Günün Tarihi / 9 Eylül
9 EYLÜL’DE NELER KUTLANIYOR?
İZMİR’İN KURTULUŞ GÜNÜ
9 Eylül, Türk ordusunun 1922’de İzmir’i Yunan işgalinden kurtarmasının yıl dönümü olarak kutlanıyor. Millî Mücadele’nin zaferini simgeleyen gün, İzmir’de törenler, zafer yürüyüşleri ve kültür sanat etkinlikleriyle yaşatılıyor.
ULUSLARARASI EĞİTİMİ SALDIRILARDAN KORUMA GÜNÜ
Birleşmiş Milletler tarafından 2020’de ilan edilen Uluslararası Eğitimi Saldırılardan Koruma Günü, savaş ve çatışmalarda hedef alınan okullara, öğrencilere ve eğitimcilere dikkat çekiyor. Okulların askerî amaçlarla kullanılmasının önlenmesi, çocukların güvenli biçimde eğitimlerini sürdürebilmesi ve zarar gören eğitim kurumlarının yeniden işler hâle getirilmesi için devletlere ve uluslararası kuruluşlara sorumluluklarını hatırlatıyor.
DÜNYA ELEKTRİKLİ ARAÇ GÜNÜ
2020’den bu yana kutlanan Dünya Elektrikli Araç Günü, elektrikli otomobillerin yaygınlaştırılmasını, şarj altyapısının geliştirilmesini ve ulaşımın fosil yakıtlara bağımlılığının azaltılmasını amaçlıyor. Otomotiv fabrikaları, yan sanayisi ve yeni batarya yatırımlarıyla Türkiye’nin üretim merkezlerinden biri olan Kocaeli için günün ayrıca güçlü bir karşılığı bulunuyor. Elektrikli dönüşüm artık kentteki fabrikaların, iş gücünün ve tedarikçilerin geleceğini de ilgilendiriyor.
FETAL ALKOL SPEKTRUM BOZUKLUKLARI FARKINDALIK GÜNÜ
Dokuzuncu ayın dokuzuncu gününün seçilmesi, yaklaşık dokuz ay süren gebelik dönemini simgeliyor. Gün, hamilelik sırasında tüketilen alkolün bebeğin beyin ve vücut gelişiminde yol açabileceği kalıcı sorunlar hakkında farkındalık yaratmayı amaçlıyor. Sağlık kuruluşları, gebelikte güvenli olduğu kanıtlanmış bir alkol miktarı bulunmadığını ve en güvenli seçeneğin bu dönemde alkolden tamamen uzak durmak olduğunu hatırlatıyor.
ULUSLARARASI GÜZELLİK GÜNÜ
Uluslararası estetik ve kozmetoloji kuruluşu CIDESCO’nun girişimiyle ortaya çıkan Uluslararası Güzellik Günü, güzellik ve bakım sektöründe çalışanları görünür kılmayı, iç ve dış güzelliğin farklı biçimlerini kutlamayı amaçlıyor. Birleşmiş Milletler tarafından ilan edilmiş resmî bir gün olmayan bu sektör temelli kutlama, özellikle sosyal medyanın etkisiyle farklı ülkelere yayıldı. Günümüzde güzellik kavramı kadar sosyal medya filtreleri, gerçek dışı beden ölçüleri ve estetik baskısı da bugün kapsamında tartışılıyor.
BİRLEŞİK KRALLIK’TA 999 ACİL HİZMETLER GÜNÜ
Birleşik Krallık’ta 9 Eylül, ülkenin acil çağrı numarasından hareketle “999 Günü” olarak kutlanıyor. Polis, itfaiye, ambulans, arama-kurtarma ve sağlık çalışanlarının hizmetlerini onurlandıran günde, görev sırasında hayatını kaybedenler için saat 09.00’da iki dakikalık saygı duruşunda bulunuluyor. Günün 9’uncu ayın 9’uncu gününde ve saat 9’da başlaması, kutlamanın bütün simgesini üç dokuz üzerine kuruyor.
9 EYLÜL’ÜN TUHAF GÜNLERİ
ULUSLARARASI SUDOKU GÜNÜ
Dünyanın en yaygın sayı bulmacalarından sudoku, kendisine bundan daha uygun bir tarih bulamazdı. Dünya Bulmaca Federasyonu, dokuz satır ve dokuz sütundan oluşan sudoku tablosundan hareketle 9 Eylül’ü, yani 9/9’u Uluslararası Sudoku Günü ilan etti. Adında Japonca “sayılar tek olmalı” anlamına gelen bir kısaltma bulunan sudoku, sanıldığının aksine matematik bilgisinden çok mantık ve dikkat gerektiriyor.
OYUNCAK AYICIK GÜNÜ
9 Eylül’de çocukluğun en sadık arkadaşlarından oyuncak ayıcıklar kutlanıyor. Günün kim tarafından ve neden bu tarihte başlatıldığı kesin olarak bilinmese de oyuncağın adının hikâyesi oldukça açık: ABD Başkanı Theodore “Teddy” Roosevelt, 1902’de bir ağaca bağlanan ayıyı vurmayı reddedince olay gazetelere ve siyasi karikatürlere taşındı. New Yorklu Morris ve Rose Michtom da bu hikâyeden esinlenerek ürettikleri pelüş oyuncağa “Teddy’nin ayısı” adını verdi.
HARİKA TUHAFLAR GÜNÜ
“Normal olmak fazlasıyla sıkıcı” düşüncesinden doğan Harika Tuhaflar Günü, alışılmadık zevkleri, davranışları ve kişilik özellikleri olan insanları kutluyor. Kökeni konusunda birbiriyle çelişen farklı hikâyeler bulunan bu gayriresmî internet gününün temel mesajı oldukça basit: İnsanların kendilerine özgü yanlarını saklamak yerine benimsemeleri ve başkalarının tuhaflıklarını hemen yargılamamaları isteniyor.
DOMUZLAR UÇTUĞUNDA GÜNÜ
İngilizcede gerçekleşmesi imkânsız görülen şeyler için kullanılan “domuzlar uçtuğunda” sözü, 9 Eylül’de iyimser bir kutlamaya dönüşüyor. Günün yaratıcısı Lisa Schanley, evlenmeyi hiç düşünmeyen kendisiyle oyuncu Tom Schanley’nin beklenmedik evliliğini, üzerinde kanatlı domuzların bulunduğu bir düğün pastası süsüyle simgeledi. 2020’de başlatılan gün, başkalarının imkânsız gördüğü hayallerin peşinden gitmeyi teşvik ediyor.
JAPONYA’NIN ÇİFTE DOKUZ KRİZANTEM FESTİVALİ
Japonya’da dokuzuncu ayın dokuzuncu günü, “Chōyō no Sekku” adı verilen Krizantem Festivali’yle anılıyor. Geleneksel inanışta tek sayılar uğurlu kabul edildiği için 9/9, yılın en güçlü tarihlerinden biri sayılıyordu. Uzun ömrü ve sağlığı simgeleyen krizantemler evlerde ve tapınaklarda sergileniyor; bazı törenlerde çiçekler eşliğinde uzun ve sağlıklı bir yaşam dileniyor.
9 EYLÜL’DE NELER OLDU?
1141 – BÜYÜK SELÇUKLULAR KATVAN’DA AĞIR YENİLGİYE UĞRADI
Büyük Selçuklu Sultanı Sencer’in ordusu, Semerkant yakınlarındaki Katvan bozkırında Yelü Taşi komutasındaki Karahitay kuvvetlerine karşı ağır bir yenilgiye uğradı. Sencer Tirmiz’e çekilirken eşi Terken Hatun ile önde gelen emirleri esir düştü. Muharebe, Büyük Selçukluların Mâverâünnehir üzerindeki hâkimiyetini büyük ölçüde sona erdirdi; Karahitayları Orta Asya’nın başlıca güçlerinden birine dönüştürürken Selçuklu Devleti’nin çözülme sürecini de hızlandırdı.
1493 – OSMANLI ORDUSU KRBAVA’DA HIRVAT KUVVETLERİNİ BOZGUNA UĞRATTI
- Bayezid döneminde Bosna Sancak Beyi Hadım Yakup Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetleri, akından dönerken yollarını kesen Hırvat ordusuyla bugünkü Hırvatistan’ın Lika bölgesindeki Krbava Ovası’nda karşılaştı. Hırvat Banı Emerik Derençin’in açık alanda savaşma kararına karşı sahte geri çekilme ve kuşatma taktiklerini uygulayan Osmanlı ordusu kesin bir zafer kazandı; Derençin esir edilirken çok sayıda Hırvat soylusu hayatını kaybetti. Osmanlılar zaferin ardından bölgede hemen toprak ele geçirmedi ancak Hırvat savunması ağır bir darbe aldı; Krbava Muharebesi, Hırvat tarih yazımında yüzyıllar boyunca büyük bir ulusal felaket ve toplumsal hafızayı şekillendiren başlıca kırılma noktalarından biri olarak anlatıldı.
1543 – DOKUZ AYLIK MARY STUART İSKOÇYA KRALİÇESİ OLARAK TAÇ GİYDİ
Babasının ölümünün ardından henüz altı günlükken İskoçya tahtına çıkan Mary Stuart, dokuz aylıkken Stirling Kalesi’ndeki Kraliyet Şapeli’nde taç giydi. Daha sonra evliliği yoluyla Fransa Kraliçesi olan Mary’nin İngiltere tahtı üzerindeki iddiası, onu Katoliklerin gözünde Protestan Kraliçe I. Elizabeth’in en güçlü alternatiflerinden birine dönüştürdü. Tahttan indirilen Mary, İngiltere’de yaklaşık 19 yıl tutsak tutuldu ve Elizabeth’e karşı kurulan komplolarla ilişkilendirildikten sonra 1587’de idam edildi; çalkantılı hayatı yüzyıllar boyunca romanlara, oyunlara, filmlere ve dizilere konu oldu.
1570 – OSMANLI ORDUSU LEFKOŞA’YI FETHETTİ
- Selim döneminde Lala Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu, Venedik yönetimindeki Lefkoşa’yı 45 gün süren şiddetli kuşatmanın ardından fethetti. Kıbrıs seferinin en kritik aşamalarından biri olan bu zafer üzerine Girne, Baf ve adadaki bazı kaleler Osmanlı yönetimini kabul etti; adanın fethi, Magosa’nın 1 Ağustos 1571’de alınmasıyla tamamlandı. Lefkoşa yeni kurulan Kıbrıs Eyaleti’nin merkezi yapılırken Anadolu’dan gerçekleştirilen iskânlarla adadaki kalıcı Türk varlığının temelleri atıldı.
1850 – ALTINA HÜCUMUN BÜYÜTTÜĞÜ KALİFORNİYA ABD’NİN 31. EYALETİ OLDU
Meksika-Amerika Savaşı’nın ardından ABD topraklarına katılan ve 1848’de altın bulunmasıyla büyük bir nüfus akınına uğrayan Kaliforniya, Başkan Millard Fillmore’un yasayı imzalamasıyla ülkenin 31. eyaleti oldu. Köleliğin yasaklandığı “özgür eyalet” statüsüyle Birliğe kabul edilmesi, kölelik yanlısı ve karşıtı eyaletler arasındaki dengeyi değiştiren 1850 Uzlaşması’nın önemli parçalarından biriydi. Yerli halklar ve bölgede uzun süredir yaşayan Meksika kökenli Californiolar açısından büyük toprak ve hak kayıplarıyla ilerleyen bu dönüşümün ardından Kaliforniya; Hollywood, Silikon Vadisi ve dev tarım ekonomisiyle dünyayı kültürel ve teknolojik bakımdan etkileyen merkezlerden birine dönüştü.
1886 – ESER SAHİPLERİNİN HAKLARINI SINIRLARIN ÖTESİNE TAŞIYAN BERN SÖZLEŞMESİ İMZALANDI
Edebiyat ve sanat eserlerinin uluslararası alanda korunmasını amaçlayan Bern Sözleşmesi imzalandı. Yazarların, bestecilerin ve diğer eser sahiplerinin çalışmalarının başka ülkelerde de korunmasına yönelik ortak kurallar getiren sözleşme, sonraki düzenlemelerle birlikte uluslararası telif hakkı sisteminin temel dayanaklarından birine dönüştü.
1892 – GALILEO’DAN 282 YIL SONRA JÜPİTER’İN YENİ BİR UYDUSU BULUNDU
Amerikalı astronom Edward Emerson Barnard, Kaliforniya’daki Lick Gözlemevi’nin 91 santimetrelik dev teleskobuyla Jüpiter’in Amalthea adlı uydusunu keşfetti. Bu, Galileo’nun 1610’da gözlemlediği dört büyük uydudan 282 yıl sonra Jüpiter çevresinde bulunan ilk yeni uyduydu; bu nedenle Amalthea “keşfedilen beşinci Jüpiter uydusu” olarak anılıyor. Amalthea ayrıca bir gezegen uydusunun teleskop başında doğrudan insan gözüyle keşfedildiği son örnek kabul ediliyor; sonraki uydu keşifleri fotoğraf ve elektronik görüntüleme yöntemleriyle yapıldı.
1896 – KALBE ATILAN DİKİŞLER CERRAHİDE YENİ BİR DÖNEMİN KAPISINI AÇTI
Alman cerrah Ludwig Rehn, Frankfurt’ta bıçakla yaralanan bir hastanın kalbindeki yarayı dikerek hayatını kurtardı. Kalp kasındaki bir yaranın başarıyla dikildiği öncü ameliyat olarak tıp tarihine geçen müdahale, kalbin cerrahi olarak tedavi edilebileceğini gösteren önemli dönüm noktalarından biri oldu.
1914 – OSMANLI YÜZYILLARDIR SÜREN YABANCI AYRICALIKLARINI KALDIRDI
İttihat ve Terakki yönetimindeki Osmanlı hükûmeti, yabancı devletlere ve onların vatandaşlarına vergi, ticaret, yargı ve yönetim alanlarında ayrıcalıklar sağlayan kapitülasyonları tek taraflı olarak kaldırdığını 9 Eylül’de elçiliklere bildirdi. Sultan V. Mehmed Reşad’ın 8 Eylül tarihli iradesine dayanan kararın 1 Ekim 1914’te yürürlüğe girmesi öngörüldü. Osmanlı kamuoyunda büyük sevinç yaratan, hatta millî bayram ilan edilmesi istenen bu egemenlik hamlesine Almanya dâhil yabancı devletler itiraz etti; karar savaş yenilgisinden sonra kalıcı olamadı ve kapitülasyonlar uluslararası düzeyde ancak 1923 Lozan Antlaşması’yla kesin olarak tarihe karıştı.
1922 – TÜRK ORDUSU İZMİR’E GİRDİ, YUNAN İŞGALİ SONA ERDİ
26 Ağustos’ta başlayan Büyük Taarruz ve 30 Ağustos’taki Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nde Yunan ordusunun ana kuvvetlerinin yenilgiye uğratılmasının ardından Mustafa Kemal Paşa, “Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!” emrini verdi. Batı Anadolu boyunca geri çekilen Yunan birliklerini takip eden Türk süvarileri 9 Eylül sabahı İzmir’e ulaştı; Hükümet Konağı, Sarıkışla ve Kadifekale’ye Türk bayrağı çekilmesiyle 15 Mayıs 1919’dan beri süren işgal sona erdi. Türkiye’de 9 Eylül, yalnız İzmir’in değil Millî Mücadele’nin kesin askerî zaferinin ve bağımsızlığın simgesi hâline gelirken aynı gelişme Yunanistan’ın tarihsel hafızasında “Küçük Asya Felaketi” diye anılan yenilginin son aşamasını oluşturdu. Türk ordusunun zaferi Mudanya Ateşkes Antlaşması’nın yolunu açtı; Doğu Trakya savaşılmadan geri alındı ve Lozan görüşmelerine uzanan süreç başladı.
1923 – MUSTAFA KEMAL’İN HALK FIRKASI KURULDU, CUMHURİYETİN SİYASİ OMURGASI ŞEKİLLENDİ
Mustafa Kemal Paşa’nın liderliğindeki Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Meclis Grubu, haftalardır görüştüğü Halk Fırkası Nizamnamesi’ni kabul etti. Böylece Millî Mücadele’yi örgütleyen Müdafaa-i Hukuk hareketi, yeni devletin siyasi ve toplumsal dönüşümüne yön verecek Halk Fırkası’na dönüştü; 9 Eylül daha sonra bugünkü CHP’nin kuruluş tarihi kabul edildi. Mustafa Kemal Paşa 11 Eylül’de genel başkanlığa, Recep Peker genel sekreterliğe getirildi; partinin İçişleri Bakanlığına resmî başvurusu ise 23 Ekim’de yapıldı. Kuruluşun adı 1924’te Cumhuriyet Halk Fırkası, 1935’te Cumhuriyet Halk Partisi oldu; Cumhuriyet devrimlerinin başlıca siyasi taşıyıcılığını üstlenirken Türkiye’nin 1946’ya kadar devam eden tek partili döneminin de merkezinde yer aldı.
1932 – KATALONYA’NIN ÖZERKLİK STATÜSÜ KABUL EDİLDİ
İspanya Parlamentosu, Katalonya’nın Özerklik Statüsü’nü kabul etti. İkinci Cumhuriyet döneminde kabul edilen düzenleme, İspanya sınırları içinde kalan Katalonya’nın kendi parlamentosu ve hükûmetiyle yönetilmesinin hukuki çerçevesini oluşturdu; Katalanca, İspanyolcayla birlikte resmî dil olarak tanındı. Katalanların özerklik mücadelesinin önemli kazanımlarından biri olan statü, Franco yönetimi tarafından 1938’de kaldırıldı.
1933 – İZMİR FUARI’NA GİDEN YOLDA DOKUZ EYLÜL PANAYIRI AÇILDI
İzmir’de, Belediye Başkanı Behçet Uz’un öncülüğünde hazırlanan Dokuz Eylül Panayırı ziyarete açıldı. Kentin ticaretini canlandırmayı ve yerli üretimi tanıtmayı amaçlayan etkinlik, İzmir Enternasyonal Fuarı’nın gelişiminde önemli bir aşama oldu. Sonraki yıllarda fuar, ticaretin yanında eğlence ve gösteri hayatının da büyük buluşmalarından birine dönüştü.
1944 – BULGARİSTAN’DA YÖNETİM DEĞİŞTİ, KOMÜNİST İKTİDARA GİDEN YOL AÇILDI
Sovyet ordusunun Bulgaristan’a girmesinin ardından Vatan Cephesi, askerî darbeyle yönetimi ele geçirdi. Başlangıçta farklı siyasi grupları bir araya getiren yeni yönetimde komünistler giderek üstünlük kurdu. Olay, Bulgaristan’ın Sovyet etkisine girmesinin ve yaklaşık yarım yüzyıl sürecek komünist yönetiminin başlıca dönüm noktalarından biri oldu.
1945 – ÇİN’DEKİ JAPON ORDULARI TESLİM OLDU, SEKİZ YILLIK SAVAŞIN SON PERDESİ KAPANDI
Japonya’nın genel teslim belgesini 2 Eylül’de imzalamasından bir hafta sonra, Çin’deki Japon kuvvetlerinin başkomutanı General Yasuji Okamura, Nankin’de düzenlenen törende teslim belgesini imzaladı. Teslimi Çin Cumhuriyeti ve Müttefikler adına General He Yingqin kabul etti; belge Çin’in büyük bölümüyle Tayvan ve Fransız Hindiçini’nin kuzeyindeki Japon birliklerini kapsıyordu. Böylece 1937’de topyekûn savaşa dönüşen, milyonlarca insanın ölümüne ve Nankin Katliamı başta olmak üzere büyük savaş suçlarına yol açan Çin-Japon Savaşı’nın Çin cephesindeki resmî teslim süreci tamamlandı. Ancak zafer Çin’e kalıcı barış getirmedi; Japon işgalinin sona ermesinin ardından Milliyetçiler ile Komünistler arasındaki Çin İç Savaşı yeniden başladı.
1946 – ÜÇ BÜYÜK ŞEHİRDE KARNESİZ EKMEK SATIŞI BAŞLADI
İstanbul, Ankara ve İzmir’de ekmeğin karneyle satılması uygulaması sona erdi. İkinci Dünya Savaşı’nın yol açtığı ekonomik sıkıntılar sırasında başlayan sistemin kaldırılması, gündelik hayatta önemli bir rahatlama yarattı. Dönemin gazeteleri, karnesiz satışın başlamasını ve fırıncılarla halkın tepkilerini haberleştirdi.
1947 – BİLGİSAYARDAKİ “BUG” GERÇEK BİR GÜVE ÇIKTI
Harvard’daki Mark II bilgisayarının röleleri arasında bulunan bir güve, çıkarılarak çalışma defterine yapıştırıldı. Bilgisayar tarihinin en ünlü anekdotlarından birine dönüşen olay, teknik arızalar için kullanılan “bug” sözcüğüyle özdeşleşti. Ancak sözcük bu olaydan çok önce de kullanılıyordu.
1948 – KUZEY KORE KURULDU, KİM AİLESİNİN İKTİDARI BAŞLADI
Sovyetler Birliği’nin desteğiyle Kore Yarımadası’nın kuzeyinde Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti ilan edildi; Kim İl-sung yeni devletin ilk başbakanı oldu. Güney Kore’nin 15 Ağustos’ta kurulmasının ardından bu adım, yarımadanın iki ayrı devlete bölünmesini pekiştirdi.
Kim İl-sung’un yönetimi, ilerleyen yıllarda iktidarın oğluna ve ardından torununa geçtiği, lider ailesi etrafında örgütlenen otoriter bir düzene dönüştü. Kuzey Kore’nin 1950’de Güney’e saldırmasıyla başlayan Kore Savaşı’na Türkiye de Birleşmiş Milletler kuvvetleri içinde asker gönderdi; böylece bu uzak yarımadadaki bölünme, Türkiye’nin askerî ve diplomatik tarihinin de bir parçası oldu.
1956 – ELVIS PRESLEY, ED SULLIVAN PROGRAMIYLA MİLYONLARCA EVE GİRDİ
Elvis Presley, ABD’nin etkili televizyon programı The Ed Sullivan Show’a ilk kez çıktı. Yaklaşık 60 milyon kişinin izlediği yayın, genç şarkıcının ülke çapındaki ününü büyüttü. Müzik ve sahne tavrıyla tartışma yaratan Presley’nin bu görünümü, rock’n’roll’un geniş kitlelere ulaşmasının simge anlarından biri oldu.
1957 – ABD’DE SİYAH SEÇMENLERİN HAKLARI İÇİN ÖNEMLİ BİR YASA İMZALANDI
ABD Başkanı Dwight D. Eisenhower, 1957 Sivil Haklar Yasası’nı imzaladı. Özellikle siyah yurttaşların oy kullanmasının engellenmesine karşı federal müdahale imkânlarını artırmayı amaçlayan düzenleme, Yeniden Yapılanma döneminden bu yana kabul edilen ilk federal sivil haklar yasasıydı. Daha güçlü düzenlemelere uzanan sürecin önemli adımlarından biri oldu.
1971 – BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ’NİN KURULUŞ KANUNU KABUL EDİLDİ
Boğaziçi Üniversitesi’nin İstanbul’da kurulmasını öngören 1487 sayılı kanun, TBMM’de kabul edildi. Robert Kolej’in yükseköğretim bölümünün Türk devletine devriyle oluşturulan kurum, 1863’e uzanan eğitim mirasını bir devlet üniversitesi olarak sürdürdü. İlk rektörlüğünü Prof. Dr. Aptullah Kuran’ın üstlendiği üniversitenin kuruluş kanunu, 12 Eylül’de Resmî Gazete’de yayımlandı.
1971 – JOHN LENNON’IN “IMAGINE” ALBÜMÜ YAYIMLANDI
John Lennon’ın Imagine albümü ABD’de yayımlandı. Albüme adını veren şarkı, yıllar içinde savaşların ve ayrılıkların aşılabildiği bir dünyaya duyulan özlemin en tanınan müzikal ifadelerinden biri hâline geldi. Çalışma, Lennon’ın Beatles sonrasındaki solo kariyerinin başlıca eserleri arasında yer aldı.
1971 – ATTICA CEZAEVİ’NDEKİ İSYAN ABD’Yİ SARSTI
New York eyaletindeki Attica Cezaevi’nde mahkûmlar, yaşam koşulları ve gördükleri muameleye karşı ayaklandı; görevlileri rehin alarak cezaevinin bir bölümünün denetimini ele geçirdi. Dört gün sonra güvenlik güçlerinin kanlı müdahalesiyle bastırılan isyan, ABD’de mahkûm hakları ve cezaevlerindeki devlet şiddeti tartışmalarının simgelerinden biri oldu.
1974 – FIRAT’IN ENERJİSİNİ ELEKTRİĞE DÖNÜŞTÜREN KEBAN BARAJI AÇILDI
Elazığ’daki Keban Barajı ve Hidroelektrik Santrali’nin ilk dört ünitesi, Başbakan Bülent Ecevit tarafından hizmete açıldı. Fırat Nehri üzerinde kurulan tesis, Türkiye’nin elektrik üretiminde önemli pay üstlendi. Büyük baraj yapımında kazanılan tecrübenin ve ülkenin enerji yatırımlarının simgelerinden biri oldu.
1974 – LÜTFİ AKAD’IN “DÜĞÜN”Ü ALTIN PORTAKAL’I KAZANDI
Lütfi Ömer Akad’ın yönettiği Düğün, 11. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Film seçildi; Akad da En İyi Yönetmen Ödülü’nü kazandı. Hülya Koçyiğit ve Ahmet Mekin’in rol aldığı yapım, Urfa’dan İstanbul’a göç eden bir ailenin yaşamını, kadın emeğinin sömürülmesini ve başlık parasına karşı verilen mücadeleyi anlattı. Film, yönetmenin Türkiye’deki toplumsal dönüşümü perdeye taşıdığı Gelin–Düğün–Diyet üçlemesinin ikinci halkasıydı.
1982 – TÜRK DİPLOMAT BORA SÜELKAN BULGARİSTAN’DA ŞEHİT EDİLDİ
Türkiye’nin Burgaz Başkonsolosluğunda idari ataşe olarak görev yapan Bora Süelkan, Bulgaristan’da uğradığı silahlı saldırıda şehit edildi. Süelkan’ın öldürülmesi, Türk diplomatik temsilciliklerini ve görevlilerini hedef alan terör saldırıları zincirinin acı halkalarından biri oldu.
1984 – TÜRKİYE’DE KAYITLARA GEÇEN İLK OTOLOG KEMİK İLİĞİ NAKLİ YAPILDI
Önder Berk ve ekibi, Gülhane Askerî Tıp Akademisinde Türkiye’de tıp literatürüne geçen ilk kayıtlı otolog kemik iliği naklini gerçekleştirdi. Hastanın kendi hücrelerinin kullanıldığı bu yöntem, ülkede kemik iliği ve kök hücre nakli uygulamalarının gelişiminde önemli bir aşama oldu.
1992 – CHP YENİDEN AÇILDI, DENİZ BAYKAL GENEL BAŞKAN SEÇİLDİ
12 Eylül darbesinin ardından 16 Ekim 1981’de diğer siyasi partilerle birlikte kapatılan Cumhuriyet Halk Partisi, kuruluşunun 69. yıl dönümünde yeniden siyasi hayata döndü. Kapatılan partilerin yeniden açılmasına olanak tanıyan yasa değişikliğinin ardından toplanan 1979 kurultayı delegeleri, CHP’nin aynı ad ve amblemle faaliyetlerini sürdürmesini kararlaştırdı. Deniz Baykal; Atatürk, İsmet İnönü ve Bülent Ecevit’in ardından partinin dördüncü genel başkanı seçildi.
1993 – ATV DÜZENLİ YAYINA BAŞLADI
Özel televizyon yayıncılığının hızla geliştiği dönemde atv, düzenli yayına başladı. Kanal, sonraki yıllarda Asmalı Konak ve Bir İstanbul Masalı gibi dizilerle geniş izleyici kitlelerine ulaştı. Haberleri, dizileri ve eğlence programlarıyla Türkiye’nin televizyon hafızasında yer edindi.
1993 – İSRAİL İLE FKÖ BİRBİRİNİ TANIMAYI KABUL ETTİ
İsrail ile Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ), 9 Eylül tarihli karşılıklı mektuplarla birbirlerini tanımayı kabul etti. Yaser Arafat liderliğindeki FKÖ, İsrail’in barış ve güvenlik içinde var olma hakkını tanıdığını ve şiddeti reddettiğini açıkladı. İzak Rabin hükûmeti ise FKÖ’yü Filistin halkının temsilcisi olarak tanıyarak örgütle müzakere yürütmeyi kabul etti. Bu adım, 13 Eylül’de Washington’da imzalanan Oslo Anlaşması’nın ve Filistinlilere sınırlı da olsa özyönetim sağlayacak sürecin önünü açtı.
2001 – “12 DEV ADAM” AVRUPA İKİNCİSİ OLDU
Başantrenör Aydın Örs yönetimindeki A Erkek Millî Basketbol Takımı, Türkiye’de düzenlenen Avrupa Şampiyonası’nda gümüş madalya kazandı. İstanbul Abdi İpekçi Spor Salonu’ndaki finalde Yugoslavya’ya 78–69 yenilen millîler, Avrupa Şampiyonaları tarihindeki ilk madalyasına ulaştı. İbrahim Kutluay, Hidayet Türkoğlu, Mirsad Türkcan ve Harun Erdenay gibi isimlerin yer aldığı takımın başarısı, Athena’nın 12 Dev Adam şarkısıyla birlikte Türkiye’nin spor hafızasına kazındı.
2009 – İSTANBUL’DA SEL, YOLLARI VE İŞYERLERİNİ YUTTU
Sabaha karşı etkili olan yağışların ardından İstanbul’daki Ayamama Deresi taştı; İkitelli, Halkalı ve Basın Ekspres Yolu çevresindeki işyerleri ve araçlar sular altında kaldı. İnsanların işlerine giderken veya çalıştıkları yerlerde hayatını kaybettiği felaket, dere yataklarındaki yapılaşmayı ve kentin afetlere hazırlığını tartışmaya açtı.
2011 – “ÇİNGENE KIZI”NIN EVİ ZEUGMA MOZAİK MÜZESİ AÇILDI
Gaziantep’te, açıldığı dönemde dünyanın en büyük mozaik müzesi olarak tanıtılan Zeugma Mozaik Müzesi’nin resmî açılışı yapıldı. Zeugma Antik Kenti’nin Roma villalarından çıkarılan mozaikleri barındıran müze; ünlü Çingene Kızı mozaiği, bronz Mars heykeli ve mitolojik sahnelerle bezeli eserleriyle Türkiye’nin önemli kültür turizmi merkezlerinden biri hâline geldi. Özel bir odada sergilenen Çingene Kızı, müzenin simgesi oldu.
2014 – STONEHENGE ÇEVRESİNDEKİ GİZLİ ARKEOLOJİK İZLER AÇIKLANDI
Stonehenge ve çevresinde yıllardır sürdürülen yeraltı taramalarının sonuçları kamuoyuna duyuruldu. Araştırma, daha önce bilinmeyen 17 törensel yapının izlerini ve çok sayıda gömülü arkeolojik unsuru ortaya koydu. Bulgular, ünlü taş çemberin çevresindeki çok daha geniş tarihî alanın anlaşılmasına katkı sağladı.
2016 – KUZEY KORE O GÜNE KADARKİ EN GÜÇLÜ NÜKLEER DENEMESİNİ YAPTI
Kuzey Kore, kuruluşunun 68. yıl dönümünde beşinci nükleer denemesini gerçekleştirdi. Ülkenin o güne kadarki en güçlü denemesi olarak değerlendirilen patlamanın ardından Pyongyang yönetimi, füzelere takılabilecek nükleer savaş başlıkları geliştirdiğini ileri sürdü. ABD, Japonya ve Güney Kore’nin yanı sıra Kuzey Kore’nin başlıca müttefiki Çin de denemeyi kınadı. Güney Kore Cumhurbaşkanı Park Geun-hye, Kuzey Kore yönetimini çılgınca bir pervasızlık sergilemekle suçladı.
2021 – mRNA AŞILARININ ÖNCÜLERİNE BÜYÜK BİLİM ÖDÜLÜ AÇIKLANDI
Katalin Karikó ve Drew Weissman’ın, mRNA aşılarının geliştirilmesini mümkün kılan çalışmalarıyla 2022 Breakthrough Yaşam Bilimleri Ödülü’nü paylaşacağı açıklandı. Araştırmaları, COVID-19 salgınında kullanılan Pfizer-BioNTech ve Moderna aşılarının bilimsel temelinin oluşmasına katkı sağlamıştı. İki bilim insanı, 2023’te Nobel Tıp Ödülü’ne de layık görüldü.
2022 – TARKAN, İZMİR’İN KURTULUŞUNUN 100. YILINDA SAHNEYE ÇIKTI
Tarkan, İzmir’in kurtuluşunun 100. yılı kutlamaları kapsamında Gündoğdu Meydanı’nda ücretsiz konser verdi. Kordon ve çevresindeki kalabalıklarla birlikte büyük ilgi gören konser, Türkiye’nin müzik ve magazin gündeminin başlıca konularından biri oldu. Etkinlik sonrasında katılımcı sayısına ilişkin farklı iddialar da tartışıldı.
2025 – KARAHÖYÜK’TE 3 BİN 500 YILLIK KARTAL BAŞLI MÜHÜR BULUNDUĞU DUYURULDU
Konya’nın Meram ilçesindeki Karahöyük kazılarında, insan bedenli ve kartal başlı figür taşıyan yaklaşık 3 bin 500 yıllık mühür bulunduğu duyuruldu. Kazı başkanı Doç. Dr. Gonca Dardeniz Arıkan’ın açıklamalarına yer veren haberde, mührün dönemin inanç dünyasını anlamaya katkı sunduğu ve sezonun dikkat çekici eserlerinden biri olduğu belirtildi.
KOCAELİ TARİHİNDE 9 EYLÜL
1942 – KANDIRA’DA HARİTA UÇAĞI DÜŞTÜ, GÖREVDEKİ ASKERLER ŞEHİT OLDU
Harita çalışmalarında kullanılan bir uçak Kandıra’da düştü. Harita Genel Müdürlüğünün şehit kayıtlarına göre, Yüzbaşı İbrahim Hakkı Örgin ve Yüzbaşı Osman Cevat Dağgeçen kazada hayatını kaybedenler arasındaydı. Olay, Kocaeli’nin havacılık tarihi kadar Türkiye’de haritacılık çalışmalarının geçmişi açısından da hatırlanması gereken kayıplardan biri oldu.
1987 – GÖLCÜK’TE İNŞA EDİLEN TCG AKAR DONANMAYA KATILDI
Gölcük Tersanesi’nde inşa edilen akaryakıt ikmal gemisi TCG Akar, Türk Deniz Kuvvetlerinin hizmetine girdi. A-580 borda numarasını taşıyan yaklaşık 145 metrelik gemi, donanmanın denizdeki yakıt ihtiyacını karşılamak üzere geliştirildi. Gölcük’ün askerî gemi inşa kapasitesinin önemli örneklerinden biri olan Akar, savaş gemilerinin uzun süre limana dönmeden görev yapabilmesini destekleyen lojistik unsurlar arasında yer aldı.
1993 – İZMİT’TE BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ DÖNEMİ BAŞLADI
9 Eylül 1993 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 504 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile İzmit Belediyesi, büyükşehir belediyesine dönüştürüldü. İzmit Büyükşehir Belediyesi adıyla başlayan yapılanma, bugünkü Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin kurumsal temelini oluşturdu. Türkiye’de altı belediyeyi daha büyükşehir statüsüne taşıyan düzenleme, kentin yerel yönetim tarihinde önemli bir dönüm noktası oldu.
2024 – GÖLCÜK DEVLET HASTANESİ YENİ BİNASINDA HASTA KABULÜNE BAŞLADI
Gölcük Necati Çelik Devlet Hastanesi, Yüzbaşılar Mahallesi’nde yapılan yeni binasında hasta kabulüne başladı. Resmî açılış töreni 7 Eylül’de gerçekleştirilen 300 yataklı hastane; poliklinikleri, ameliyathaneleri ve yoğun bakım birimleriyle ilçenin sağlık hizmetlerinde yeni bir dönem başlattı. Depremin etkisini azaltmaya yönelik sismik izolatörlerle donatılan bina, Gölcük’ün önemli kamu yatırımları arasında yer aldı.
2024 – GÖLCÜKLÜ KEREM AKTÜRKOĞLU MİLLÎ TAKIMI ÜÇ GOLLE ZAFERE TAŞIDI
Gölcükspor ve Hisareynspor altyapılarında yetişen Kerem Aktürkoğlu, A Millî Futbol Takımı’nın UEFA Uluslar Ligi’nde İzlanda’yı 3-1 yendiği karşılaşmada Türkiye’nin bütün gollerini attı. İzmir’deki Gürsel Aksel Stadyumu’nda oynanan maçta 2, 52 ve 88. dakikalarda fileleri havalandıran Aktürkoğlu, A Millî Takım formasıyla ilk kez bir maçta üç gol kaydetti.
9 EYLÜL’DE DOĞANLAR
1737 – CANLILARDA ELEKTRİĞİN İZİNİ SÜREN LUIGI GALVANI DOĞDU
İtalyan hekim ve bilim insanı Luigi Galvani, Bologna’da dünyaya geldi. Kurbağalar üzerinde yaptığı deneylerle elektriksel uyarıların kasları hareket ettirebildiğini gösterdi. Çalışmaları, sinir ve kasların elektriksel işleyişini inceleyen elektrofizyolojinin gelişmesine öncülük ederken Alessandro Volta ile yürüttüğü bilimsel tartışma, pilin icadına uzanan araştırmaları da etkiledi.
1828 – “SAVAŞ VE BARIŞ”IN YAZARI LEV TOLSTOY DOĞDU
Dünya edebiyatının en etkili yazarlarından Lev Tolstoy, Rusya’daki Yasnaya Polyana malikânesinde dünyaya geldi. Savaş ve Barış ve Anna Karenina gibi romanlarında insan ilişkilerini, toplumsal değişimi ve ahlaki çatışmaları işledi. Eğitimle de ilgilenen Tolstoy, köylü çocukları için kurduğu okulda özgürlüğe ve yaratıcılığa dayanan bir öğrenme anlayışını savundu.
1869 – JÖN TÜRK HAREKETİNİN ÖNCÜLERİNDEN ABDULLAH CEVDET DOĞDU
Osmanlı’nın son dönemindeki düşünce ve siyaset hayatının etkili isimlerinden hekim, yazar ve çevirmen Abdullah Cevdet, Arapgir’de dünyaya geldi. Daha sonra İttihat ve Terakki adını alacak İttihad-ı Osmanî Cemiyeti’nin kurucuları arasında yer aldı. Çıkardığı İçtihad dergisi, batılılaşma, bilim ve din üzerine savunduğu görüşlerle dönemin en çok tartışılan yayınlarından biri oldu.
1890 – DÜNYANIN TANIDIĞI “ALBAY” HARLAND SANDERS DOĞDU
KFC’nin kurucusu Harland Sanders, ABD’nin Indiana eyaletinde dünyaya geldi. Geliştirdiği kızarmış tavuk tarifi ve işletme modeliyle uluslararası bir restoran zincirinin temellerini atan Sanders’ın yüzü, markanın simgesine dönüştü. Adıyla özdeşleşen “Albay” unvanı ise askerî rütbe değil, Kentucky eyaletinin verdiği bir onur unvanıydı.
1906 – BARBAROS ANITI’NIN HEYKELTIRAŞLARINDAN ALİ HADİ BARA DOĞDU
Cumhuriyet dönemi Türk heykel sanatının öncü isimlerinden Ali Hadi Bara, Tahran’da dünyaya geldi. Zühtü Müridoğlu ile birlikte yaptığı Beşiktaş’taki Barbaros Hayrettin Paşa Anıtı, en tanınan eserlerinden biri oldu. Anıt ve büst çalışmalarının ardından soyut heykele yönelen Bara, hem eserleri hem de yetiştirdiği öğrencilerle Türkiye’de modern heykelin gelişmesine katkı sağladı.
1935 – SÜRGÜNÜ VE KENT YALNIZLIĞINI ANLATAN DEMİR ÖZLÜ DOĞDU
Türk edebiyatında 1950 kuşağının önemli öykü ve roman yazarlarından Demir Özlü, İstanbul’da dünyaya geldi. Bunaltı, Soluma ve Bir Yaz Mevsimi Romansı gibi eserlerinde bireyin yalnızlığını, yabancılaşmasını ve toplumsal baskılarla ilişkisini anlattı. Uzun yıllar İsveç’te yaşayan Özlü’nün yazarlığında sürgünlük ve kent hayatı belirleyici temalar oldu.
1941 – SOUL MÜZİĞİN UNUTULMAZ SESİ OTIS REDDING DOĞDU
Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı Otis Redding, Georgia’da dünyaya geldi. Güçlü yorumuyla soul müziğin başlıca isimlerinden biri olan sanatçı, Respect ve (Sittin’ On) The Dock of the Bay gibi eserleriyle tanındı. Henüz 26 yaşındayken ölmesine rağmen müziği sonraki kuşaklar üzerinde kalıcı iz bıraktı.
1941 – MODERN YAZILIMIN TEMELLERİNİ ATAN DENNIS RITCHIE DOĞDU
C programlama dilini geliştiren Amerikalı bilgisayar bilimci Dennis Ritchie, New York eyaletinin Bronxville yerleşiminde dünyaya geldi. Bell Laboratuvarlarında Ken Thompson ile Unix işletim sistemini geliştiren Ritchie, bilgisayar yazılımlarının farklı makinelerde çalışabilmesinin önünü açtı. Modern bilişim dünyasını derinden etkileyen bu çalışmalar, ikiliye 1983’te Turing Ödülü’nü kazandırdı.
1943 – “ÇIPLAK VATANDAŞ”IN YÖNETMENİ BAŞAR SABUNCU DOĞDU
Tiyatro ve sinema yönetmeni, oyun ve senaryo yazarı Başar Sabuncu, İstanbul’da dünyaya geldi. Namuslu filminin senaryosunu yazan; Çıplak Vatandaş, Asılacak Kadın ve Zengin Mutfağı filmlerini yöneten Sabuncu, Türk sinemasına önemli eserler kazandırdı. Şehir Tiyatrolarındaki çalışmaları, radyo oyunları ve çevirileriyle de çok yönlü bir sanat yaşamı sürdürdü.
1960 – “YAĞMUR” ŞİİRİYLE TANINAN NURULLAH GENÇ DOĞDU
Şair ve akademisyen Nurullah Genç, Erzurum’un Horasan ilçesinde dünyaya geldi. Yağmur şiiri ve Hüznün Lalesidir Dünya gibi kitaplarıyla tanınan Genç, edebiyat çalışmalarını akademik yaşamıyla birlikte sürdürdü. 2003–2010 yılları arasında Kocaeli Üniversitesinde görev yaptı; üniversitenin stratejik planlama çalışmalarında da yer aldı.
1960 – ROMANTİK KOMEDİLERİN TANINAN YÜZÜ HUGH GRANT DOĞDU
İngiliz oyuncu Hugh Grant, Londra’da dünyaya geldi. Dört Nikâh Bir Cenaze, Aşk Engel Tanımaz ve Aşk Her Yerde gibi filmlerle romantik komedilerin en tanınan oyuncularından biri oldu. Dört Nikâh Bir Cenaze ile BAFTA ve Altın Küre kazanan Grant, ilerleyen yıllarda Ayı Paddington 2 ve A Very English Scandal gibi yapımlarla farklı karakterlere yöneldi.
1985 – HIRVATİSTAN’I DÜNYA KUPASI FİNALİNE TAŞIYAN LUKA MODRİĆ DOĞDU
Hırvat futbolcu Luka Modrić, Zadar’da dünyaya geldi. Oyun kurma becerisi ve paslarıyla Real Madrid’in altı Şampiyonlar Ligi zaferinde önemli rol oynadı. Hırvatistan’ın finale yükseldiği 2018 Dünya Kupası’nın en iyi oyuncusu seçilen Modrić, aynı yıl Ballon d’Or’u kazanarak Messi ile Ronaldo’nun ödüldeki on yıllık üstünlüğüne son verdi.
9 EYLÜL’DE HAYATINI KAYBEDENLER
1087 – İNGİLTERE’NİN TARİHİNİ DEĞİŞTİREN FATİH WILLIAM ÖLDÜ
1066’da Hastings Muharebesi’ni kazanarak İngiltere tahtına çıkan Normandiya Dükü I. William hayatını kaybetti. “Fatih William” olarak tanınan hükümdarın başlattığı Norman hâkimiyeti, İngiltere’nin toprak düzenini, yönetimini ve kültürünü derinden değiştirdi. Ülkenin kaynaklarını kayda geçirmek için hazırlattığı Domesday Book, Orta Çağ tarihinin en önemli belgeleri arasına girdi.
1569 – KÖYLÜLERİN YAŞAMINI SANATA TAŞIYAN PIETER BRUEGEL HAYATINI KAYBETTİ
Flaman Rönesansı’nın büyük ustalarından Pieter Bruegel hayatını kaybetti. Köy şenliklerini, gündelik yaşamı ve mevsimlerin doğayı dönüştürmesini resmeden sanatçı, “Köylü Bruegel” adıyla da tanındı. Karda Avcılar gibi eserlerinde insanı geniş manzaraların içinde ele alan Bruegel, kendisinden sonraki ressamları da etkiledi.
1901 – PARİS’İN GECE HAYATINI ÖLÜMSÜZLEŞTİREN TOULOUSE-LAUTREC HAYATINI KAYBETTİ
Paris’in Montmartre semtindeki eğlence dünyasını, dansçıları ve sahne sanatçılarını resmeden Henri de Toulouse-Lautrec, henüz 36 yaşında hayatını kaybetti. Fransız ressam, güçlü çizgileri ve yalın kompozisyonlarıyla afişi bir sanat eserine dönüştüren öncülerden biri oldu; çalışmaları modern grafik tasarımın gelişimine katkı sağladı.
1976 – ÇİN HALK CUMHURİYETİ’NİN KURUCUSU MAO ZEDONG ÖLDÜ
1949’da Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşunu ilan eden Mao Zedong, 82 yaşında hayatını kaybetti. Çin’i komünist yönetim altında yeniden şekillendiren Mao’nun dönemi, Büyük İleri Atılım’ın yol açtığı kitlesel açlık ve Kültür Devrimi sırasındaki ağır baskılarla da tarihe geçti. Ölümü, ülkede iktidar mücadelesinin ve daha sonra başlayacak reformların önünü açtı.
1984 – TÜRK SİNEMASININ “ÇİRKİN KRAL”I YILMAZ GÜNEY HAYATINI KAYBETTİ
Oyuncu, yönetmen, senarist ve yazar Yılmaz Güney, mide kanseri nedeniyle Fransa’da 47 yaşında hayatını kaybetti. Umut ve Arkadaş gibi filmleriyle Türk sinemasında iz bırakan Güney’in senaryosunu yazdığı, çekimlerini Şerif Gören’in yönettiği Yol, 1982 Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye’yi paylaşarak uluslararası başarı kazandı.
1985 – TİYATROYU KÖYLERE TAŞIYAN ERKAN YÜCEL HAYATINI KAYBETTİ
Tiyatro ve sinema oyuncusu Erkan Yücel, İzmir’in Selçuk ilçesinde geçirdiği trafik kazasında 41 yaşında hayatını kaybetti. Endişe, Bereketli Topraklar Üzerinde ve Hakkâri’de Bir Mevsim filmlerindeki rolleriyle tanınan Yücel, Anadolu’yu dolaşarak köylerde, kasabalarda ve traktör römorkları üzerinde tiyatro yapan toplumcu sanat anlayışıyla da hatırlanmaya devam ediyor.
2001 – AFGAN KOMUTAN AHMED ŞAH MESUD SUİKASTLA ÖLDÜRÜLDÜ
Afganistan’da Sovyet işgaline ve ardından Taliban’a karşı mücadelenin önde gelen komutanlarından Ahmed Şah Mesud, gazeteci kılığına giren El Kaide mensuplarının bombalı saldırısında öldürüldü. ABD’deki 11 Eylül saldırılarından iki gün önce gerçekleşen suikast, Taliban karşıtı güçlerin önemli liderlerinden birini ortadan kaldırdı.
2003 – HİDROJEN BOMBASININ ÖNCÜLERİNDEN EDWARD TELLER ÖLDÜ
Macaristan doğumlu Amerikalı fizikçi Edward Teller, 95 yaşında hayatını kaybetti. Manhattan Projesi’nde çalışan ve Stanislaw Ulam ile hidrojen bombasının geliştirilmesinde belirleyici rol oynayan Teller, nükleer silahlanmayı savunması ve Robert Oppenheimer aleyhindeki ifadesiyle bilim dünyasının tartışmalı isimlerinden biri oldu.
2006 – BATI TRAKYA TÜRKLERİNİN SEMBOL İSİMLERİNDEN MEHMET EMİN AGA HAYATINI KAYBETTİ
İskeçe’nin seçilmiş müftüsü Mehmet Emin Aga hayatını kaybetti. Batı Trakya Türklerinin dinî hakları ve kendi müftülerini seçme hakkı için mücadele eden Aga, görevi nedeniyle Yunanistan’da çok sayıda davada yargılandı ve hapis yattı. Yaşamını sürdürdüğü bu mücadele, onu Batı Trakya Türk toplumunun sembol isimlerinden biri hâline getirdi.
2024 – DARTH VADER VE MUFASA’NIN SESİ JAMES EARL JONES HAYATINI KAYBETTİ
Yıldız Savaşları serisinde Darth Vader’ı, Aslan Kral filmlerinde Mufasa’yı seslendiren Amerikalı oyuncu James Earl Jones, 93 yaşında hayatını kaybetti. Çocukluğunda yaşadığı kekemeliği aşarak sinemanın en tanınan seslerinden birine dönüşen Jones, tiyatrodaki başarılarıyla da öne çıktı; Tony ve Emmy ödüllerinin yanı sıra Oscar Onur Ödülü kazandı.
Bu haber Haber Kocaeli özel içeriğidir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi olsa haberin tamamı veya bir kısmı, yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz, başka mecralarda yayınlanamaz.
