Günün Tarihi / 24 Eylül
24 EYLÜL’DE NELER KUTLANIYOR?
DÜNYA DENİZCİLİK GÜNÜ: KOCAELİ İÇİN AYRI BİR ANLAMI VAR
Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün (IMO) her yıl eylül ayının son perşembesinde kutladığı Dünya Denizcilik Günü, 2026’da 24 Eylül’e denk geliyor. Deniz taşımacılığının dünya ticaretindeki önemi, deniz güvenliği, çevrenin korunması ve denizcilik çalışanlarının emeği bugünün temel başlıkları arasında. İzmit Körfezi çevresindeki limanları ve yoğun deniz taşımacılığıyla Kocaeli için de 24 Eylül sıradan bir farkındalık gününden çok daha fazla anlam taşıyor. Kocaeli Bölge Liman Başkanlığı da Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteriyor.
24 EYLÜL DÜNYA GORİL GÜNÜ
Her yıl 24 Eylül, nesilleri tehdit altında bulunan gorillere dikkat çekmek amacıyla Dünya Goril Günü olarak anılıyor. İlk kez 2017’de düzenlenen gün; gorillerin doğal yaşam alanlarının korunması, yasa dışı hayvan ticareti ve bu hayvanların karşı karşıya bulunduğu tehditler konusunda farkındalık yaratmayı amaçlıyor.
YUVA BEKLEYEN HAYVANLAR İÇİN “BENİ HATIRLA PERŞEMBESİ”
Eylül ayının dördüncü perşembesinde düzenlenen Remember Me Thursday – Beni Hatırla Perşembesi, 2026’da 24 Eylül’e denk geliyor. Dünya çapında yürütülen kampanya, barınaklarda ve kurtarma merkezlerinde yuva bekleyen hayvanlara dikkat çekmeyi ve satın almak yerine sahiplenmeyi teşvik etmeyi amaçlıyor. Kampanyaya dünyanın çok sayıda ülkesinden hayvanseverler ve hayvan koruma kuruluşları katılıyor.
GÜNEY AFRİKA’DA 24 EYLÜL MİRAS GÜNÜ
24 Eylül, Güney Afrika’da resmî tatil olan Miras Günü. Ülkenin çok farklı kültürlerini, dillerini, geleneklerini ve ortak tarihini yaşatmayı amaçlayan gün; apartheid sonrasında kültürel çeşitliliği ortak bir toplumsal miras olarak öne çıkarmak amacıyla kutlanmaya başladı. 2026’da Miras Günü’nün teması, yaşayan kültürel mirasın toplumları birbirine bağlayan gücüne dikkat çekiyor.
24 EYLÜL’ÜN TUHAF GÜNLERİ
VİRGÜLÜN BİLE GÜNÜ VAR: NOKTALAMA İŞARETLERİ GÜNÜ
24 Eylül, ABD’de Noktalama İşaretleri Günü olarak kutlanıyor. Eski gazeteci Jeff Rubin tarafından 2000’li yılların başında ortaya atılan günün amacı; virgülden noktaya, soru işaretinden kesme işaretine kadar yazının küçük ama hayati işaretlerini hatırlatmak ve doğru kullanımlarına dikkat çekmek. Kısacası bugün, yanlış yere konmuş bir virgüle sinirlenenlerin bayramı.
MUTLULUĞUN MAVİ KUŞUNUN DA ÖZEL BİR GÜNÜ VAR
24 Eylül’ün daha tuhaf kutlamalarından biri Mutluluğun Mavi Kuşu Günü. Batı kültüründe uzun zamandır umut, mutluluk ve iyi haberle ilişkilendirilen mavi kuş, bu özel günde başlı başına bir mutluluk simgesi olarak kutlanıyor. Gün resmî bir bayram değil; özellikle sosyal medya ve eğlenceli günler takvimlerinde kendine yer bulan modern kutlamalardan biri.
BOLLYWOOD’UN DA GÜNÜ VAR
Rengârenk dans sahneleri, bitmek bilmeyen aşklar, melodram ve müzik… 24 Eylül Dünya Bollywood Günü, Hindistan’ın özellikle Mumbai merkezli Hintçe film endüstrisinin dünya çapındaki kültürel etkisini kutlamak için anılıyor. Resmî bir uluslararası gün olmamasına rağmen son yıllarda popüler kültür takvimlerine yerleşen gün, Hindistan’ın kamu yayıncısı Akashvani tarafından da “Dünya Bollywood Günü” olarak anılıyor.
24 EYLÜL’DE NELER OLDU?
787 – İZNİK’TE HRİSTİYANLIK TARİHİNİ DEĞİŞTİREN TOPLANTI
Hristiyanlık tarihinin en önemli dini toplantılarından biri olan İkinci İznik Konsili, 24 Eylül 787’de İznik’te toplandı. O dönemde Bizans’ta, kiliselerde İsa, Meryem ve azizlerin resimlerinin kullanılmasına karşı büyük bir mücadele yaşanıyordu; birçok kutsal tasvir yok edilmişti. İznik’teki toplantıda ise bu resim ve ikonların yeniden kullanılabileceği kabul edildi. Katolik ve Ortodoks dünyasının Yedinci Ekümenik Konsil olarak kabul ettiği bu toplantı, yalnızca din tarihinde değil, yüzyıllar boyunca kilise sanatının nasıl şekilleneceğinde de belirleyici oldu.
1566 – KANUNİ’NİN ARDINDAN II. SELİM TAHTA ÇIKTI
Kanuni Sultan Süleyman’ın ölümünün ardından oğlu II. Selim, 24 Eylül 1566’da Osmanlı tahtına çıktı. Osmanlı İmparatorluğu’nun 11. padişahı olan II. Selim, yaklaşık sekiz yıl hüküm sürdü. Onun döneminde devlet yönetiminde özellikle Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa’nın etkisi belirginleşirken, Osmanlı Akdeniz’deki gücünü korumaya çalıştı. II. Selim’in hükümdarlığı, Kıbrıs’ın fethi ve ardından yaşanan İnebahtı Deniz Savaşı gibi önemli gelişmelere sahne oldu.
1852 – İNSANLIK İLK KEZ MOTORLU BİR HAVA GEMİSİYLE UÇTU
Fransız mühendis Henri Giffard, 24 Eylül 1852’de tarihin ilk motorlu ve yönlendirilebilir hava gemisiyle uçtu. Paris’ten havalanan Giffard, buhar motoruyla çalışan yaklaşık 44 metre uzunluğundaki aracıyla yaklaşık 27 kilometre yol aldı. Bu uçuş, insanların yalnızca rüzgâra bağlı balonlarla değil, motor gücüyle yön verilebilen hava araçlarıyla da gökyüzünde yolculuk edebileceğini gösterdi ve modern hava gemilerinin önünü açtı.
1868 – PORTO RİKO’DAKİ BAĞIMSIZLIK AYAKLANMASI BASTIRILDI
İspanya yönetimindeki Porto Riko’da bağımsızlık isteyen yüzlerce isyancı, Lares kasabasını ele geçirerek kısa ömürlü bir cumhuriyet ilan ettikten bir gün sonra San Sebastián del Pepino’ya ilerledi. Ancak 24 Eylül 1868’de burada İspanyol birlikleri ve yerel milislerin direnişiyle karşılaşarak geri çekilmek zorunda kaldılar. El Pepino Muharebesi, “Grito de Lares” adıyla bilinen bağımsızlık ayaklanmasının tek büyük silahlı çatışması oldu ve yenilginin ardından hareket kısa sürede dağıldı. Buna rağmen 1868 ayaklanması, Porto Riko’nun bağımsızlık mücadelesinin tarihsel simgelerinden biri olarak hafızalarda kaldı.
1906 – “ŞEYTAN KULESİ” ABD’NİN İLK ULUSAL ANITI OLDU
ABD Başkanı Theodore Roosevelt, Wyoming eyaletindeki sıra dışı kaya oluşumu Devils Tower’ı (Şeytan Kulesi) 24 Eylül 1906’da ülkenin ilk Ulusal Anıtı ilan etti. Yaklaşık 180 metre yükselen dev kaya kütlesi, bulunduğu düzlükten neredeyse dik biçimde yükselmesiyle dikkat çekiyor. Bölge, Amerikan yerlileri için yüzyıllardır kutsal kabul edilirken, Roosevelt’in kararıyla 1906’da çıkarılan Eski Eserler Yasası kapsamında koruma altına alınan ilk alan oldu. Şeytan Kulesi daha sonra sinemada da ün kazandı; Steven Spielberg’in 1977 tarihli “Üçüncü Türden Yakınlaşmalar” filminde önemli bir mekân olarak kullanıldı.
1921 – BOLVADİN YUNAN İŞGALİNDEN KURTULDU
Afyonkarahisar’ın Bolvadin ilçesi, 24 Eylül 1921’de Yunan işgalinden kurtuldu. Sakarya Meydan Muharebesi’nde yenilgiye uğrayan Yunan ordusu Afyon-Dumlupınar hattına doğru çekilirken Bolvadin’i de boşalttı. İlçe, Kurtuluş Savaşı sırasında iki kez Yunan kuvvetlerinin kontrolüne girmişti. Bolvadin’de bugün de ayakta olan Yanık Kışla, işgal döneminden kalan yapılardan biri olarak o günlerin izlerini taşıyor.
1929 – PİLOT DIŞARIYI HİÇ GÖRMEDEN HAVALANDI VE YİNE GÖRMEDEN İNDİ
Amerikalı pilot Jimmy Doolittle, 24 Eylül 1929’da havacılık tarihini değiştiren bir deneme gerçekleştirdi. Kokpiti dışarıyı görmesini engelleyen bir örtüyle kapatılan Doolittle, uçağını yalnızca göstergelere ve radyo sinyallerine bakarak havalandırdı, uçurdu ve yeniden yere indirdi. Bu, kalkıştan inişe kadar tamamen uçuş aletlerine güvenilerek gerçekleştirilen ilk uçuştu. Doolittle’ın deneyi, bugün uçakların bulut, sis ve görüşün olmadığı hava koşullarında güvenle uçabilmesini sağlayan aletli uçuş sistemlerinin önünü açtı.
1938 – TENİS TARİHİNİN İLK “GRAND SLAM”İ TAMAMLANDI
Amerikalı tenisçi Don Budge, 24 Eylül 1938’de ABD Ulusal Şampiyonası finalini kazanarak aynı yıl Avustralya, Fransa, Wimbledon ve ABD şampiyonluklarının dördünü birden kazanan tarihteki ilk tenisçi oldu. Dört büyük turnuvanın aynı takvim yılında kazanılması daha sonra “Grand Slam” adıyla sporun en büyük başarılarından biri haline geldi. Budge’ın açtığı bu yol, erkekler tenisinde bugüne kadar çok az oyuncunun ulaşabildiği bir zirve olarak kaldı.
1940 – 129 İNGİLİZ BOMBARDIMAN UÇAĞI BERLİN’E GÖNDERİLDİ
- Dünya Savaşı sırasında İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri, 23 Eylül’ü 24 Eylül’e bağlayan gece 129 bombardıman uçağını Berlin’deki hedeflere gönderdi. Bu, RAF’ın o tarihe kadar tek bir hedefe yönelttiği en büyük bombardıman güçlerinden biriydi. Ancak Berlin üzerindeki yoğun pus ve gece şartları pilotların hedefleri bulmasını güçleştirdi; saldırının sonuçları beklenenin çok altında kaldı. Operasyon, savaşın henüz hassas hedefleme teknolojilerinin bulunmadığı döneminde, yüzlerce kilometrelik gece bombardımanlarının ne kadar belirsiz sonuçlar verebildiğinin çarpıcı örneklerinden biri oldu.
1948 – BİR KÜÇÜK ATÖLYEDEN DÜNYA DEVİNE: HONDA KURULDU
Honda Motor Company, 24 Eylül 1948’de Japonya’nın Hamamatsu kentinde Soichiro Honda tarafından kuruldu. Şirketin başlangıç sermayesi yalnızca 1 milyon yen, çalışan sayısı ise 34’tü. İlk yıllarında bisikletlere takılan küçük motorlar üreten Honda, daha sonra motosiklet ve otomobil sektöründe dünyanın en büyük markalarından birine dönüştü. Şirketin kendi tarihçesine göre kuruluş günü öylesine sıradan geçmişti ki çalışanlar için özel bir tören bile yapılmamıştı.
1957 – ABD BAŞKANI, SİYAH ÖĞRENCİLERİ OKULA SOKMAK İÇİN ASKER GÖNDERDİ
ABD’de ırk ayrımcılığına karşı mücadelenin en önemli olaylarından biri 24 Eylül 1957’de yaşandı. Arkansas eyaletinin Little Rock kentinde dokuz siyah öğrencinin daha önce yalnızca beyaz öğrencilerin kabul edildiği Central High School’a girmesi engellenince, Başkan Dwight Eisenhower Arkansas Ulusal Muhafızlarını federal denetime aldı ve 101. Hava İndirme Tümeni’ni kente gönderdi. Askerler öğrencilerin okula güvenli biçimde girmesini sağladı. Little Rock krizi, ABD’de okullardaki ırk ayrımının kaldırılması mücadelesinin simgelerinden biri haline geldi.
1957 – BARCELONA’NIN EFSANEVİ STADI CAMP NOU AÇILDI
FC Barcelona’nın dünyaca ünlü stadı Camp Nou, 24 Eylül 1957’de açıldı. Yaklaşık 100 bin seyirci kapasiteli yeni stadın açılışında Barcelona, Polonya’dan gelen bir Varşova karmasını 4-2 yendi. Açılış töreninde binlerce kişinin yanı sıra 11 bin beyaz güvercin de gökyüzüne bırakıldı. Camp Nou sonraki yıllarda yalnızca Barcelona’nın değil, dünya futbolunun en tanınmış statlarından biri haline geldi.
1960 – YASSIADA YARGILAMALARINI YAPACAK MAHKEME OLUŞTURULDU
27 Mayıs 1960 askeri darbesiyle iktidardan uzaklaştırılan Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakan Adnan Menderes, bakanlar ve Demokrat Partili yöneticileri yargılayacak Yüksek Adalet Divanı, 24 Eylül 1960’ta oluşturuldu. Başkanlığına Yargıtay 1. Ceza Dairesi Başkanı Salim Başol getirilen mahkemenin duruşmaları, 14 Ekim’de Yassıada’da başladı. Yaklaşık bir yıl süren ve Yassıada Yargılamaları olarak tarihe geçen davaların sonunda 15 kişi hakkında idam kararı verildi; Millî Birlik Komitesi bunlardan üçünü onayladı. Eski Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve eski Maliye Bakanı Hasan Polatkan 16 Eylül 1961’de, eski Başbakan Adnan Menderes ise 17 Eylül’de idam edildi.
1968 – TELEVİZYON HABERCİLİĞİNİ DEĞİŞTİREN “60 MINUTES” YAYINA BAŞLADI
ABD televizyonunun en uzun soluklu ve etkili haber programlarından 60 Minutes, ilk kez 24 Eylül 1968’de CBS ekranlarında yayımlandı. Program, tek bir haber bülteni yerine araştırma dosyaları, röportajlar ve insan hikâyelerini bir araya getiren “televizyon haber dergisi” formatını yaygınlaştırdı. Yarım yüzyılı aşan yayın hayatıyla televizyon haberciliğinin en etkili programlarından biri oldu.
1973 – GİNE-BİSSAU PORTEKİZ’DEN BAĞIMSIZLIĞINI İLAN ETTİ
Batı Afrika’daki Portekiz sömürgesi Gine-Bissau, yıllarca süren silahlı bağımsızlık mücadelesinin ardından 24 Eylül 1973’te bağımsızlığını tek taraflı olarak ilan etti. Ülkenin doğusundaki Boé bölgesinde toplanan halk meclisi, yeni Gine-Bissau devletinin kurulduğunu açıkladı. Portekiz yönetimi bu kararı başlangıçta tanımadı; ancak 1974’te Portekiz’de gerçekleşen Karanfil Devrimi’nin ardından sömürge politikasının değişmesiyle, Gine-Bissau’nun bağımsızlığı 10 Eylül 1974’te resmen kabul edildi. 24 Eylül bugün ülkede Bağımsızlık Günü olarak kutlanıyor.
1981 – ASALA PARİS’TEKİ TÜRK BAŞKONSOLOSLUĞUNU BASTI
ASALA mensubu dört silahlı saldırgan, 24 Eylül 1981’de Türkiye’nin Paris Başkonsolosluğunu basarak 56 kişiyi rehin aldı. Saldırı sırasında güvenlik görevlisi Cemal Özen ağır yaralandı ve kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti; Başkonsolos Kaya İnal da yaralandı. Yaklaşık 15 saat süren rehine krizinin ardından saldırganlar teslim oldu.
1987 – SÜLEYMAN DEMİREL RESMEN SİYASETE DÖNDÜ
12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından siyasi yasak getirilen eski Başbakan Süleyman Demirel, yasağının 6 Eylül 1987’de yapılan halk oylamasıyla kaldırılmasından kısa süre sonra siyasete resmen döndü. Demirel, 24 Eylül 1987’de yapılan Doğru Yol Partisi Olağanüstü Kongresi’nde oy birliğiyle genel başkan seçildi. Böylece yedi yıllık siyasi yasağın ardından yeniden bir partinin başına geçen Demirel, aynı yıl yapılan genel seçimlerde milletvekili olarak TBMM’ye döndü; 1991’de yeniden başbakan, 1993’te ise Türkiye’nin 9. Cumhurbaşkanı oldu.
1988 – 9,79 SANİYEDE GELEN ALTIN MADALYA ÜÇ GÜN SONRA GERİ ALINDI
Seul Olimpiyatları’nın erkekler 100 metre finalinde Kanadalı sprinter Ben Johnson, 24 Eylül 1988’de 9,79 saniyelik olağanüstü bir dereceyle Carl Lewis’i geçerek yarışı kazandı. Ancak birkaç gün sonra yapılan doping testinde yasaklı stanozolol maddesi tespit edilince Johnson’ın altın madalyası ve rekoru iptal edildi; altın madalya Carl Lewis’e verildi. Olay, spor tarihinin en büyük doping skandallarından birine dönüştü ve profesyonel sporda doping tartışmalarını yıllarca gündemde tuttu.
1991 – NIRVANA “NEVERMIND”I ÇIKARDI, ROCK MÜZİĞİNİN YÖNÜ DEĞİŞTİ
Nirvana’nın ikinci albümü “Nevermind”, 24 Eylül 1991’de yayımlandı. Plak şirketinin başlangıçta mütevazı bir satış beklediği albüm, özellikle “Smells Like Teen Spirit” şarkısının başarısıyla kısa sürede dünya çapında bir fenomene dönüştü. Nevermind, grunge müziğini küçük alternatif kulüplerden çıkarıp ana akıma taşıdı; Kurt Cobain ise 1990’ların gençlik kültürünün simgelerinden biri haline geldi. Albüm daha sonra Michael Jackson’ın Dangerous albümünü ABD listelerinde birincilikten indirerek dönemin kültürel kırılma noktalarından birine dönüştü.
1996 – NÜKLEER DENEMELERİ YASAKLAMAYI AMAÇLAYAN TARİHİ ANTLAŞMA İMZAYA AÇILDI
Kapsamlı Nükleer Deneme Yasağı Antlaşması, 24 Eylül 1996’da Birleşmiş Milletler Genel Merkezi’nde imzaya açıldı. Antlaşma, yer altında, atmosferde, su altında veya başka herhangi bir ortamda her türlü nükleer patlamayı yasaklamayı amaçlıyordu. İlk gün 71 ülke antlaşmayı imzaladı. 24 Eylül 1996 böylece nükleer silahlanmayı sınırlandırma çabalarının önemli tarihlerinden biri oldu.
2007 – “THE BIG BANG THEORY” İLK KEZ EKRANA GELDİ
Sheldon, Leonard, Penny, Howard ve Raj’ın hikâyesini anlatan The Big Bang Theory, 24 Eylül 2007’de CBS’de yayımlanan ilk bölümüyle ekran hayatına başladı. Bilim insanlarını merkezine alan durum komedisi başlangıçta sıradan bir yeni sezon dizisi olarak görülürken, zamanla dünya çapında büyük bir izleyici kitlesine ulaştı ve 12 sezon boyunca 279 bölüm yayımlandı. Sheldon Cooper karakteri de televizyon tarihinin en tanınmış komedi karakterlerinden birine dönüştü.
2009 – AY’DA SU BULUNDU
Bilim insanları, 24 Eylül 2009’da yayımlanan araştırmalarla Ay yüzeyinde su ve hidroksil moleküllerinin bulunduğuna dair güçlü kanıtlar açıkladı. Bulguların en önemlilerinden biri, Hindistan’ın Chandrayaan-1 uzay aracında bulunan NASA yapımı Moon Mineralogy Mapper cihazından gelmişti. Keşif, Ay’ın bütünüyle kuru olduğu yönündeki eski görüşü değiştirdi ve gelecekte Ay’da kurulabilecek üsler açısından suyun yerinde kullanılabileceği ihtimalini gündeme getirdi. Ancak bulunan miktarlar göl veya buz denizi değil, Ay toprağına dağılmış çok küçük miktarlardı.
2009 – TARLADA METAL ARARKEN ANGLO-SAKSON HAZİNESİNİ BULDU
İngiltere’de amatör metal dedektörü kullanıcısı Terry Herbert’in bir tarlada bulduğu olağanüstü hazine, 24 Eylül 2009’da kamuoyuna açıklandı. Daha sonra Staffordshire Hazinesi adı verilen buluntu, o tarihe kadar keşfedilmiş en büyük Anglo-Sakson altın ve gümüş eşya topluluğuydu. Binlerce parçadan oluşan hazinenin büyük bölümü 7. yüzyıla ait savaşçı silah ve süslemelerinden oluşuyordu. Bir amatörün tarlada yaptığı keşif, Britanya arkeolojisinin en büyük buluntularından birine dönüştü.
2013 – PAKİSTAN’DAKİ BÜYÜK DEPREM DENİZDEN YENİ BİR ADA ÇIKARDI
Pakistan’ın Belucistan eyaletinde 24 Eylül 2013’te meydana gelen 7,7 büyüklüğündeki depremde 800’den fazla kişi hayatını kaybetti, yüz binlerce kişi de afetten etkilendi. Awaran çevresinde büyük yıkıma yol açan deprem, sıra dışı bir doğa olayını da beraberinde getirdi: Sarsıntıdan kısa süre sonra, yaklaşık 380 kilometre uzaktaki Gwadar kıyılarında Arap Denizi’nin ortasında yeni bir ada ortaya çıktı. “Zalzala Koh”, yani “Deprem Dağı” adı verilen çamur ve kaya oluşumu uydu görüntüleriyle de tespit edildi; ancak dalga ve gelgitlerin aşındırmasıyla sonraki yıllarda yeniden denizin altında kayboldu.
2014 – HİNDİSTAN İLK DENEMEDE MARS’A ULAŞTI
Hindistan’ın Mars Orbiter Mission – Mangalyaan adlı uzay aracı, 24 Eylül 2014’te başarıyla Mars yörüngesine girdi. Böylece Hindistan, ilk Mars görevinde başarıyla gezegenin yörüngesine ulaşan ilk ülke oldu. Görev aynı zamanda Hindistan’ı Sovyetler Birliği/Rusya, ABD ve Avrupa’dan sonra Mars’a ulaşmayı başaran dördüncü uzay gücü haline getirdi. Altı ay çalışması planlanan uzay aracı yıllarca görev yapmayı sürdürdü.
2015 – HAC FACİASINDA YÜZLERCE HACI HAYATINI KAYBETTİ
Suudi Arabistan’ın Mina bölgesinde, 24 Eylül 2015’te Hac ibadeti sırasında yaşanan büyük kalabalık sıkışmasında yüzlerce kişi hayatını kaybetti. Facia, hacıların şeytan taşlama ibadeti için Cemarat’a ilerlediği sırada meydana geldi. Suudi Arabistan’ın açıkladığı resmî rakama göre 769 kişi öldü, ancak daha sonra farklı ülkelerin açıkladığı kayıpları derleyen uluslararası haber kuruluşları gerçek can kaybının 2.400’ün üzerinde olabileceğini bildirdi. Hayatını kaybedenler arasında 7 Türk hacı da bulunuyordu. Olay, modern Hac tarihinin en ölümcül facialarından biri olarak kayıtlara geçti.
2023 – NASA, 4,5 MİLYAR YILLIK ASTEROİT PARÇALARINI DÜNYA’YA GETİRDİ
NASA’nın OSIRIS-REx uzay aracının Bennu asteroidinden topladığı kaya ve tozları taşıyan kapsül, 24 Eylül 2023’te Utah Çölü’ne indi. Böylece ABD ilk kez bir asteroitten aldığı örnekleri Dünya’ya getirmiş oldu. Yaklaşık 120 gramlık malzemenin 4,5 milyar yıllık Güneş Sistemi’nin ilk dönemlerinden kalma olduğu düşünülüyor. Örneklerde karbonlu maddeler ve suyla değişime uğramış mineraller bulunması, gezegenlerin ve yaşamın yapı taşlarının nasıl oluştuğunu anlamak açısından araştırmacılara benzersiz bir malzeme sağladı.
KOCAELİ TARİHİNDE 24 EYLÜL
1919 – MİLLİ MÜCADELE’NİN KRİTİK GÜNLERİNDE İZMİT’TE KOMUTA DEĞİŞTİ
Sivas Kongresi’nin hemen ardından Anadolu’da Millî Mücadele örgütlenirken stratejik konumdaki İzmit de hareketli günler yaşıyordu. Yarbay Mustafa Asım Bey, 24 Eylül 1919’da İzmit’e gelerek 1. Tümen Komutanlığı görevini devraldı. Tümenin sorumluluk alanı İzmit’ten Bolu’ya kadar uzanıyordu. Aynı gün askeri yazışmalarda, Bolu’nun Millî Mücadele’ye katılmasının İzmit’te de büyük bir hareketlilik yarattığı bildiriliyordu. İstanbul ile Anadolu arasındaki ulaşım yollarının üzerinde bulunan İzmit, takip eden aylarda Millî Mücadele açısından kritik bölgelerden biri haline gelecekti.
1943 – ESKİ KOCAELİ MİLLETVEKİLİ ÖMER TÜRKÇAKAL DOĞDU
Kocaeli siyasetinin tanınan isimlerinden Ömer Türkçakal, 24 Eylül 1943’te İzmit’in Çavuşlu, bugünkü adıyla Muharremli köyünde doğdu. Avukatlık yapan Türkçakal, Kocaeli Yüksek Öğrenim Derneği Başkanlığı ve Kocaeli Barosu Yönetim Kurulu üyeliğinin ardından yerel siyasette görev aldı. 1986-1987 yıllarında İzmit Belediye Başkan Vekilliği yaptı; 1987 genel seçimlerinde Kocaeli milletvekili seçilerek TBMM’ye girdi. 2009’da hayatını kaybeden Türkçakal’ın adı bugün İzmit’teki önemli bulvarlardan birinde yaşıyor.
1945 – İZMİT’TE TEKNİK EĞİTİM İÇİN İLK KAYITLAR BAŞLADI
İzmit’te açılmasına karar verilen Erkek Sanat Enstitüsü’ne öğrenci kayıtları 24 Eylül 1945’te başladı. Okulun henüz kendi binası yoktu; eğitim geçici olarak Tekeli Caddesi’ndeki tütün tüccarı Hasan Kozluca’ya ait iki katlı bir binada yapılacaktı. İlk öğrenciler tesviyecilik, demircilik ve marangozluk bölümlerine alınacaktı. Enstitünün resmî açılışı 14 Aralık’ta gerçekleştirildi ve okul 183 öğrenciyle eğitime başladı. Sanayileşmekte olan İzmit’in yetişmiş teknik eleman ihtiyacına cevap vermeyi amaçlayan kurum, kentin mesleki eğitim tarihinde önemli bir yer edindi.
1945 – GÖLCÜK’TE SAHNE PERDESİ İKİ OYUN İÇİN AÇILDI
Gölcük’ün kültür hayatından küçük ama güzel bir 24 Eylül hatırası da 1945 yılına ait. Gölcük Halkevi, 24 Eylül 1945’te “Baba ve Oğulları” ile “Yapışkanlar” adlı iki tiyatro oyununu sahneledi. Dönemin Halkevleri yalnızca toplantı yapılan kurumlar değildi; tiyatrodan müziğe, okuma yazma kurslarından sağlık hizmetlerine kadar kent ve kasabaların sosyal yaşamında önemli bir yer tutuyordu. Gölcük’teki bu iki temsil de ilçenin henüz küçük bir yerleşim olduğu yıllardaki canlı kültür hayatından bugüne kalan kayıtlardan biri.
24 EYLÜL’DE GAZETELERDE KOCAELİ
1938 – KOCAELİ’DE ŞAP HASTALIĞIYLA MÜCADELE
24 Eylül 1938 tarihli Cumhuriyet, Kocaeli’de uzun süredir hayvanlar arasında görülen şap hastalığının alınan önlemler sayesinde azalmaya başladığını yazıyordu. Veterinerlik teşkilatı bununla da yetinmeyecek, atlarda görülen bulaşıcı ve ölümcül ruam hastalığına karşı da yeni bir mücadele başlatacaktı; bu amaçla Kocaeli’ye veterinerler gönderilmişti. Bugün ağır sanayisiyle tanıdığımız Kocaeli’nin o yıllardaki kırsal ve hayvancılığa dayalı yüzünü gösteren küçük ama dikkat çekici bir gazete haberi.
1939 – SAVAŞ KANDIRA’NIN KETENİNİ VURDU, KÖRFEZ İSKELESİ İSE DÖKÜLÜYORDU
24 Eylül 1939 tarihli Son Posta’nın Kocaeli haberleri adeta dönemin kent panoramasıydı. İkinci Dünya Savaşı henüz birkaç hafta önce başlamıştı ve gazete, savaş nedeniyle Kandıra’da keten ve keten tohumu alıcısının kalmadığını, fiyatların geçen yıla göre neredeyse yarıya düştüğünü bildiriyordu. Aynı sayfada Gebze, Geyve ve İzmit yollarındaki çalışmalar anlatılırken, İzmit Körfezi’ndeki vapur iskelesinin çok harap hale geldiği, yolcu ve yük taşımacılığını güçleştirdiği ve tehlike yarattığı da yazılıyordu. Bir gazete sayfası, 1939 Kocaeli’sinin tarımını, ulaşımını ve gündelik sıkıntılarını yan yana getiriyordu.
1945 – İZMİT’TE HAYAT PAHALI, ZEYTİNYAĞI İSE YOK
İkinci Dünya Savaşı sona ermişti ama ekonomik sıkıntılar İzmit’te gündelik hayatı zorlamaya devam ediyordu. Son Posta’nın 24 Eylül 1945 tarihli sayısı, “İzmit’te hayat pahalılığı çok arttı” diye yazıyor; zeytinyağı bulunamadığını ve temel ihtiyaç maddelerinin fiyatlarının yükseldiğini bildiriyordu. Aynı haberlerde İzmitlilerin Adapazarı treniyle ilgili şikâyetlerine de yer veriliyordu. Savaşın dışında kalmış bir Türkiye’de bile savaş yıllarının yokluk ve pahalılık etkisinin Kocaeli’de nasıl hissedildiğini gösteren çarpıcı bir günlük hayat kaydı.
1951 – İZMİT DONANMA GÜNÜ’NE HAZIRLANIYORDU
24 Eylül 1951 tarihli Anadolu gazetesi, Türk Deniz Kuvvetleri’nin 27 Eylül’ü “Donanma Günü” olarak kutlamaya hazırlandığını yazıyordu. Haberde, İstanbul ve İzmit’te yerel yönetimlerin kutlamalar için hazırlıklara başladığı özellikle belirtiliyordu. Gölcük’teki donanma ve tersanenin kentin kimliğinde giderek daha büyük yer tuttuğu yıllarda, İzmit’in ülkenin denizcilik merkezlerinden biri olarak gazetelere yansımasının küçük ama anlamlı örneklerinden biriydi.
1975 – HALIDERE’DE OTOBÜSLE TIR ÇARPIŞTI: 7 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ
24 Eylül 1975 tarihli Cumhuriyet’in birinci sayfasında Kocaeli’den ağır bir trafik kazası vardı. İzmit-Bursa karayolunun Halıdere mevkisinde, İzmit’ten Karamürsel’e giden bir yolcu otobüsü ile bir TIR’ın çarpışması sonucu 7 kişi hayatını kaybetti, 30 kişi yaralandı. Kaza, dönemin gazetelerinde ülke gündeminin öne çıkan haberlerinden biri olarak yer aldı. Bugün sahil yolu ve yerleşim dokusu bütünüyle değişmiş olan Halıdere’nin yakın tarihindeki en ağır trafik facialarından biri olarak kayıtlara geçti.
1999 – DEPREMDEN SONRA İZMİT’TE ÇOCUKLAR İÇİN “DAHA İYİ GÜNLERE” DERSLERİ
17 Ağustos depreminin üzerinden henüz 38 gün geçmişti. 24 Eylül 1999 tarihli Cumhuriyet, İzmit Yenikent’te kurulan çadırkentte çocuklar için başlatılan bir eğitim ve psikolojik destek çalışmasını sayfalarına taşıdı. Yaklaşık 50 gönüllü eğitimcinin katıldığı programda çocuklara derslerin yanı sıra deprem travmasıyla baş etmelerine yardımcı olacak etkinlikler düzenleniyordu. Programın adı, o günlerin ruhunu da özetliyordu: “Daha İyi Günlere Hep Birlikte.” Aynı gün gazeteler, prefabrik konutların yapımı ve deprem bölgesinin koordinasyon merkezinin Kocaeli’de kurulması çalışmalarını da izliyordu.
24 EYLÜL’DE DOĞANLAR
1870 – NEON IŞIKLARIN ÖNCÜSÜ GEORGES CLAUDE
Fransız mühendis ve mucit Georges Claude, 24 Eylül 1870’te doğdu. Claude, kapalı bir tüp içindeki neon gazından elektrik geçirerek ilk neon lambayı geliştiren kişi oldu. Daha sonra kentlerin gece görüntüsünü değiştirecek neon tabelaların ve ışıklı reklamların önünü açan bu buluş, 20. yüzyılın simgelerinden birine dönüştü.
1871 – 15 YAŞINDA WIMBLEDON ŞAMPİYONU OLDU
İngiliz sporcu Lottie Dod, 24 Eylül 1871’de doğdu. Henüz 15 yaş 285 günlükken Wimbledon tek kadınlar şampiyonluğunu kazanarak bir Grand Slam tekler turnuvasını kazanan tarihteki en genç tenisçi oldu; bu rekor hâlâ ona ait. Üstelik Dod yalnızca tenisçi değildi; hokey, golf ve okçulukta da üst düzey spor yaptı.
1880 – TAM 119 YIL YAŞAYAN SARAH KNAUSS
Amerikalı Sarah Knauss, 24 Eylül 1880’de doğdu ve 119 yıl 97 gün yaşadı. 1999’da öldüğünde ABD tarihinde yaşı doğrulanmış en uzun ömürlü insan olarak kayıtlara geçmişti. Knauss, hayatının son döneminde dünyanın yaşayan en yaşlı insanı unvanını da taşıdı.
1884 – TÜRKİYE’NİN İKİNCİ CUMHURBAŞKANI İSMET İNÖNÜ
Asker ve siyasetçi İsmet İnönü, 24 Eylül 1884’te İzmir’de doğdu. Millî Mücadele’de komutanlık yapan İnönü, Lozan Barış Konferansı’nda Türkiye heyetinin başkanlığını yürüttü; Cumhuriyet’in ilk başbakanı ve Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümünün ardından Türkiye’nin ikinci cumhurbaşkanı oldu. 1938’den 1950’ye kadar cumhurbaşkanlığı görevini sürdürdü.
1893 – KIBRIS’I SITMADAN KURTARAN MEHMET AZİZ
Kıbrıslı Türk halk sağlığı öncüsü Mehmet Aziz, 24 Eylül 1893’te Larnaka yakınlarındaki Vuda köyünde doğdu. Kıbrıs’ta yıllarca büyük can kayıplarına yol açan sıtmayla mücadele programının başındaki isimlerden biri oldu. Aziz’in yönettiği çalışmalar sonucunda hastalığı taşıyan sivrisinekler sistemli biçimde yok edildi ve Kıbrıs, 1950’ye gelindiğinde sıtmanın ortadan kaldırıldığı dünyadaki ilk bölgelerden biri haline geldi.
1896 – “MUHTEŞEM GATSBY”NİN YAZARI F. SCOTT FITZGERALD
Amerikalı yazar F. Scott Fitzgerald, 24 Eylül 1896’da doğdu. 1920’lerin Amerika’sındaki zenginlik, ihtişam ve hayal kırıklıklarını anlatan “Muhteşem Gatsby”, onu dünya edebiyatının en tanınmış yazarlarından biri yaptı. Fitzgerald bugün özellikle “Caz Çağı” olarak adlandırılan dönemin en güçlü edebî seslerinden biri kabul ediliyor.
1898 – PENİSİLİNİ İLACA DÖNÜŞTÜREN EKİBİN BAŞINDAKİ HOWARD FLOREY
Avustralyalı bilim insanı Howard Florey, 24 Eylül 1898’de doğdu. Alexander Fleming penisilini keşfetmişti ancak Florey ve çalışma arkadaşlarının araştırmaları, penisilinin insanlarda etkili biçimde kullanılabilen ve seri üretilebilen bir ilaca dönüşmesinde belirleyici oldu. Florey, Fleming ve Ernst Chain bu çalışmalar nedeniyle 1945 Nobel Tıp Ödülü’nü paylaştı.
1930 – AY’A AYAK BASAN DOKUZUNCU İNSAN JOHN YOUNG
Amerikalı astronot John Young, 24 Eylül 1930’da doğdu. Gemini, Apollo ve Uzay Mekiği programlarının üçünde birden görev yapan tek astronot olan Young, Apollo 16 ile Ay’a indi ve Ay’da yürüyen dokuzuncu insan oldu. 1981’de ise ilk uzay mekiği uçuşu STS-1’in komutanlığını yaptı.
1936 – KURBAĞA KERMİT VE MUPPET’LARIN YARATICISI JIM HENSON
Amerikalı kuklacı, yönetmen ve yapımcı Jim Henson, 24 Eylül 1936’da doğdu. Henson’ın yarattığı Muppet karakterleri, özellikle Kurbağa Kermit, dünya televizyon tarihinin en tanınmış figürleri arasına girdi. The Muppet Show ve Susam Sokağı gibi yapımlardaki çalışmaları, kuklacılığın televizyon eğlencesindeki yerini değiştirdi.
1941 – BEATLES’I VE ROCK TARİHİNİ FOTOĞRAFLAYAN LINDA McCARTNEY
Amerikalı fotoğrafçı ve müzisyen Linda McCartney, 24 Eylül 1941’de doğdu. Paul McCartney ile evlenmeden önce de önemli bir rock fotoğrafçısıydı; The Rolling Stones, The Beatles ve Jimi Hendrix gibi dönemin yıldızlarını fotoğrafladı. Daha sonra Paul McCartney ile Wings grubunda müzik yaptı ve hayvan hakları ile vejetaryenlik alanındaki çalışmalarıyla da tanındı.
1942 – “YOU’LL NEVER WALK ALONE”U LIVERPOOL’UN MARŞINA DÖNÜŞTÜREN SES: GERRY MARSDEN
İngiliz şarkıcı Gerry Marsden, 24 Eylül 1942’de doğdu. Gerry and the Pacemakers grubunun solisti olan Marsden’ın seslendirdiği “You’ll Never Walk Alone”, 1963’ten itibaren Liverpool taraftarlarının benimsediği bir futbol marşına dönüştü ve zamanla dünyanın birçok stadında söylenmeye başladı.
1954 – ARABESK MÜZİĞİN GENÇ YAŞTA KAYBETTİĞİ SES: ESENGÜL
Türk şarkıcı Esengül, 24 Eylül 1954’te İstanbul’da doğdu. Asıl adı Esen Ağan olan sanatçı, 1970’li yıllarda arabesk ve fantezi müziğin tanınan seslerinden biri haline geldi. Henüz 24 yaşındayken, 18 Nisan 1979’da geçirdiği trafik kazasında hayatını kaybetti.
1954 – DÜNYA KUPASI TARİHİNİN EN ÜNLÜ GOL SEVİNÇLERİNDEN BİRİNİN SAHİBİ: MARCO TARDELLI
İtalyan futbolcu Marco Tardelli, 24 Eylül 1954’te doğdu. İtalya’nın 1982 Dünya Kupası finalinde Batı Almanya’yı 3-1 yenerek şampiyon olduğu karşılaşmada takımının ikinci golünü attı. Golün ardından sahada koşarak attığı çığlık, “Tardelli Çığlığı” adıyla Dünya Kupası tarihinin en unutulmaz sevinçlerinden biri oldu.
1956 – TÜRK SİNEMASININ ERKEN KAYBETTİĞİ OYUNCULARDAN YILMAZ ZAFER
Tiyatro ve sinema oyuncusu Yılmaz Zafer, 24 Eylül 1956’da İstanbul’da doğdu. Şehir Tiyatroları’nda yetişen Zafer, 1970’lerin ikinci yarısından itibaren sinemaya geçti ve 40’tan fazla filmde rol aldı. Oyuncu Perihan Savaş ile evli olan Zafer, 1995’te henüz 39 yaşındayken hayatını kaybetti.
1957 – “İnanılmaz Aile” VE “RATATUY”UN YÖNETMENİ BRAD BIRD
Amerikalı yönetmen Brad Bird, 24 Eylül 1957’de doğdu. Animasyon sinemasının önemli yönetmenlerinden biri olan Bird, “İnanılmaz Aile” ve “Ratatuy” filmleriyle geniş kitlelere ulaştı ve her iki filmle de En İyi Animasyon dalında Oscar kazandı.
1976 – TİYATRODAN TELEVİZYONA TANSEL ÖNGEL
Türk oyuncu Tansel Öngel, 24 Eylül 1976’da Kilis’te doğdu. Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü’nden mezun olan Öngel, uzun yıllar Devlet Tiyatroları’nda sahneye çıktı; daha sonra Benim İçin Üzülme, Masumlar Apartmanı gibi dizilerle geniş bir televizyon izleyicisine ulaştı.
1977 – “CANISI” VE “AYNALI TAHİR”LE TANINAN EMİNE ÜN
Oyuncu ve eski manken Emine Ün, 24 Eylül 1977’de doğdu. 1990’ların sonunda İbrahim Erkal ile başrolünü paylaştığı “Canısı” ve ardından Aynalı Tahir dizisiyle Türkiye çapında tanındı. Ün daha sonraki yıllarda sinema, televizyon ve tiyatro çalışmalarını sürdürdü.
1980 – LIVERPOOL’UN “SOL AYAĞI” JOHN ARNE RIISE
Norveçli eski futbolcu John Arne Riise, 24 Eylül 1980’de doğdu. Güçlü sol ayağı ve uzak mesafeli şutlarıyla tanınan Riise, Liverpool formasıyla 348 karşılaşmaya çıktı ve kulübün 2005’te Şampiyonlar Ligi’ni kazanan kadrosunda yer aldı.
24 EYLÜL’DE HAYATINI KAYBEDENLER
1541 – TIPTA “ZEHRİ DOZ BELİRLER” DÜŞÜNCESİNİN ÖNCÜSÜ PARACELSUS
İsviçreli hekim, simyacı ve düşünür Paracelsus, 24 Eylül 1541’de Salzburg’da hayatını kaybetti. Döneminin geleneksel tıp anlayışına karşı çıkan Paracelsus, hastalıkların tedavisinde kimyasal maddeler ve mineraller kullanılmasını savundu. Bugün toksikolojinin öncülerinden biri sayılıyor; bir maddenin zararlı olup olmadığını alınan miktarın belirlediği düşüncesi onun adıyla özdeşleşti.
1572 – SON BAĞIMSIZ İNKA HÜKÜMDARI TÚPAC AMARU İDAM EDİLDİ
İspanyol istilasına karşı direnen son bağımsız İnka hükümdarı Túpac Amaru, 24 Eylül 1572’de Cusco’da halka açık biçimde idam edildi. Vilcabamba’da varlığını sürdüren son İnka devletinin hükümdarı olan Túpac Amaru’nun ölümü, İspanyollara karşı örgütlü İnka direnişinin de sonunu simgeledi. Yüzyıllar sonra adı, Latin Amerika’daki başka isyan hareketlerine ve hatta modern müzik gruplarına kadar uzanan güçlü bir direniş sembolüne dönüştü.
1834 – BREZİLYA’NIN İLK İMPARATORU I. PEDRO ÖLDÜ
Brezilya’nın Portekiz’den koparak bağımsız bir devlet haline gelmesinde başrol oynayan I. Pedro, 24 Eylül 1834’te 35 yaşında hayatını kaybetti. 1822’de Brezilya’nın bağımsızlığını ilan etmiş ve ülkenin ilk imparatoru olmuştu. Daha sonra Brezilya tahtından çekilen Pedro, Portekiz’de de anayasal düzen mücadelesinin önemli isimlerinden biri haline geldi.
1904 – HASTALIKLARI IŞIKLA TEDAVİ EDEN NOBELLİ DOKTOR FINSEN
Danimarkalı hekim Niels Ryberg Finsen, 24 Eylül 1904’te 43 yaşında hayatını kaybetti. Özellikle deri vereminin yoğunlaştırılmış ışık ışınlarıyla tedavisi üzerine yaptığı çalışmalar, modern ışık tedavisinin önünü açtı. Finsen bu araştırmalarıyla 1903’te Nobel Tıp Ödülü’nü kazandı; ağır hastalığı nedeniyle ödül törenine bile katılamadı ve bir yıl sonra öldü.
1914 – “DİLDE, FİKİRDE, İŞTE BİRLİK” DİYEN İSMAİL GASPIRALI
Türk dünyasının önemli düşünür, eğitimci ve yayıncılarından İsmail Gaspıralı, 24 Eylül 1914’te Bahçesaray’da hayatını kaybetti. “Dilde, fikirde, işte birlik” sözüyle tanınan Gaspıralı, 1883’te yayımlamaya başladığı Tercüman gazetesiyle Kırım’dan Osmanlı topraklarına ve Orta Asya’ya kadar geniş bir coğrafyada etkili oldu. Eğitimde geliştirdiği Usul-i Cedid sistemi de binlerce okulda uygulandı.
1920 – DÜNYANIN EN ÜNLÜ MÜCEVHER YUMURTALARININ YARATICISI FABERGÉ ÖLDÜ
Rus çarlık ailesi için yaptığı olağanüstü mücevherlerle ünlenen Fabergé, 24 Eylül 1920’de İsviçre’de hayatını kaybetti. Çar III. Aleksandr’ın 1885’te eşine armağan etmek üzere sipariş ettiği ilk yumurtayla başlayan gelenek sonucunda Fabergé atölyesi, Romanov ailesi için 50 İmparatorluk Paskalya Yumurtası üretti. Bugün “Fabergé yumurtaları”, dünyanın en ünlü ve değerli mücevher sanat eserleri arasında.
1939 – UNIVERSAL STUDIOS’UN KURUCUSU CARL LAEMMLE
Hollywood’un kuruluş döneminin önemli isimlerinden Carl Laemmle, 24 Eylül 1939’da hayatını kaybetti. Almanya’dan ABD’ye göç eden Laemmle, 1912’de birkaç film şirketini birleştirerek Universal Film Manufacturing Company’yi, bugünkü Universal Pictures’ı kurdu. Böylece Hollywood’un dünyanın sinema merkezi haline gelmesinde rol oynayan öncü yapımcılardan biri oldu.
1945 – RADYASYONU ÖLÇEN “GEIGER SAYACI”NA ADINI VEREN FİZİKÇİ
Alman fizikçi Hans Geiger, 24 Eylül 1945’te hayatını kaybetti. Geiger, iyonlaştırıcı radyasyonu tespit etmek için geliştirilen ve bugün hâlâ onun adıyla bilinen Geiger sayacının öncüsüydü. Ernest Rutherford’un atom çekirdeğinin keşfine giden ünlü saçılma deneylerinde de önemli rol oynadı.
1973 – CUMHURİYET DÖNEMİNİN ÖNCÜ KADIN ŞAİRLERİNDEN ŞÜKÛFE NİHAL
Şair, romancı ve eğitimci Şükûfe Nihal Başar, 24 Eylül 1973’te İstanbul’da hayatını kaybetti. Türkiye’nin üniversite eğitimi alan ilk kadın kuşağının temsilcilerinden olan Şükûfe Nihal, şiirlerinde ve romanlarında özellikle kadınların toplumdaki yeri, aşk, yalnızlık ve özgürlük temalarını işledi. Son yıllarını sağlık sorunları nedeniyle bir huzurevinde geçirdi ve Âşiyan Mezarlığı’na defnedildi.
1991 – ÇOCUK EDEBİYATININ EFSANESİ DR. SEUSS ÖLDÜ
Asıl adı Theodor Seuss Geisel olan Amerikalı yazar ve çizer, 24 Eylül 1991’de 87 yaşında hayatını kaybetti. The Cat in the Hat, Green Eggs and Ham ve How the Grinch Stole Christmas! gibi kitaplarla kuşaklar boyunca milyonlarca çocuğun okumayı sevmesinde etkili oldu. Hayatı boyunca 60’tan fazla çocuk kitabına imza attı ve 1984’te Pulitzer Ödülü aldı.
1996 – ZEKİ MÜREN CANLI YAYINDA RAHATSIZLANARAK HAYATINI KAYBETTİ
Türk sanat müziğinin “Sanat Güneşi” Zeki Müren, 24 Eylül 1996’da TRT İzmir Televizyonu’nda kendisi için düzenlenen bir program sırasında rahatsızlandı. Geçirdiği kalp krizinin ardından hayatını kaybeden Müren, 64 yaşındaydı. Yüzlerce beste ve plak bırakan sanatçı yalnızca sesiyle değil, sahne kıyafetleri ve kendine özgü yorumuyla da Türkiye’nin popüler kültür tarihinin en kalıcı isimlerinden biri oldu. Servetini Türk Eğitim Vakfı ile Mehmetçik Vakfı’na bıraktı.
1998 – “SUSAM SOKAĞI”NIN EN ÜNLÜ ŞARKILARINI YAZAN JEFF MOSS
Jeff Moss, 24 Eylül 1998’de hayatını kaybetti. Sesame Street’in, Türkiye’deki adıyla Susam Sokağı’nın, ilk dönem yazar ve bestecilerinden olan Moss; “Rubber Duckie”, “I Love Trash” ve “The People in Your Neighborhood” gibi programın unutulmaz şarkılarını yazdı. Programdaki çalışmaları ona 15 Emmy ödülü kazandırdı.
2004 – 18 YAŞINDA DÜNYACA ÜNLÜ OLAN FRANÇOISE SAGAN
Fransız yazar Françoise Sagan, 24 Eylül 2004’te 69 yaşında hayatını kaybetti. Henüz 18 yaşındayken yazdığı ilk romanı “Bonjour Tristesse – Günaydın Hüzün”, 1954’te yayımlandığında büyük bir edebiyat olayına dönüştü ve onu bir anda dünya çapında üne kavuşturdu. Sagan sonraki yarım yüzyıl boyunca hem kitapları hem de hızlı ve sıra dışı yaşamıyla Fransız kültürünün en tanınan isimlerinden biri oldu.
2008 – SPOR BASINININ TANINAN İSMİ KAZIM KANAT
Gazeteci ve spor yazarı Kazım Kanat, 24 Eylül 2008’de İstanbul’da hayatını kaybetti. 1969’da başladığı gazetecilik kariyerinde çok sayıda gazetede çalışan Kanat, özellikle Beşiktaş üzerine yaptığı sert ve renkli yorumlarla geniş bir okuyucu kitlesi kazandı. Uzun süre kanserle mücadele eden Kanat, hastanede tedavi gördüğü sırada solunum yetmezliği nedeniyle yaşamını yitirdi.
2016 – “DO THE RIGHT THING” VE “SPIDER-MAN” OYUNCUSU BILL NUNN
Amerikalı oyuncu Bill Nunn, 24 Eylül 2016’da 63 yaşında hayatını kaybetti. Spike Lee’nin Do the Right Thing filmindeki Radio Raheem rolüyle sinema tarihinin akılda kalan karakterlerinden birini canlandıran Nunn, daha geniş izleyici kitlesi tarafından Sam Raimi’nin Spider-Man üçlemesindeki gazeteci Robbie Robertson rolüyle de tanınıyordu.
2022 – CAZIN SINIRLARINI DEĞİŞTİREN PHAROAH SANDERS
Amerikalı saksofoncu Pharoah Sanders, 24 Eylül 2022’de 81 yaşında hayatını kaybetti. 1960’larda efsanevi cazcı John Coltrane ile çalışan Sanders, daha sonra serbest caz ve “spiritüel caz”ın en önemli temsilcilerinden biri haline geldi. Kariyeri yarım yüzyılı aştı; 2016’da NEA Jazz Master unvanına layık görüldü.
Bu haber Haber Kocaeli özel içeriğidir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi olsa haberin tamamı veya bir kısmı, yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz, başka mecralarda yayınlanamaz.
