Man Ray, Paris’te öldü. Nesneleri ışığa duyarlı kâğıdın üzerine yerleştirerek, fotoğraf makinesi kullanmadan görüntüler üretti. “Rayograf” adını verdiği bu çalışmalar, fotoğrafın yalnızca görünen dünyayı kaydetmek için kullanılmadığını gösterdi. Man Ray, gerçeküstücü sanatın önemli isimlerinden biri oldu.

1984 – ANKARA’NIN SOKAKLARINI VE PARKLARINI RESMEDEN EŞREF ÜREN

Türk resminin önemli isimlerinden Eşref Üren, 87 yaşında hayatını kaybetti. Ankara’nın sokaklarını, bahçelerini, parklarını ve gündelik hayatını tablolarına taşıdı. Paris’te de eğitim alan sanatçı, uzun yıllar resim öğretmenliği yaptı. Kentin sıradan görünen köşelerini renkleriyle öne çıkaran eserleri, Ankara’nın görsel hafızasının bir parçası oldu.

1994 – CAZCI KARDEŞLER’İN UNUTULMAZ SESİ CAB CALLOWAY

Amerikalı caz şarkıcısı ve orkestra şefi Cab Calloway, 86 yaşında öldü. 1931’de seslendirdiği “Minnie the Moocher”, kariyeri boyunca onunla özdeşleşti. Aynı şarkıyı 1980 yapımı Cazcı Kardeşler filminde söylemesi, yeni kuşakların da onu tanımasını sağladı. Sahne hareketleri ve seyirciyle karşılıklı söylediği nakaratlarla kendine özgü bir gösteri tarzı yarattı.

2000 – SON MEKTUP VE SONBAHAR RÜZGÂRLARI’NIN BESTECİSİ YILDIRIM GÜRSES

Besteci ve ses sanatçısı Yıldırım Gürses, 62 yaşında hayatını kaybetti. “Son Mektup”, “Sonbahar Rüzgârları” ve “Liseli Kız” gibi şarkılarıyla kuşakların ortak müzik hafızasına yerleşti. 1965’te düzenlenen ilk Altın Mikrofon yarışmasını “Gençliğe Veda” ile kazanan Gürses, Türk müziğini Batı müziğinin çalgıları ve düzenlemeleriyle buluşturan sanatçılardandı.

2002 – YEDİ SİLAHŞOR’UN OSCARLI OYUNCUSU JAMES COBURN

Amerikalı oyuncu James Coburn, 74 yaşında öldü. Yedi Silahşor ve Büyük Kaçış gibi filmlerdeki rolleriyle tanındı. Uzun boyu, kendine özgü gülümsemesi ve sert karakterleriyle western ve macera filmlerinin unutulmaz yüzlerinden biri oldu. Kariyerinin ilerleyen döneminde, Affliction filmindeki rolüyle 1999’da yardımcı erkek oyuncu Oscar’ını kazandı.

2003 – ZOR ÖLÜM’ÜN MÜZİKLERİNDEN METALLICA’YA MICHAEL KAMEN

Besteci ve orkestra şefi Michael Kamen, 55 yaşında hayatını kaybetti. Zor Ölüm, Ölümcül Silah ve Robin Hood: Hırsızlar Prensi gibi filmlerin müziklerine imza attı. Rock müziğiyle klasik müziği buluşturan çalışmalar yaptı. Metallica’nın senfoni orkestrasıyla gerçekleştirdiği S&M projesindeki düzenlemeleri ve orkestra şefliğiyle de hatırlanıyor.

2009 – DELİ YÜREK VE KURTLAR VADİSİ’NİN SENARİSTLERİNDEN ÖMER LÜTFİ METE

Gazeteci, yazar, şair ve senarist Ömer Lütfi Mete, 59 yaşında vefat etti. Deli Yürek, Kurtlar Vadisi ve Ekmek Teknesi gibi geniş izleyici kitlelerine ulaşan dizilerin senaryo çalışmalarında yer aldı. Gazeteciliğinin ve televizyon çalışmalarının yanında kitaplar yazdı; şiirlerini Gülce adlı eserinde bir araya getirdi.

2013 – TİYATROYU ANADOLU’YA TAŞIYAN GÜLDÜRÜ USTASI NEJAT UYGUR

Tiyatro ve sinema sanatçısı Nejat Uygur, 86 yaşında hayatını kaybetti. Kendi tiyatrosuyla yıllarca Anadolu’yu dolaşarak çok sayıda kentte seyirciyle buluştu. Cibali Karakolu, Miğferine Çiçek Eken Asker ve Kaynanatör gibi oyunlarıyla hatırlandı. Seyirciyle kurduğu doğrudan ilişki ve doğaçlama yeteneğiyle Türkiye’nin en sevilen güldürü ustalarından biri oldu.

2016 – İNSANA İLK TAM YAPAY KALBİ YERLEŞTİREN CERRAH DENTON COOLEY

Amerikalı kalp cerrahı Denton Cooley, 96 yaşında öldü. 1969’da, bir hastanın kalbinin yerini alan ilk tam yapay kalbi yerleştiren ameliyatı gerçekleştirdi. Cihaz, nakledilecek bir insan kalbi bulununcaya kadar yaklaşık üç gün çalıştı. Bu uygulama, kalp nakli bekleyen hastaları mekanik cihazlarla hayatta tutma çalışmalarında önemli bir adım oldu.

2017 – TÜRKİYE’YE ÜÇ OLİMPİYAT ALTINI KAZANDIRAN NAİM SÜLEYMANOĞLU

“Cep Herkülü” Naim Süleymanoğlu, 50 yaşında hayatını kaybetti. Bulgaristan’da Türk kimliğine yönelik baskıları yaşadıktan sonra 1986’da Türkiye’ye geldi. 1988 Seul, 1992 Barselona ve 1996 Atlanta Olimpiyatları’nda art arda altın madalya kazandı. Kariyerinde 46 dünya rekoru kıran Süleymanoğlu, Türkiye’nin en büyük spor başarılarının simgelerinden biri oldu.

2017 – AC/DC’NİN KURUCULARINDAN MALCOLM YOUNG

Rock grubu AC/DC’nin kurucusu ve ritim gitaristi Malcolm Young, 64 yaşında öldü. Grubu 1973’te kardeşi Angus Young ile birlikte kurmuştu. “Highway to Hell” ve “Back in Black” gibi şarkılarda duyulan güçlü gitar ritimlerinin arkasındaki isimlerden biriydi. Besteleri ve çalma tarzı, AC/DC’nin dünya çapında tanınan müziğinin oluşmasında belirleyici oldu.

2024 – EDITH PIAF’IN “HİÇBİR ŞEYDEN PİŞMAN DEĞİLİM” ŞARKISININ BESTECİSİ CHARLES DUMONT

Fransız besteci ve şarkıcı Charles Dumont, 95 yaşında hayatını kaybetti. Edith Piaf’ın sesiyle dünyaya yayılan “Non, je ne regrette rien”, yani “Hayır, hiçbir şeyden pişman değilim” şarkısının müziğini besteledi. Piaf için çok sayıda eser üreten Dumont, Dalida gibi başka ünlü sanatçılarla da çalıştı ve kendi şarkılarını seslendirdi.

Bu haber Haber Kocaeli özel içeriğidir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi olsa haberin tamamı veya bir kısmı, yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz, başka mecralarda yayınlanamaz.

Haber Kocaeli
TarafındanHaber Merkezi
Haber Merkezi, Haber Kocaeli editör kadrosunun ortak imzasıdır. Ekibimiz Kocaeli ve İzmit gündemini yerinden takip eder; son dakika, asayiş, siyaset, ekonomi ve Kocaelispor haberlerini doğruluk esasıyla hazırlar. Ajans kaynaklı içerikler yayına alınmadan önce editör denetiminden geçer. Haber Merkezi imzalı içeriklerin editoryal sorumluluğu Yayın İlkelerimiz çerçevesinde yayın yönetimimize aittir. Haber önerisi ve düzeltme talepleri için İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.